Val kabinet is niet per se zegen voor de kunstwereld

Mag de cultuursector juichen nu de PVV, de aartsvijand van kunstsubsidies, is opgestapt? In tijden van crisis is dat nog maar de vraag.

Staatssecretaris Halbe Zijlstra keerde zich al eerder tegen nieuwe ingrepen. Beeld anp

Kan de vlag uit in de kunstwereld nu het kabinet is gevallen? D66-leider Alexander Pechtold pleitte gistermiddag in de Tweede Kamer voor het terugdraaien van 'foute bezuinigingen', zoals die op passend onderwijs, het persoonsgebonden budget, natuur en cultuur.

Ook de andere oppositiepartijen hebben zich steeds fel gekeerd tegen de bezuiniging van 200 miljoen euro op de kunsten, die volgend jaar ingaat. Als ze consequent zijn, benadrukt bijvoorbeeld belangenorganisatie Kunsten '92, zouden ze ten minste een deel ervan moeten terugdraaien als zij aan de macht komen.

Linkse hobby
Bovendien zijn CDA en VVD niet meer gebonden aan gedoogpartner PVV, die het subsidiëren van kunst consequent een 'linkse hobby' noemde. De ideeën voor de omvorming van het kunststelsel waren afkomstig van de VVD, maar de PVV hield de druk flink op de ketel. Wat Wilders en zijn cultuurwoordvoerder Martin Bosma betrof, konden de kunstsubsidies niet snel genoeg in hun geheel worden afgeschaft.

Maar toch is het de vraag of de kunstsector op dit moment wel echt gebaat is bij de val van dit zo gehate kabinet. In het bijna-akkoord tussen VVD, CDA en PVV waren opvallend genoeg geen nieuwe bezuinigingen opgenomen op kunst en cultuur. Die vrees bestond wel, gezien de opstelling van de PVV. Staatssecretaris Halbe Zijlstra keerde zich al eerder tegen nieuwe ingrepen, en blijkbaar wierp zijn opstelling vruchten af.

Aartsvijand nummer 1 van de kunstwereld PVV mag dan geen gedooginvloed meer hebben op het kabinet, het opstappen van de partij leidde gisteren al wel tot hogere rentes op de staatsschuld. Die zijn inmiddels weer gezakt, maar als er politieke instabiliteit dreigt, kunnen ze weer snel oplopen. In dat geval zal er alleen nog maar meer bezuinigd moeten worden. Het (deels) ontzien van de kunstwereld wordt dan nog onwaarschijnlijker.

Controversieel
Extra zuur is het dat de hervorming van het kunstenstelsel en de bezuinigingen die ermee gepaard gaan al wet zijn geworden. Dat betekent dat ze niet meer controversieel verklaard worden. Zijlstra's plannen kunnen dus worden uitgevoerd, ook al is het kabinet demissionair.

Culturele instellingen in Rotterdam en Den Haag wachten met angst en beven de adviezen af die er vandaag bekendgemaakt worden over hun subsidieaanvragen. Beide steden bezuinigen fors op kunst en cultuur.

De tot nu toe nog deels abstracte maatregelen van het kabinet en de grote steden krijgen een steeds duidelijker gezicht. Eind mei volgt de Raad voor Cultuur, in juni Amsterdam en begin augustus het Fonds Podiumkunsten.

Ophef
Er zal ongetwijfeld veel ophef ontstaan over groepen die zullen verdwijnen. Die ophef zou ertoe kunnen leiden dat de Tweede Kamer in november of december, als de begroting op Cultuur aan de orde is, alsnog iets minder zal bezuinigen op kunst en cultuur. Maar de ingrepen voor een fors deel terugdraaien, dat zal niet zo snel gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden