Vallende bladen

Er hoeft niet te worden getreurd over uit de markt genomen tijdschriften. Laat maar komen die spetterende afscheidsnummers.

Het is nog herfst in de tijdschriftenwereld. Blaadjes staan op vallen. Voor Aktueel, FHM, Esta en nog een handvol titels viel het doek al, met de uitverkoop van uitgever Sanoma hangt het leven van onder meer Revu en Panorama aan een zijden draadje. Grote uitgevers willen van hun bladen af, maar wie wil ze kopen? Good luck, J/M, Playboy, Marie Claire en 101 Woonideeën. Er wordt in vakkring met droefenis over gesproken, maar de vraag is hoe de lezer daarover denkt.


De schappen van de kiosk puilen uit, geen lezer die er nog wijs uit wordt. Het zijn er veel te veel, ze ogen allemaal eender. De diëten ('Happy healthy!') in januari. Het reisnummer (Relaxed op reis'), de woonspecial ('10 keer blauw!'), het thematische strandnummer ('Geluk!'), de depressiereportage in oktober. En eeuwig persoonlijke interviews met filmsterren. Lees de kop, en ik zeg u wat eronder staat.


De pest: veel bladen werden bedacht in een fabriek waar doelgroep, ijkpersoon en staafdiagram de fundamenten vormen. Een ziel ontbrak; logisch dat de patiënt bezwijkt zodra de adverteerder de beademing stopt.


Zeker: de digitale toekomst bestaat, zoals ook dagbladen langzaam digitaal terrein winnen. Maar dat geldt niet voor elk tijdschrift. Eén blik op Flipboard, Etsy, Fancy en andere (gratis) apps en sites, en je hebt geen shoprubriek of fotoreportage in de duurbetaalde VT-Wonen of Elegance meer nodig.


Hoe droef ook: lang niet elk sterfgeval is een verlies voor de soort. Het reclamevakblad Adformatie (zelf noodgedwongen overgegaan tot betaalde verspreiding) memoreerde onlangs dat Nederland ondanks de malaise nog altijd 1.200 geregistreerde publiekstijdschriften kent, en het veel grotere Duitse taalgebied maar zo'n 600.


Bij het vallen van de avond vallen belangrijke levenslessen te leren. Zo lijkt eigenheid het geheim voor een gezond leven. De stabiele titels zijn vrijwel allemaal bladen met een 'missie', een boodschap of een eigen kijk en aanpak.


Linda., op een branchefeestje uitgeroepen tot 'Tijdschrift van het jaar', is een uitgesproken voorbeeld. Een parade van de gebruikelijke BN'ers en human-interestonderwerpen, maar onmiskenbaar gemaakt met liefde, een berg creativiteit en een geliefd Linda-sausje (oer-Hollands, maar een tikje pikant). Quest, ook zo'n eigenzinnig, populair blad voor nieuwsgierigen. Handen af van de Happinez, Quote en Donald Duck.


Opzij: naar verluidt op het nippertje gered door uitgever Veen. Allemaal unieke inhoud, met eigen toon en aanpak die geen app of site vervangt.


Het einde van de opiniebladen wordt al vele jaren voorspeld, steeds hebben de zieners ongelijk gekregen. De Groene Amsterdammer, dat net z'n uitgever de laan uitstuurde, leidde altijd een marginaal bestaan. Maar het eigenzinnigste opinieblad boekte afgelopen jaren als enige forse groei. De onttakeling van HP/De Tijd (oplage volgens het HOI gedaald naar 34 duizend) daarentegen is niet meer om aan te zien. Het is inmiddels maandblad, een redactie is er nauwelijks meer, de stapels in de kiosk blijven verontrustend hoog. 'De déconfiture van een trendy weekblad', zou HP zelf ooit gekopt hebben.


Roddelbladen: goeddeels overbodig geworden. Zodra in hun sterrenstelsel ook maar één buitenechtelijke zoen valt te bekennen, wordt die binnen een paar uur getoond in de showrubrieken op tv (waar de hoofdredacteuren zelf medewerker zijn) en talloze websites.


Playboy: ooit las je het voor de interviews, al scheen het sommigen om blote dames te gaan. Daarnaast was er ruimte voor kunstzinnige illustraties op prachtig papier. Oh, voorbij, en voorgoed voorbij: voor bloot koop je geen blad meer. Eén muisklik en de laptop loopt vol met vleeswaren - de kunst is eerder ervan verschoond te blijven.


Een natuurwet in de bladenwereld: er is een titel van komen, en een titel van gaan. Helemaal niet erg. Zolang het lijden niet ondraaglijk wordt. Waardig sterven is een kunst. Niet roemloos kwakkelen tot de laatste ademtocht, maar tijdig gaan, met opgeheven hoofd en een spetterend afscheidsnummer waaraan het hele jaarbudget is gespendeerd. Ik verheug me op die allerlaatste Playboy en die monumentale Revu. Onvergetelijke bewaarnummers. Laat de patiënt z'n wilsverklaring ondertekenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden