'Van 4 studenten vang je zo 2.000 euro'

De Amsterdammer Joris van Minnen begon in juni een actie tegen zijn woningeigenaar die overal om hem heen etages 'ophokte' tot kleine studenteneenheden. En met succes.

Dankzij één bewoner die gek werd van alle studenten om hem heen gaat het huurbeleid in Amsterdam op de schop. Vandaag praat de Amsterdamse gemeenteraad over nieuwe regels voor studentenhokken.

'Nieuwe huurders opgelet! Afgelopen jaar is gebleken dat de nieuwe eigenaar van deze panden zich niet aan de regels wenst te houden. De woningen zijn zonder vergunning verhuurd. Er is langdurig en zeer slecht verbouwd door onkundige gastarbeiders, de woningen zijn zeer gehorig en hebben een nieuwe indeling die overlast veroorzaakt bij omwonenden.'

Zo stond het in koeieletters op het pamflet dat Joris van Minnen en zijn buren in juni ophingen voor de ramen van een groot aantal woningen in de Van Bossestraat in Amsterdam-West. Het pamflet moest opvallen op de dag dat tientallen eerstejaarsstudenten met hun ouders door hun straat liepen, tijdens een kijkdag voor studentenkamers voor het nieuwe collegejaar.

Toen Van Minnen zes jaar geleden in een benedenwoning pal naast zijn broer kwam te wonen, was de Van Bossestraat een typisch Amsterdamse straat met typisch Amsterdamse bewoners. De huizen konden een likje verf gebruiken, maar het was er goed toeven. En de huren waren laag - rond de 350 euro voor etages van 55 vierkante meter. Alles werd anders toen in mei 2012 het bedrijf Stadsrenovatie BV acht naast elkaar liggende panden in de straat kocht. 'Namens de nieuwe eigenaren kwamen een paar heren langs, die zeiden dat ze gingen opknappen. Het zou enige overlast geven, en als ik wegwilde kon ik een paar duizend euro meekrijgen en elders een ander huis - met een veel hogere huur, dat wel.'

Van Minnen had zijn huis net voor duizenden euro's 'tiptop' opgeknapt, en besloot te blijven. 'De hel barstte los. Ze hebben de hele zomer van 's ochtends zes tot diep in de nacht verbouwd. Overal om mij heen werden hokken getimmerd. Buren die het niet meer trokken, verhuisden, en zo kwamen er nieuwe huizen vrij om te vullen met studentenkamertjes.'

'Slecht geïsoleerd'

'Vooropgesteld: ik heb niets tegen studenten en woningdelers. Maar er is een grens, zeker als het zo slecht geïsoleerd is', zegt Van Minnen. 'Luister maar. De bewoners boven mij hebben net een klein poesje. Je kunt dat beestje letterlijk over de vloer boven mij horen trappelen.'

Op 5 juli gleed bij Van Minnen een aangetekende brief binnen van het advocatenkantoor van Oscar Hammerstein. Met de posters zou hij zich schuldig maken aan 'smaad, laster en belediging'. Hij zou 'opzettelijk verhinderen' dat de eigenaar zijn panden 'rechtmatig' aan het verhuren was. En over de uitgevoerde 'kwalitatief hoogwaardige renovatiewerkzaamheden' moest hij ook zijn mond houden.

De mannen achter Stadsrenovatie BV hebben veel te verliezen. Het zijn de Amsterdamse vastgoedondernemers Jeroen Kool en Ebe van Riesen, die rijk werden in de beurshandel en hun belangen in een kabelbedrijf en sinds ongeveer tien jaar op grote schaal beleggen en handelen in Amsterdams vastgoed. Honderden woningen bezit het duo, dat veelvuldig figureert in de kolommen van zakenblad Quote. Ook zijn zij de eigenaren van diverse winkelpanden in de Negen Straatjes - het hipste winkelgebied van de Amsterdamse grachtengordel.

Tot de crisis toesloeg, waren Kool en Van Riessen vooral actief in de huizenhandel. Zij kochten panden, splitsten die in appartementen en verkochten die door op de overspannen Amsterdamse huizenmarkt. Het legde ze geen windeieren. Ebe van Riessen kocht in 2008 het duurste huis van Amsterdam-Zuid voor 6,5 miljoen euro. Jeroen Kool nam in 2007 de villa van vastgoedondernemer Erik de Vlieger aan het Amsterdamse Vondelpark over voor 4,5 miljoen euro.

Na het stilvallen van de woningmarkt gooiden de vastgoedondernemers het over een andere boeg, zegt Gert Jan Bakker van het Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag. 'Het verhuren van een woning aan zo veel mogelijk mensen is nu lucratiever dan verkopen. Van vier studenten op een kleine etage vang je zomaar tweeduizend euro huur per maand. Bij ons zijn veel zaken binnengekomen van gewone bewoners die opeens werden omringd door grote aantallen studenten. Met alle problemen van dien.'

Een van de getroffen bewoners, Livia uit Amsterdam-West, heeft sinds een jaar zeven studenten boven zich wonen. 'De studenten heb ik keer op keer aangesproken op hun gedrag, maar die geven aan geen rekening met de buren te willen houden omdat ze met zijn allen 3.500 euro huur per maand betalen. Het zou een ramp zijn als de gemeente haar oren laat hangen naar de huisbazen.'

De discussie speelt ook op bestuurlijk niveau, sinds Kool en Van Riesen eind 2012 een boete van 288 duizend euro kregen vanwege de manier waarop zij waren omgesprongen met de woningen in de Van Bossestraat. De gemeente zou niet buigen voor 'huisjesmelkers' - zo was de boodschap vanuit het stadhuis.

De boete was het sluitstuk van een grootschalig onderzoek naar de mores van Kool en Van Riessen, waarbij de gemeente op 64 etages van het vastgoedduo in totaal 320 ingeschreven personen (oftewel 5 per verdieping) aantrof, veelal meisjes van studentenleeftijd.

'Die boete leidde tot grote onrust in de Amsterdamse onroerendgoedwereld,' zegt voormalig ambtenaar en adviseur Martijn Winnen, die zich heeft opgeworpen als bemiddelaar tussen de vastgoedwereld en de gemeente. 'Ook was het voor een groep van tien tot twintig Amsterdamse vastgoedmannen reden geld in te zamelen voor een lobby. Als de gemeente echt zou gaan letten op de gedeelde bewoning van een huurhuis, zou dat hen enorm raken. En bovendien zijn de regels niet van deze tijd. Je mag wel met een gezin van 5 man in een huis wonen, maar niet met 5 studenten. Dat is toch gek?'

De vastgoedlobby had dit voorjaar momentum. Zo mailde Jeroen Kool de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan dat het gehele woonprobleem in 5 minuten opgelost kon worden door de ruimere bewoningsregels die in Rotterdam golden, ook in Amsterdam van toepassing te verklaren. Dat creëerde volgens Kool 'een win-winsituatie' die 'ons allen tijd en energie bespaart'. In dezelfde periode lanceerde VVD-raadslid en voormalig projectontwikkelaar Daniel van der Ree een initiatiefvoorstel om liberale en heldere regels rond woningdelen te scheppen, naar Rotterdams voorbeeld. Dit voorstel vormt de basis voor de nieuwe regels rond woningdelen die vandaag in de Amsterdamse gemeenteraad worden besproken.

Ondertussen schreven twee advocatenkantoren namens 'verontruste vastgoedondernemers' talrijke brieven waarin zij uitlegden dat de gemeente fout zat. Ook op de sociale media ontstond oproer, onder meer via de Facebookpagina 'Woning Delen Moet Mogen' (2.642 'likes'). De pagina was opgezet door een medewerkster van een pr-bureau met goede connecties in het Amsterdamse vastgoed.

'Eén gekke eis'

'We dachten dat er door een dialoog tussen gemeente en de vastgoedwereld een goed voorstel uit zou rollen', zegt Martijn Winnen. 'Maar er is één gekke eis in geslopen. Een ambtenaar heeft bedacht dat alle kamers in een gedeelde woning - ook de woonkamer - minstens 12 vierkante meter groot moeten zijn. Dat betekent in de praktijk dat je maximaal twee volwassenen, in plaats van bijvoorbeeld drie, op een Amsterdamse etage kwijt kunt. Dat is voor beleggers niet interessant.'

Joris van Minnen uit de Van Bossestraat, die de discussie over het woningdelen aanzwengelde, moet het nog zien. 'Het staat of valt ermee of de gemeente echt wil controleren en handhaven. Als je de pandjesbazen hun zin geeft, worden straks alle woningen in de buurt van het centrum kamertje voor kamertje verhuurd en kunnen gewone Amsterdammers een huurhuis niet meer betalen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden