Valls valt op in fletse Franse regering

De regering van president Hollande is nu al de weg kwijt. Premier Ayrault maakt een aangeslagen indruk. De ster van een jongen uit Barcelona rijst.

Manuel Valls, minister van Binnenlandse Zaken, heeft zich in korte tijd geprofileerd als de sterke man van de regering-Hollande/ Ayrault. 'Een Sarkozy van links' wordt hij genoemd. Of ook wel: 'de vicepresident'. Zijn alomtegenwoordigheid onttrekt eerste minister Ayrault aan het gezicht. Volgens de peilingen is Valls de meest geliefde minister.


Na vijf maanden aan het roer van het land maakt de équipe van François Hollande een aangeslagen indruk. De onervarenheid lijkt de regeringsploeg parten te spelen; de meeste ministers deden niet eerder ervaring op in het landsbestuur. Ze spreken elkaar tegen, wijken in interviews openlijk af van de verkiezingsbeloften van Hollande of moeten voorstellen al snel weer herroepen. Eerste minister Jean-Marc Ayrault heeft niet het gezag om die ploeg in bedwang te houden. Volgens de peilingen heeft een meerderheid van de Fransen geen vertrouwen in hem noch in president Hollande.


Manuel Valls is degene die zich het overtuigendst aan die malaise weet te onttrekken. Een jaar geleden, bij de linkse voorverkiezingen, was hij met een bescheiden 6 procent nog de slechtst scorende kandidaat van de Parti Socialiste. Meteen na die nederlaag veranderde hij razendsnel van jas: de kandidaat werd secondant.


Helper van Hollande

Valls ontpopte zich als de trouwste helper van Hollande op weg naar het presidentschap. Hij werd aanvoerder van het campagneteam, vertrouweling op moeilijke momenten, communicatiestrateeg en man van de details. Waar je Hollande zag, was Valls nooit ver uit de buurt; bleef de kandidaat te lang met journalisten of kiezers praten, dan daalde de hand van Valls neer op zijn arm om hem voorzichtig weg te loodsen.


Die toewijding leverde hem een mooie post in het kabinet op. Sarkozy gebruikte Binnenlandse Zaken ooit als springplank naar het presidentschap. Het is in Frankrijk een ministerie waar een politicus zijn daadkracht kan tonen: immigratie, criminaliteit, corruptie - alle veiligheidsvraagstukken komen langs.


De actualiteit heeft hem daarbij sinds zijn aantreden goed bediend. Zigeunerkampen werden ontruimd; er waren criminele afrekeningen in Marseille waar bovendien een deel van de politie corrupt bleek; er was een viervoudige moord in de Alpen; een netwerk van moslimfundamentalisten met mogelijk terroristische bedoelingen werd opgerold.


Steeds als er wat gebeurt, is Valls ter plekke. Hij monstert de schade, steekt de agenten een hart onder de riem, luistert naar eventuele slachtoffers en zegt dat het zo niet langer kan, dat de republiek niet met zich laat sollen. En dat met een goed oog voor waar de camera's staan opgesteld. Zijn voluntarisme werkt aanstekelijk - eindelijk een minister die de handen uit de mouwen steekt. Eindelijk wordt er wat gedaan aan de onveiligheid.


Prettige bijkomstigheid is dat hij als premier flic bij de echt heikele kwesties uit de buurt kan blijven. Teruglopende koopkracht, massa-ontslagen, fabrieken die sluiten, belastingverhogingen - al die hoofdpijndossiers liggen op de bordjes van zijn collega's, terwijl Valls de rol van supercop kan spelen. Dat doet hij met verve: vorsende blik, afgemeten teksten, resolute lichaamstaal - hier staat een man die niet met zich laat spotten.


Die positie in het hart van de politiek is nieuw voor Valls, die werd geboren in 1962 in Barcelona en naar Frankrijk kwam om te studeren. Al op zijn zeventiende werd hij actief lid van de Parti Socialiste, waar hij in Michel Rocard zijn voorbeeld vond. Zijn geloofwaardigheid dankt hij aan zijn burgemeesterschap van Evry, een van de probleemgemeenten van Parijs.


Hij is geen aanhanger van het staatsinterventionisme dat de Franse socialisten vaak als oplossing voor alle kwaden zien. Dat plaatst hem op de rechterflank van de partij. Zijn opvattingen stonden vaak op gespannen voet met de officiële lijn. Toen hij in 2009 voorstelde de naam Parti Socialiste te vervangen door iets moderners, was voor partijleider Martine Aubry de maat vol; ze verzocht hem de partij te verlaten.


Avances van Sarkozy

Uit dezelfde tijd dateren de avances van Sarkozy. Die wilde zijn regeringsploeg versterken met prominente figuren uit het linkse kamp en ontdekte dat de opvattingen van Valls niet zo heel ver bij de zijne uit de buurt lagen. Valls heeft die verleidingspogingen genegeerd en is lid van de PS gebleven.


Het is een strategie die zich nu uitbetaalt. Toen Hollande na zijn aantreden een premier zocht, werd Valss' naam al genoemd. Dat bleek toen een brug te ver. Het is niet ondenkbaar dat hij met zijn nieuw verworven aanzien binnen afzienbare tijd alsnog de fletse Ayrault mag opvolgen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden