Valleien vol met rubberbedrijven

Tussen Shanghai en Hongkong groeit en bloeit een nieuwe wereldmacht. Deze zomer reist de Volkskrant door het gebied dat aanspraak mag maken op de titel ‘meest ambitieuze regio ter wereld’....

Van onze correspondent Hans Moleman

Sommige borden langs de weg naar Wenzhou zijn leuke doordenkertjes. ‘Zorg ervoor dat de Communistische Partij voorop blijft lopen en bouw een internationale zakenstad’, luidt de tekst van een ruim bemeten billboard bij de stad Yiwu, bekend van zijn vele fabrieken die een vloedgolf klein spul maken, zoals namaak Zippo-aanstekers.

De meeste buitenreclame op de route kan dienen als bewijs dat er nog altijd goed wordt geluisterd naar de partij. Forse reclamezuilen houden de passerende automobilist op de hoogte van wat er in de valleien tussen de groene heuvels zoal wordt vervaardigd, in al die lage complexen met blauwe daken.

De Asset-fabriek prijst zijn Underwear aan, Tianxi zijn Explosion-Proof Pressure Cookers, en zo maar door. Jasjes, kousen, tandwielen, schakelaars, scooters, schoenen, rubbertjes en, naarmate Wenzhou nadert, schoenen, steeds meer schoenen.

Wat zijn dat toch voor vreemde dingen, denk je eerst, als je veld na veld ziet vol met op houten frames gespannen vellen. Het blijken dierenhuiden te zijn die worden geprepareerd om in de belendende percelen tot modieus schoeisel te worden gestikt – een wat spookachtig gezicht in het avondlicht.

Zo ziet een land met een economische groei van bijna 10 procent er in de avond uit: overal zie je fabrieken waar de lichten branden. De avondploegen van de Chinese oostkust, de streek die de halve wereld van schoenen voorziet, zijn aan het werk.

Voor een deel worden ze gedwongen ’s nachts te werken. Ook dit jaar kampt de oostkust weer met energietekorten, en bedrijven kregen de oekaze hun productie te verschuiven naar de late uren. Dat krijg je wanneer er steeds meer fabrieken bijkomen, en tegelijkertijd steeds meer mensen een airconditioner kopen om overdag de zomerhitte te verjagen.

Wenzhou heeft al jaren de naam de meest ondernemende stad van het land te zijn. Andere steden aan de kust komen tegenwoordig ook voor die titel in aanmerking, maar hier vind je nog steeds de meeste particuliere ondernemers. De mensen uit de regio rond Wenzhou zijn het symbool van Chinese handelsdrift en ondernemingslust.

Je kunt ze vergelijken met Amerikaanse pioneers, zei een Chinese professor eens: ze hadden van oorsprong een karig bestaan, in een streek met weinig goed land. Ze emigreerden daarom ook graag – de Chinese gemeenschap in Nederland komt grotendeels uit deze kuststrook. Meer dan hun landgenoten uit het binnenland leerden ze risico’s te nemen en kansen te benutten.

Je ziet het aan de schoenindustrie. In het zakenhotel waar de kamer is geboekt bof ik: er liggen een paar exemplaren van het lokale magazine Made-In-Wenzhou op tafel, en het jongste exemplaar is een special over de rubberindustrie.

Na een gloedvol welkomswoord aan de lezer van Zhao Jing Wen, voorzitter van de Rubberproducten Vereniging Wenzhou, volgt een tachtig glanzende pagina’s lange parade van plaatselijke bedrijven die allemaal in deze dynamische branche actief zijn.

Het is smullen, voor de ware liefhebber: duizenden, nee tienduizenden artikelen van rubber kunnen ze in en om Wenzhou maken: voor de auto, voor de loodgieter, voor elektronica, en voor schoenzolen natuurlijk. En, heel handig, de machines die al die producten eruit stampen maken ze ook in Wenzhou.

Wie een paar duizend euro heeft, kan zo het grote avontuur beginnen: een eigen rubberfabriek. En ze doen het, de ondernemende lieden uit deze streek: elk jaar komen er nieuwe firma’s bij die rubbertjes maken, kleine en grote werkplaatsen die onbekommerd roetwolken uitbraken en de sloot vervuilen, net als in Europa gebeurde toen daar de industriële revolutie op gang kwam.

Elk jaar leggen natuurlijk ook tal van rubberbedrijven het loodje, want de prijsconcurrentie is moordend. Maar zo druk je op een dag wel de rubberfabrieken elders ter wereld uit de markt.

Kijk maar naar de schoenindustrie. Toen vorig jaar in een Spaanse stad een aantal winkels vol Chinese schoenen in brand werd gestoken, was dat groot nieuws in Wenzhou. De winkeleigenaars waren zakenlieden die uit Wenzhou kwamen en hun schoenen betrokken ze van de Wenzhou Jierda Shoe Company.

Drie miljard euro aan schoenen produceerde Wenzhou vorig jaar, aldus Made-in-Wenzhou. Bijna de helft voor export, jaarlijkse groei 25 procent. En wie dacht dat ze slechts goedkope flutschoenen maken, moet vooral eens komen kijken.

Natuurlijk maakten ze vroeger bijna alleen flutschoenen. Maar sinds er in Hangzhou een incident was dat de schoenmakers het schaamrood op de kaken joeg – op het centrale plein werd een grote partij lederen schoeisel uit Wenzhou verbrand, uit protest tegen de inferieure kwaliteit – is er aardig wat veranderd.

De publieke vernedering in de hoofdstad van de provincie bracht de snelle handelaars in de tweede stad van Zhejiang meer bij de les. Wenzhou heeft sinds kort een Nationaal Inspectiecentrum voor het Toezicht op de Kwaliteit van Schoenproducten, dat is gekoppeld aan een Instituut voor Onderzoek, Veiligheid en Technologie van Schoenproducten. En fabrieken die produceren voor internationale topmerken.

Er is ook een Schoenmuseum opgericht, dat spreekt vanzelf. Je bent schoenenhoofdstad van China of niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden