Vallende sterren

Nicholson en Owen Wilson: die bracht 80 miljoen minder op dan dat hij kostte.

Een simpele komedie aan een of twee sterren ophangen, wat voorheen veel vaker en met meer succes gebeurde, werkt niet meer. Studio's, zo schrijft Bart, weten niet meer hoe ze hun grote sterren moeten gebruiken. Ze zijn op zoek naar het Grote Idee, in plaats van de Grote Ster - de nieuwe Inception of Avatar dus, niet de nieuwe Humphrey Bogart. Of ze kiezen veilig voor een zoveelste stripverfilming, met een onbekende onder het masker.

Maar wie kan het de studio's kwalijk nemen? Sterren zijn inmiddels zo duur (zie kader) dat hun honorarium een steeds groter deel van het budget opslokt. Oceans Eleven kwam er omdat George Clooney zijn salaris halveerde; Roberts en Hanks vroegen ook minder voor hun werk voor Larry Crowne.

Daarbij houden studio's tegenwoordig veel meer rekening met de gebieden buiten Amerika - China is een groeimarkt. Daar kun je beter aankomen met vechtende robots en special effects dan met de blanke über-Amerikaan Tom Hanks.

Marketing

Maar blijkbaar trekt ook het Amerikaanse publiek niet meer automatisch de portemonnee voor types als Julia Roberts of Reese Witherspoon. Hooguit als de ster in kwestie een iconisch karakter is (geworden) zoals Johnny Depp als Captain Sparrow (Pirates of the Caribbean-serie), Matt Damon als Jason Bourne (Bourne-trilogie), of Tom Cruise als Ethan Hunt (Mission Impossible).

Waarom werken grote namen op zichzelf niet meer als marketing-instrument? Misschien is dat omdat internet en alle minutieuze berichtgeving over sterren veel van de glamour hebben weggenomen: wie naar Angelina Jolie kijkt, ziet die roedel kinderen voor zich. Mel Gibson is en blijft die homohater die zijn ex-vrouw dood wenste. Het mysterie is eraf.

Maar internet ondermijnt op meer manieren de traditionele filmsterrenstatus. Peter Bradshaw, filmjournalist van The Guardian, wees Twitter aan als medeschuldige. Daar zijn geen heilige huisjes. 'In het Twitter-versum kunnen sterren, zeker degenen die er al een poosje zijn, niet rekenen op respect.' En waar het vroeger even duurde voordat mensen elkaar lieten weten wat ze van een film vonden, maken ze er nu een sport van om in 140 tekens de wat mindere films geestig aan gort te schrijven, liefst nog tijdens de première.

Maar misschien nog wel belangrijker is dat het internet een beter marketinginstrument blijkt dan een grote naam. Bizarre filmpjes om door te sturen (Rise of the Planet of the Apes), geheimzinnige online speurtochten (Super 8), stunts die wereldwijd het nieuws halen (de blauwe dorpen en Guinness Book of Records-pogingen van The Smurfs): al dit soort marketingcampagnes zijn erop gericht om films 'cool' of uniek te laten zijn.

Unieke 3D-ervaring

Want dat is waar het publiek nu naar zoekt: iets bijzonders zien in de bioscoop. Niet het geijkte formulewerk rondom twee sterren, maar special effects die alle andere overtreffen. Een unieke 3D-ervaring. Iets wat je gezien móet hebben om mee te kunnen praten. Een komedie die ranziger is dat alle andere. De laatste Harry Potter, Transformers: The Dark of the Moon en Bridesmaids: dat zijn de zomerhits tot nu toe.

Lef

Verfrissende films, de nieuwste technieken, sprankelende scripts - het was van oudsher het territorium van de ster. 'Ik leerde een ding als jonge studio-executive', schrijft Bart in The Wall Street Journal. 'Acteurs worden filmsterren vanwege hun enorme talent. Als zij een kamer binnenwandelen, verandert de atmosfeer. Dat zou ook moeten gelden voor hun films.'

Maar dan moeten sterren zelf ook meer risico durven nemen in plaats van kiezen voor een veilige film waar ze dik voor betaald worden. Maar grote acteurs zijn over het algemeen voorzichtig. Te voorzichtig.

Neem Julia Roberts. Vorige week werden advertenties voor foundation in Engeland verboden omdat haar foto een te glad en daarmee onrealistisch beeld zouden schetsen. L'Oréal kon deze beschuldiging niet eens weerleggen omdat Roberts contractueel had laten vastleggen dat de niet-geretoucheerde foto's aan niemand getoond mogen worden. Klinkt dat als een vrouw die in een film zou spelen waarin haar personage in bruidsjurk midden op straat zit te poepen - zoals de onbekende actrice Maya Rudolph deed in zomerhit Bridesmaids?

Sommigen doen het wel: Cameron Diaz dook grofgebekt op in Bad Teacher, Jennifer Aniston was schaamteloos vulgair in Horrible Bosses. Ondanks slechte tot matige kritieken werden die films wel goed bezocht.

Natuurlijk wil dit niet zeggen dat de voormalige megasterren zich moeten storten op dergelijke populaire poep-plas-seks-komedies. Liever niet zelfs. Maar het onderstreept wel hoeveel een beetje lef kan opleveren. Een keer kiezen voor een veelbelovende regisseur, een wat bizarre film - Leonardo DiCaprio's keuze voor Inception was een hele slimme.

Want hij, Diaz en Aniston weten het blijkbaar: jonge acteurs en actrices die het wel doen (James Franco bijvoorbeeld), staan te trappelen om hun duurbetaalde stokje over te nemen. Wie superster wil worden of blijven, combineert looks en talent met onbevreesdheid.

------------------------------------

Welke sterren verdienden in 2010 de meeste dollars?

1. Angelina Jolie 30 miljoen

2. Sarah Jessica Parker 30 miljoen

3. Jennifer Aniston 28 miljoen

4. Reese Witherspoon 28 miljoen

5. Julia Roberts 20 miljoen

(bron: Forbes, 5 juli 2011)

1. Leonardo diCaprio 77 miljoen

2. Johnny Depp 50 miljoen

3. Adam Sandler 40 miljoen

4. Will Smith 36 miljoen

5. Tom Hanks 35 miljoen

(bron: Forbes, 1 augustus 2011)

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden