Reportage Valencia

Valencia bereidt vluchtelingen warm welkom, maar is de realiteit net zo warm?

Italië wilde ze niet, maar de nieuwe Spaanse regering biedt de 629 migranten op de Aquarius een veilige haven. Prima besluit, vinden veel burgers.

Opvarenden van het hulpschip. Beeld Reuters

Met een misprijzende blik kijkt Luis Rodríguez (21) vanuit zijn bloemenstalletje naar het grote spandoek dat sinds een paar dagen aan het protserige stadhuis van Valencia hangt. ‘Wij willen u opvangen’, staat erop. Een welkomstboodschap voor de opvarenden van de Aquarius, het schip dat 629 mensen redde uit zee, door Italië werd geweigerd en nu afkoerst op de haven van Valencia. Naar verwachting komt het zondag aan.

‘Er zijn in deze stad ultra-linkse mensen aan de macht’, verklaart Luis. ‘Met onze economie gaat het nog steeds middelmatig. Beter dan eerst, maar nog niet goed. Dus voordat we mensen van buiten opvangen, zijn eerst de Spanjaarden aan de beurt.

‘Voor immigranten is het niet gemakkelijk hier werk te vinden. Ik ben bang dat ze uiteindelijk zullen gaan stelen of de misdaad in gaan.’

Je hoeft het plein maar over te steken of je vindt een diametraal tegenovergestelde mening. In een bloemenstalletje dat is omgebouwd tot een boekwinkeltje wacht David (34) op klanten. (Zijn achternaam wil hij niet in de krant  ‘Ik hoef niet te spreken als individu, ik ben liever een stem uit de samenleving.’)

‘Het is geen slechte beslissing om de Aquarius hier te laten aanmeren’, zegt David, een man met een wilde baard en dikke brillenglazen. ‘Dit is een noodgeval. Van de ene op de andere dag kunnen er mensen sterven. We kunnen niet wachten tot Angela Merkel eindelijk eens heeft overlegd met Pedro Sánchez.’

Wat David betreft, krijgt iedereen die dat wil een verblijfsvergunning. ‘Waarom moeten we onderscheid maken tussen een kunstenaar uit China of een veehouder uit Nigeria? Ze zoeken allemaal een waardig leven.’

Illusie van eensgezindheid

Even beleefde Spanje een zeldzaam moment van eensgezindheid toen de nieuwe linkse premier, Pedro Sánchez, aankondigde dat zijn land de Aquarius een veilige haven zou bieden. In de kranten en op de sociale media verklaarden mensen plechtig dat ze er trots op waren om Spanjaard te zijn. Tegenover die fascisten in Italië stond nu een land dat uitblonk in moed en mededogen.

Sánchez leek aan één beleidsdaad genoeg te hebben om een aantal Podemos-kiezers terug naar zijn PSOE te lokken. Hij weet dat de meeste linkse kiezers geen moeite hebben met immigranten; van de Podemos-stemmers vindt maar 13 procent dat er te veel immigranten in Spanje zijn.

Maar ook bij rechts viel het besluit van Sánchez goed. Steden en regio’s uit het hele land van Galicië tot Valencia, van Barcelona tot Málaga — haastten zich om opvangplekken aan te bieden voor de op drift geraakte migranten. Oók de regio’s met een conservatieve president.

Maar een middag op straat in Valencia is genoeg om de illusie van eensgezindheid te doorbreken. Bij rechts heeft de waardering alweer plaatsgemaakt voor afwijzing. Smalend wordt inmiddels gesproken over het ‘buenismo’ van Sánchez  dat is Spaans om te zeggen dat de premier de gutmensch wilde uithangen.

In de Valenciaanse haven is het Rode Kruis druk met het inrichten van de eerste opvang voor de opvarenden van de Aquarius. De ene na de andere lading mobiele toiletten wordt aangevoerd. Ze worden gestationeerd bij een gebouw dat werd neergezet ter ere van de America’s Cup van 2007, een belangrijke zeilwedstrijd.

Europees paradijs

Dit is het dus: het Europese paradijs waarvoor de immigranten hun leven waagden. In de haven liggen glimmende zeiljachten, Nederlandse toeristen peddelen voorbij op hun huurfietsen en meisjes in ultrakorte broekjes slenteren over de kade. De roomwitte, enigszins vervallen, havenloodsen hebben een subtiel randje met een scheepvaartmotief.

Als buren hebben de Afrikanen straks de werknemers van een business school. ‘Ik vind het geweldig dat we ze hier opvangen’, zegt Noemí Plumé (31), één van hen. ‘Ze hebben niet voor niets hun volk en hun familie achtergelaten. De rijken moeten de armen helpen en de sterken de zwakken. Als dat niet gebeurt, in wat voor schijtwereld leven we dan?’

Een eindje verderop wekt de luide stem van Vicente Alpuente (75) de aandacht. ‘We leven in een dictatuur’, zegt hij. ‘Dit is niet mijn premier, het is geen democratische regering, ze is ons opgedrongen.’

Puri Peréz (70), in zijn gezelschap, valt hem bij. ‘Ik vind dat we mensen moeten helpen die het slachtoffer worden van een aardbeving. Maar deze mensen zijn vrijwillig van huis weggegaan. Ik vind het niet logisch dat we ze alle zeshonderd moeten opvangen. En wie mag dat betalen? Wij!’

En dan schiet haar te binnen dat Podemos-leider Pablo Iglesias onlangs in opspraak was vanwege de villa die hij kocht in het buitengebied van Madrid. ‘Want denk maar niet dat ze bij de Paardenstaart mogen logeren!’

Europa dreigt te stranden op stuurloos migratiebeleid

Het geruzie om de opvang van asielzoekers maakt de sfeer in Europa giftiger dan ooit. Het uitblijven van een oplossing kan het einde betekenen van de EU.

Leggen Conte en Macron migratieruzie bij met een lunch in Parijs?

Wat een simpele werklunch moest worden tussen de leiders van twee bevriende buurlanden, dreigt uit te lopen op een harde confrontatie over het asielvraagstuk.

Commentaar: Europese lidstaten moeten hun belangen parkeren om een duurzaam migratiebeleid te kunnen ontwikkelen

De EU moet nu echt solidariteit tonen, anders dreigt een einde aan ‘Schengen’, schrijft Carlijne Vos.

Duitse kabinetscrisis door roep om harder migratiebeleid

Onenigheid over het migratiebeleid heeft in Duitsland geleid tot een kabinetscrisis. Bondskanselier Merkel is in het nauw gedreven door haar coalitiegenoot CSU, die asielzoekers die al in een ander EU-land zijn geregistreerd voortaan aan de grens wil laten tegenhouden. Merkel ziet daar niets in, omdat het haar streven naar nieuwe Europese asielafspraken doorkruist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.