Vallei vol doden maakt indruk op VN'ers

Van Enschede of Doorn naar de rotsvlakte van Adi Begio, het 'plateau des doods' van waaraf duizenden Ethiopiërs als honden werden neergemaaid....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

Onder hem proberen twee Eritrese mannen met gele jerrycans af te dalen langs de steile helling. Zeven maanden terug ging het precies andersom . Duizenden Ethiopiërs, met ruggensteun van tanks en artillerie, klauterden de 2600 meter hoge berg op. Als het hun was gelukt, had de weg naar de Eritrese hoofdstad Asmara open gelegen. Maar ze faalden jammerlijk. Verdoorn: 'Wat een foute keuze is het geweest om zo naar boven te gaan.'

Nederlands beste 'zeesoldaten' staan dinsdag oog in oog met de vallei vol doden. Straks moeten ze beide kemphanen uit elkaar houden. 'Dit is dé wedstrijd', roept korporaal R. Poeisiat (26), poserend voor een foto. 'Na vijf jaar trainen wil je toch voor het echie spelen? Bovendien is ons korps nog nooit in Afrika geweest.'

Op de dag dat Eritrea en Ethiopië een vredesakkoord sloten, stapte de eerste reeks Nederlandse gevechtssoldaten uit een DC-10 in Asmara. Eind deze week, twee maanden na het fiat van het kabinet, zal de vaderlandse bijdrage aan de Unmee-vredesmissie operationeel zijn. Na missies in Cambodja, Bosnië en Haiti mag het elitekorps der mariniers, afgelopen zondag 335 jaar oud, voor de vierde keer in tien jaar bewijzen dat het vrede kan brengen.

De troepen die tot vrijdag vanuit Eindhoven worden aangevoerd, gaan verspreid over vier compagnies in Eritrea en Ethiopië patrouilleren. Zoals de A-compagnie bij Adi Begio van Verdoorn en zijn collega's. Even buiten het plaatsje Adi Quala, op 83 kilometer van Asmara, huizen commandant E. Schot en zijn mannen in een graanveld. Er is nog geen akkoord met de boer, dus kunnen Schot en de genie niet beginnen met de bouw van het kamp.

'We weten dat het zeer gevoelig ligt, de mensen hebben immers hard gewerkt op hun land, dus we gaan hier genuanceerd mee om', zegt Schot. Achter hem halen Eritrese soldaten de oogst binnen. Overal rond Adi Quala wordt hard gewerkt op de velden. Zodra een truck of landrover van de mariniers passeert, wordt ijverig gegroet.

De goede staat van de wegen, het vele groen en de ordelijkheid verbazen veel mariniers. 'Dit is een zeer geciviliseerd land', zegt korporaal B. van Zanten (30), die al twee maanden in Eritrea verblijft. 'De bevolking is behulpzaam en vriendelijk. Heb je onderweg al die kinderen gezien die keurig uit school kwamen? Dat beeld hadden velen van ons niet toen we hoorden van deze missie.' Verdoorn: 'Ik dacht dat ik in een woestijn terecht zou komen.'

Maar op nog geen kwartier rijden van het bruisende leven in Adi Quala staan twee zwaar bewapende legers tegenover elkaar in een imposant berggebied. Op de berg Adi Begio wijst de Zweedse VN-waarnemer R. Persson naar de diepe loopgraven van het Eritrese leger. 'Het was hun laatste linie en die hebben ze fanatiek verdedigd', zegt Persson. In januari moeten beide legers zich uit het gebied hebben teruggetrokken, zodat de mariniers in een vijfentwintig kilometer brede zone kunnen patrouilleren.

Overste A. van Ede, hoogste baas van het Nederlands bataljon, is optimistisch over de missie. 'Iedereen zegt dat het langer kan duren dan de geplande zes maanden. Maar ik geloof dat niet. De condities zijn aanwezig om hiervan een succes te maken.' Marinier M. Stroomer (25): 'Iedereen is honderd procent gemotiveerd. Als je dat niet bent, houd je dit namelijk nooit een half jaar vol.'

Ethiopië en Eritrea tekenen vredesverdrag

Ethiopië en Eritrea hebben dinsdag in de Algerijnse hoofdstad Algiers het vredesverdrag ondertekend dat een einde moet maken aan hun twee jaar oude bloedige grensconflict. In deze loopgravenoorlog kwamen tienduizenden soldaten om.

Onder bemiddeling van de Algerijnse president Bouteflika kwamen de partijen zes maanden geleden een staakt-het-vuren overeen. Het akkoord van dinsdag moet regelen dat zij niet opnieuw de strijd aangaan nu er een VN-vredesmacht van ruim vierduizend militairen in het omstreden gebied wordt gelegerd.

Volgens het akkoord worden in Den Haag twee internationale comissies gehuisvest. Die moeten de grens tussen beide landen vaststellen en claims voor vergoeding van oorlogsschade afhandelen. Verder zullen beide landen krijgsgevangenen uitwisselen en gaat een onafhankelijke commissie van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) onderzoek doen naar de oorzaak van het grensconflict.

Minister De Grave van Defensie houdt vooralsnog vast aan het voornemen Apache-gevechtshelikopters te sturen naar de Hoorn van Afrika, voor het geval dat Nederlandse VN-troepen in nood komen. Hoewel hij daarmee de wens van de Kamer volgt, twijfelen Kamerleden van PvdA en D66, diplomaten en militairen steeds meer aan het nut en de haalbaarheid van zijn plan. Er is nog altijd geen akkoord met Djibouti, het land waar de Apaches geplaatst zouden moeten worden. Vandaag overlegt de Kamer met De Grave.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden