Column

Valse zetten verkopen bij politiek schaakspel

Schaken tegen een nepparlement: de slechteriken herken je aan het bord op hun bureau.

Schaker Magnus Carlsen van de Tata Steel Chess Tournament tijdens het schaaksimultaan met politici. Beeld anp

Voetbal is domme oorlog, maar politiek is schaken. Vooral voor politici is het verleidelijk hun valse zetten te verkopen als geciviliseerd spel. Logisch dus dat de Tweede Kamer zich liet bezoeken door wereldkampioen Magnus Carlsen, net winnaar van Tata Steel Chess in Wijk aan Zee. Als nastootje speelde de 27-jarige schaker dinsdag simultaan tegen 34 'Kamerbewoners'.

Wie het lukte (met voldoende inzicht, doorzettingsvermogen en speltactiek) door de botte verdediging van chagrijnige beveiligers van de Tweede Kamer te breken, kon het gevecht gadeslaan.

In een carré in de Statenpassage zaten Carlsens dappere tegenstanders klaar. Buiten Fred Teeven weinig prominente politici - eigenlijk speelde Carlsen een beetje tegen een nepparlement. Het echte zal te druk zijn met een aanval op het Torentje, net over de rand van dit speelveld.

Wel zaten daar oudgedienden Dick Dolman en Bas de Gaay Fortman. Veel journalisten ook: Alexander Münninghoff, Pim van Galen (NOS), Jos Heijmans (RTL). Eén bord bleef onbezet: dat van Frits Wester. Carlsens openingszet e2-e4 bleef onbeantwoord. Misschien maar goed ook: sinds zijn valselijk gewonnen Nationale Nieuwsquiz 2004 weet iedere televisiekijker dat Frits er niet voor zou terugdeinzen een derde loper vanuit zijn binnenzak op het bord te toveren.

De jonge Noorman had zelden langer dan anderhalve seconde nodig om een tegenzet te bedenken. Hij verpletterde bijna iedereen. Zijn enige verlies berustte op 'toeval', verklaarde na afloop de gelukkige speler Jeroen van den Berg. Geen politicus, maar de toernooidirecteur van Tata Chess, die was ingevallen voor Fred Teeven. Die laatste had zo'n vijf zetten gedaan voor hij plots werd weggeroepen door de Kamer, maar liet een kansloos bord achter, zei Van den Berg, die zich door een foutje van Carlsen uit zijn benarde positie had weten te redden.

Als daar maar geen bonnetje van opduikt.

Frits Wester. Beeld anp

Het schaakspel behoort tot de uitgemolken beeldtaal in speelfilms en televisieseries: de slechteriken (Frank Underwood!) herken je altijd aan een bord op hun bureau, bij voorkeur gelardeerd met een glas whisky.

Verzekeraars, strategische beleggers, autofabrikanten en nog een heleboel andere bedrijven zijn in advertenties en reclamespotjes verzot op het spel. Logisch: het suggereert gemakkelijk bedachtzaamheid en intelligentie. 'De juiste zet.' De mooiste zijn altijd die waarin het bord verkeerd om staat, of dame en koning van veld zijn gewisseld. Verloren positie.

Ook Kamervoorzitter Khadija Arib viel in de zwaarden van de schaaktaal in haar openingswoordje. Zowel schaken als politiek vergt dezelfde kwaliteiten, zei ze: 'Anticiperen, vooruitdenken en strategisch inzicht.'

De zegetocht van Carlsen was geen reclame voor het strategisch inzicht van ons parlementaire volk. Aribs opening was een beetje domme zet.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden