Van arbeider tot het charmante baasje van NVM

Voor het eerst sinds haar oprichting heeft de NVM nu een voorzitter van buiten de makelaarswereld. VVD-penningmeester Ger Jaarsma (48) moet de kleine makelaars weer bij de club betrekken. Dat is de Skoda-rijder wel toevertrouwd.

Ger Jaarsma thuis in Leeuwarden. Hij voelde zich als tiener niet op zijn gemak op het gymnasium en koos voor de havo en de mts. Via een avondstudie haalde hij op zijn 36ste zijn doctoraal Bedrijfskunde. Beeld Harry Cock/de Volkskrant

Landelijk penningmeester van de VVD, maar buiten Friesland een tamelijk onbeschreven blad. Sinds een week is Ger Jaarsma (48) het gezicht van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM). Voor het eerst sinds haar oprichting in 1898 heeft de organisatie een voorzitter van buiten de makelaardij.

De breuk met de 118 jaar oude traditie lag voor de hand, vindt NVM-directeur Annie van de Riet. De NVM heeft bestuurlijke expertise nodig. 'En Jaarsma brengt in dat opzicht veel mee', antwoordt Van de Riet, die nauw betrokken was bij de zoektocht naar een nieuwe voorzitter.

Kennis van de makelaardij heeft de vereniging voldoende in huis, zegt ze, maar een bestuurder van Jaarsma's kaliber, daaraan ontbrak het in eigen kring. De sollicitatiecommissie wilde niet inleveren op de profielschets en dus ging ze extern werven. Daarbij wogen Jaarsma's financiële achtergrond en kwaliteiten als netwerker nadrukkelijk mee in zijn voordeel. Van de Riet: 'Hij is een verbinder, heeft een groot netwerk in Den Haag en kan de NVM naar een hoger plan tillen.'

Jaarsma geldt bovendien als een man die zich nieuwe materie snel eigen maakt. En ja natuurlijk, hij gaat zich grondig in de makelaardij verdiepen heeft hij toegezegd aan de NVM-ledenraad, die hem unaniem benoemde. De NVM mag haar handjes dichtknijpen met zo'n voorzitter, vindt Arno Brok, burgemeester van Dordrecht en goed bevriend met Jaarsma.

De keuze voor een professionele bestuurder als nieuwe voorzitter past bij de hedendaagse bedrijfsmatige structuur van de NVM, zegt Sven Heinen, voorzitter van de NVM-makelaarsvereniging Amsterdam en een van de makelaars bij wie Jaarsma straks, als een soort snuffelstage, een dagje gaat meelopen. Ook hij verwacht dat de nieuwe voorzitter een prima uithangbord zal blijken voor de NVM en dat hij als lobbyist in Den Haag meer voor elkaar krijgt dan een ervaren makelaar in de rol van verenigingsvoorzitter ooit zou kunnen.

Maar hij wijst ook op een mogelijke valkuil. In de voorbije jaren is de afstand gegroeid tussen het hoofdkantoor in Nieuwegein en de 4.000 leden in het land. Het hoofdkantoor mist volgens Heinen voldoende kennis en voeling met de praktijk en laat zich te gemakkelijk voeden door de grootste makelaarsondernemingen, dit tot frustratie van de vele éénpitters en tweepitters die het leeuwendeel van het NVM-ledenbestand vertegenwoordigen.

Heinen hoopt van harte dat Jaarsma die frustratie en kritiek in het land oppikt. 'Als buitenstaander kan hij richting de organisatie harder zijn en ervoor zorgen dat de juiste mensen op de juiste plek komen te zitten. Maar hij krijgt wel iets op zijn bordje dat hem nog zwaar zou kunnen vallen.'

Bier in Midsland

Al dertig jaar viert Jaarsma met een groep oude voetbalvrienden Pinksteren op Terschelling. Zodra de boot er arriveert duiken de Friezen de kroeg in en daarna zetten ze koers naar Midsland. Het menu bestaat elk jaar uit pizza, klaverjassen en veel bier. Waarbij de mannen zich weer even jongens van 18 wanen. Dat geeft rust in de kop, ook al is het hele cluppie na de eerste nacht al brak. Rob Propstra, die er vijftien jaar geleden bijkwam, testte een vernieuwing uit. 'Ik dacht: ik huur fietsen. Dan kunnen we eens een mooie tocht maken...' Kansloze actie. Het uitje verloopt elk jaar volgens muurvaste rituelen en fietstochten horen daar niet bij.

Gereformeerd

Ger Jaarsma groeide op in een gereformeerd middenstandsgezin in Leeuwarden en is al 48 jaar lang met geen tien paarden weg te krijgen uit de Friese hoofdstad. Zijn vader stemde ARP, later CDA, en was ambtenaar bij de Rijksverkeersinspectie, zijn moeder huisvrouw en vanaf 1972 parttime werkzaam voor PTT Post en de ABN Bank. Hij was 16 jaar oud toen zijn vader overleed.

In de jaren daarvoor had hij van nabij gezien hoe suikerziekte diens lichaam sloopte. De laatste twee jaar voor zijn dood op 61-jarige leeftijd openbaarde zich bij vader Jaarsma dementie. Ger was de jongste thuis, zijn veel oudere broers Klaas en Harry woonden al elders. Toen zijn vader stierf, bleef hij alleen achter met zijn moeder. Zijn jeugd hield feitelijk op te bestaan, iets wat hij zich pas op latere leeftijd realiseerde.

Niet verwonderlijk, veel van de aan Jaarsma toegedichte karaktertrekken en gewoontes voeren terug naar zijn jeugd en de vroege noodzaak tot zelfstandigheid. Hij is iemand die lang doorgaat om zaken zelf op te lossen, zegt zijn vrouw Adrie.

Zijn moeder was uithuizig, vaak op zoek naar een nieuwe partner. Ger voelde zich niet thuis op het gymnasium en koos voor een pad dat hem via de havo en de mts naar een stageplek en vervolgens een baan voerde als uitzetter bij Koninklijke Wegenbouw Stevin. 'Hij heeft tussen het werkvolk gestaan en weet wat de gewone mensen bezighoudt', zegt Grietsje Bos, veertien jaar lang Jaarsma's secretaresse bij de kredietbank in Leeuwarden. 'Hij kan met iedereen een gesprek voeren.'

Als tiener leerde hij zijn eigen potje te koken, want hij moest noodgedwongen voor zichzelf zorgen. Toen hij verkering kreeg met Adrie Romkema ontstond er met haar ouders al snel een band die dieper groef dan wat hij aan liefde en aandacht van huis uit had meegekregen. 'Mijn moeder deed een extra stap voor hem', vertelt Adrie. 'Dat was hij niet gewend.' Toen Adrie's vader in 2013 overleed, kwam de klap hard aan; haar vader was voor hem veel meer dan een schoonvader.

Met een avondstudie aan de Open Universiteit behaalde Jaarsma op zijn 36ste zijn doctoraal Bedrijfskunde. In het liber amicorum dat 45 personeelsleden van de Kredietbank Nederland bij het afscheid van hun directeur overhandigden, vallen de dankbetuigingen op van medewerkers die van hem persoonlijke aandacht kregen in tijden van tegenslag en ziekte. Bij personeelsuitjes was hij er ook altijd bij en dan hield hij zich niet alleen bezig met de afdelingshoofden maar met iedereen, ongeacht uit welke laag van de organisatie.

Ger Jaarsma in zijn geboortejaar 1968 met zijn oudere broers Klaas en Harry.

Sociaal gevoel

Niet toevallig staat Jaarsma in Friesland te boek als een ondernemer met een sterk ontwikkeld sociaal gevoel. De kredietbank is een sociale instelling voor mensen die nergens anders terechtkunnen; het is niet de eerste bank waaraan je denkt als je het hebt over de carrière van een VVD-bestuurder, zegt Harry Wetzels, voormalig directeur van de NVVK, de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren, waarvan Jaarsma vijf jaar lang de voorzitter was. Drieënhalf jaar trokken ze samen de kar bij deze brancheorganisatie, elkaar aanvullend, met ieder hun eigen rol. Jaarsma zorgde ervoor dat de onbekende NVVK zich vaker in de kijker speelde.

Hij heeft een uitgesproken mening, maar verwacht van de directeur van zijn ondersteunende bureau wel dat die met hem spart, vertelt Wetzels uit eigen ervaring. 'Ja en amen knikken werkt niet bij hem. Dat zal bij de NVM niet anders zijn.'

En hij kent zijn beperkingen. Met geregel heeft hij niks, hij moet blindelings kunnen varen op zijn directeur. Zijn afspraken en alle voorbereidende werkzaamheden moeten op orde zijn. 'Dan kan Ger schitteren. Hij is een geboren kampvuurverteller. Zet hem op een kistje en iedereen hangt aan zijn lippen. Maar dat vereist dus wel een dienstbare organisatie.'

Blauwe plekken

Een geboren verkoper, zegt iedereen die hem van nabij kent. 'Hij praat een Eskimo in een bikini', verzekert zijn vriend Arno Brok. Als jonge ondernemer liep Jaarsma wel blauwe plekken op, onder meer met een handeltje in terracotta kruiken dat resulteerde in een faillissement. Met een Belgische zakenpartner die driemaal ouder was dan hijzelf zette hij een kozijnenbedrijf op. Hij noemde het All Window, want dan stonden ze bovenaan in de Gouden Gids. De Belg en hij, ze bleken elkaars tegenpolen, ze dachten nergens hetzelfde over. All Window ging dus al gauw de deur uit.

Dominant

Jaarsma is een baasje, maar een charmant baasje, zegt Brok. 'Dominant zonder irritant te worden.' Wel is hij in zijn optreden soms wat hoekig, constateert Henry Keizer, die Jaarsma al jaren kent vanuit de VVD en nu samen met hem in het hoofdbestuur zit. 'In onze partij is het gebruikelijk om je boodschap zacht te brengen, zo van: 'Wat jij nu zegt is ook heel goed hoor, maar...' Daar is Ger niet van. En daar schrikken sommige mensen van.' Jaarsma kan niet tegen gezeur. Als iemand tijdens een vergadering breed gaat zitten uitwaaieren, wil hij altijd snel terug naar de kern. Keizer: 'En dat doet-ie soms op z'n Fries; hij is een slechte pokerspeler.' De trouwe Škodarijder Jaarsma - hij vreet de 60 duizend jaarlijkse kilometers nu in zijn derde Škoda Superb - noemt zichzelf in de eerste plaats liberaal en dan pas VVD'er. Een tijdje was hij slapend partijlid, totdat hij voor de Haya van Somerenstichting trainingen presentatietechniek ging geven aan VVD-vertegenwoordigers. Daarna ging het snel. Hij werd gevraagd voor het VVD-bestuur in Leeuwarden en stoomde door naar het invloedrijke voorzitterschap van de Kamercentrale Friesland.

Oud-minister Benk Korthals vroeg hem drie jaar geleden voor de functie van landelijk penningmeester. Na overleg thuis stemde hij toe. 'Zoals hij van mij weet dat ik niet zonder mijn sport kan, weet ik van hem dat hij niet zonder zijn club de VVD kan', zegt zijn vrouw Adrie, voormalig Nederlands kampioen karate.

Al snel bleek dat Jaarsma en Keizer, die twee jaar geleden Korthals opvolgde als landelijk VVD-voorzitter, elkaar in het hoofdbestuur goed kunnen vinden. Jaarsma weet wat er leeft in de achterban, is nooit bang om zijn mening te geven en speelt geen spelletjes. 'Zo zit ik ook in elkaar', zegt Keizer. 'Afspraak is afspraak, zo gaan we het doen.' Volop meedoen zonder de controle te verliezen, de feestganger die met aandacht als laatste het licht uitdoet, zo vat Keizer de eigenschappen van Jaarsma samen.

Wat hij in die veertien jaar bij de kredietbank heeft bewerkstelligd, de fusie tussen GKB Friesland en de Stadsbank Midden-Nederland in 2009 en daarna de toevoeging van Kredietbank Noord-West, dat is geen sinecure, onderstreept Brok. 'Ger is een aanpakker, je ziet zijn ongeduld soms letterlijk. Dan zit hij te wippen op zijn stoel en denk ik: doe eens rustig, man.'

Losse handjes

Een man van uitdagingen, van nieuwe dingen bedenken en mensen bij elkaar brengen. 'Hij kwam hier bij de bank binnen als een jonge hond, vol ideeën en plannen', vertelt Grietsje Bos. 'We moesten allemaal naar zelfsturende teams.' Dat liep niet, elk team ging zijn eigen leven leiden; ze gingen terug naar teamindeling per functiegroep.

Twee weken geleden bij zijn afscheid van Kredietbank Nederland refereerde Jaarsma aan de situatie van zijn moeder - inmiddels ook alweer geruime tijd overleden. Hoe zij als weduwe relaties aanknoopte met diverse mannen en op zekere dag ging samenwonen met een vent die losse handjes bleek te hebben en die haar ook in financieel opzicht misbruikte. Hij wilde zijn oud-medewerkers in zijn laatste toespraak meegeven dat niemand geboren wordt met de garantie op geluk, dat iedereen door tegenslag kan afglijden naar een toestand die je wellicht nooit voor mogelijk had gehouden.

Dát zijn de klanten van de kredietbank, was zijn boodschap, pechvogels die tot over hun oren in de financiële sores zitten en er zonder jullie hulp niet meer uitkomen. 'Ik vond het knap en dapper van hem dat hij die boodschap illustreerde met een eigen voorbeeld', zegt Adrie. 'Dat had hij tien jaar geleden niet aangedurfd.'

1968 - 12 januari geboren in Leeuwarden

1996 - Begint kozijnenbedrijf All Window

2002 tot 2009 - Directeur GKB Friesland

2005 tot 2010 - Voorzitter NVVK

2007 tot 2013 - Voorzitter VVD-Friesland

2009 tot 2016 - Directeur Kredietbank Nederland

2013 - Landelijk penningmeester VVD

2016 - Voorzitter NVM

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden