Vallen hoort bij fietsen... maar zo vaak?

dat ligt niet alleen aan het parcours

Ploegen accelereren op de klim om als gekken de afdaling in te vliegen, aldus oud-renner Tom Boonen. Wat hij maar zeggen wil: het ligt niet alleen aan het parcours dat er zoveel valpartijen zijn.

Bauke Mollema in volle vaart tijdens de gevaarlijke afdaling van de Mont du Chat Beeld Klaas Jan van der Weij

Het is de Tour van het gebroken bot. Het rijtje stemt mistroostig. Het begon meteen in de proloog, toen Alejandro Valverde in de regen onderuit schoof en zijn knie en enkel brak. Jon Izaggire overkwam hetzelfde en beschadigde zijn lendenwervel.

In de week daarop kraakte de schouder van Mark Cavendish, nadat Peter Sagan hem in de hekken had gereden. Zondag viel Robert Gesink op een trapper en liep een breuk in de wervelkolom op. Diezelfde dag volgde de horrorcrash van Richie Porte op de Mont du Chat, met kapot sleutelbeen en bekken als gevolg. Maandag verliet ook Rafal Majka de ronde, tweevoudig winnaar van de bolletjestrui, gehavend door kneuzingen en schaafwonden.

Het is een reeks die al snel leidt tot de vraag hoe het is gesteld met de veiligheid van het wielrennen. Bauke Mollema verklaarde zondag na de dollemansrit in de Alpen dat 'dit nergens op sloeg'. Jakob Fuglsang zei gisteren dat hij blij was dat er nog huid op zijn lijf zat toen hij over de finish kwam.

Oorzaak

Het is een variatie op een thema, bepaald door incidenten. Het zijn de verkeersobstakels. Het zijn de vele motoren op het parcours. Het zijn de schijfremmen. Het is nu weer eens de afdaling. Bobbie Traksel, voorzitter van de rennersvakbond VVBW plaatst dan ook een kanttekening. 'In Parijs-Roubaix wordt meer gevallen.'

Het is een welhaast onvermijdelijke vaststelling: de val hoort bij het fietsen, op het allerhoogste en allerlaagste niveau. Luister naar de gespreksstof van de middle aged men in lycra, zondagochtend op het terras bij de koffie en de appelpunt: het zijn verhalen waarin horror en heroïek elkaar raken.

Voorzag de Belgische oud-renner Tom Boonen het onheil van zondag? In Het Laatste Nieuws schreef hij aan de vooravond van de etappe over de Mont du Chat in zijn column dat afdalen niet langer 'gewoon snel naar beneden rijden is'. Dalen is een wapen geworden. Teams nemen downhill-specialisten mee op trainingskampen.

Veiligheid

'Ploegen accelereren op de klim om als gekken de afdaling in te vliegen. Het is niet de beste evolutie. Jongens die niet goed kunnen dalen, gaan over de limiet en daar komen valpartijen van.'

Volgens Traksel van de rennersvakbond komt de veiligheid ook onder druk te staan door het steeds hogere niveau in het peloton. 'Neem de Ronde van Vlaanderen. In de jaren tachtig gingen er 10, 15 man op de Oude Kwaremont af, nu stormen er wel 150 tegelijk naar toe. Dat is vragen om ongelukken.'

Hij beklemtoont dat er een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. 'Het zijn de renners die zelf de grens opzoeken - de afdaling van de Mont du Chat wordt niet uit zichzelf gevaarlijker; in het Critérium du Dauphiné zat-ie ook, toen gebeurde er niks. Het zijn de ploegen die moeten beseffen dat de renners werknemers zijn die recht hebben op veiligheid. Het zijn de organisaties die alles moeten doen om ongelukken te voorkomen. Maar het gaat nog te vaak mis. Waarom lagen er geen zandzakken op de stoeprand langs het parcours in Rio de Janeiro, waar Annemiek van Vleuten tegen aanbotste? Wat deed dat paaltje op de weg aan het eind van een etappe in de Vuelta dat Steven Kruijswijk uitschakelde?'

Robert Gesink na zijn val in de negende etappe van de Tour de France Beeld ap

Protocol

Thorwald Veneberg, bondscoach wegwielrennen bij de KNWU, spreekt van een voortgaand proces. Zo heeft de internationale wielerbond UCI eerder dit jaar de oud-renners Robert Hunter en Thomas Rohregger ingeschakeld voor de beoordeling van de veiligheid tijdens belangrijke wedstrijden. De bond organiseert workshops voor beloften. Die krijgen te horen dat ze elkaar voor obstakels moeten waarschuwen. Die gewoonte was volgens Veneberg wat uit het peloton aan het verdwijnen.

Ook organisaties zouden zich meer bewust moeten zijn van de gevaren: in België worden in veel koersen motoren op gedeelten van het parcours geweerd. Traksels VVBW heeft een protocol opgesteld: verplicht hekken plaatsen langs de laatste 3 kilometer, geen versmallingen of haakse bochten in de slotfase.

Coach Veneberg: 'Je ziet dat ook renners zich meer weren. Als iemand als Mollema, met zoveel ervaring, beweert dat het onverantwoord was, zul je dat als organisatie toch serieus moeten nemen. Je zou best een meldpunt kunnen instellen voor renners die bij de verkenning van het parcours iets gevaarlijks opmerken.' Hij geeft toe dat niet iedereen even begaan is met de veiligheid. 'Je zag Cavendish in de sprint met Sagan toch weer zo'n alles-of-nietspoging ondernemen. Het is uiteindelijk altijd een keuze.'

Intussen schrijdt ook de techniek voort. Veneberg wijst op de shirts van Sunweb, waarin vezels zijn verwerkt die de huid beter beschermen bij een val, zonder dat dit ten koste gaat van de ventilatie. Hij verwacht niet dat de wielrenners de nekbraces en bodyprotectors van de BMX'ers zullen gaan dragen. 'Maar shirts met lange mouwen en broeken met lange pijpen die toch genoeg verkoeling kunnen bieden, waarom zou dat op termijn niet mogelijk kunnen zijn? Dat iedereen tegenwoordig een helm draagt, was vijftien jaar geleden ook nog volstrekt ondenkbaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.