Vampiervleermuis vindt warm bloedvat met infraroodsensor

Vampiervleermuizen hebben een warmtegevoelig orgaantje in hun neusblad dat infrarode straling waarneemt. De dieren gebruiken de sensor om 's nachts op hun prooi een plek te vinden waar bloedvaten dicht onder de huid lopen, zodat ze makkelijk bloed kunnen aftappen.

BEN VAN RAAIJ

AMSTERDAM - Het warmtezintuig van de vampier-vleermuizen lijkt op dat van sommige soorten slangen, maar is voor zoogdieren uniek, aldus Amerikaanse onderzoekers die de werking ervan hebben ontrafeld en er deze week over publiceren in Nature.

Volgens de auteurs is het orgaan een aanpassing van een bekende zenuw (eigenlijk een 'ionenkanaaltje') waarmee dieren extreem hoge temperaturen tijdig opmerken. Het kanaal wordt in plaats van bij 43 graden Celsius al geactiveerd bij 30 graden, en fungeert als infraroodsensor. De vleermuis moet wel dicht bij de warmtebron komen, want de sensor werkt maar tot 20 centimeter.

Vampiervleermuizen komen voor in Zuid- en Midden-Amerika. Ze leven van het bloed dat ze grotere dieren, zoals rundvee en soms ook mensen, 's nachts aftappen. Ze sporen hun prooi op met reuk en gehoor, landen in de buurt en kruipen naar een goede plek. Ze maken een kleine beet en likken het bloed op. Dat stolt niet dankzij draculine, een antistollingsstof in hun speeksel. De prooi merkt meestal niets en heeft er ook geen last van. Vampiers drinken hooguit twee eetlepels bloed. Wel kunnen ze hondsdolheid overbrengen.

Zoöloog Chris Smeenk, oud-conservator van NCB Naturalis, toont zich verrast over de infrarooddetectie: 'We wisten wel dat vampiers snel een goede bijtplek weten te vinden, maar niet hoe ze dat deden.'

Dankzij nieuwe onderzoekstechnieken krijgt de onbekende zintuiglijke wereld van vleermuizen steeds meer dimensies, zegt Smeenk. 'Naast echolocatie en infrarooddetectie hebben ze ook microhaartjes op hun vleugels waarmee ze vliegsnelheid en luchtstromingen waarnemen.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden