'Val dwingt politiek visie te bepalen'

Val kabinet..

Robert Giebels

Amsterdam Een volgend kabinet zal makkelijker de moeilijke besluiten kunnen nemen die nodig zijn om de overheidsfinanciën in het gareel te krijgen, betoogde columnist Frank Kalshoven in de Volkskrant. Heeft hij gelijk?

Arnoud Boot, hoogleraar openbare financiën in Amsterdam:

‘Ik heb de afgelopen weken echt zitten hopen dat dit kabinet zou vallen. Dit is een zegen, want dit kabinet heeft niet de visie om de crisis te lijf te gaan. We staan nu voor een heel belangrijke keuze: in wat voor samenleving willen we leven? Zonder de val zou er louter een bezuinigingsdiscussie zijn gevoerd. We moeten principiële keuzes maken. Keuzes die partijen tijdens de komende verkiezingscampagne moeten voorleggen.’

Esther-Mirjam Sent, hoogleraar economie Radboud Universiteit Nijmegen:

‘De val is op de korte termijn een zorg, want de crisis komt nú bij de burger. De werkloosheid gaat omhoog en de koopkracht omlaag. Het is tijd iets aan de oorzaken van de crisis te doen, maar dat moet internationaal gebeuren. En juist op dat terrein heeft Nederland zich met het besluit uit Uruzgan weg te gaan, enigszins buitenspel gezet.’

Harald Benink, hoogleraar bankwezen Universiteit van Tilburg:

‘De val van het kabinet is toch vooral een kans, want we kunnen nu de fundamentele keuze maken waar we met Nederland naartoe willen. In een crisis is meer mogelijk dan in normale tijden. Die keuze kan aan de kiezer worden voorgelegd: bezuinigen of belastingverhoging, welke economische structuur en hoe richten we het vestigingsklimaat in? CDA en PvdA hebben daar heel andere visies over en het is zeer de vraag of ze daar ooit uit waren gekomen.’

Arjo Klamer, hoogleraar culturele economie Erasmus Universiteit Rotterdam:

‘Geen beleid is goed beleid. Het kan gunstig zijn dat het lang duurt voordat er een nieuw kabinet komt. Want dat betekent dat er niet zo scherp gesnoeid wordt als het kabinet van plan was. Er zijn twintig ambtelijke commissies bezig met bezuinigingsvoorstellen. Ambtenaren hebben de neiging stevig te snijden. Ik hoop dat al hun plannen door de val van het kabinet verworpen worden. Tegelijk vrees ik dat het volgende kabinet nog hardvochtiger zal zijn.’

Esther-Mirjam Sent:

‘Op de lange termijn is de val van het kabinet een zegen. Het liet aan een groepje ambtenaren over op welke wijze de overheidsfinanciën op orde konden worden gebracht. Niet erg sterk. Belangrijker: in 2011 moet begonnen worden met echt noodzakelijke bezuinigingen. Zonder de val van Balkenende IV zou dat een verkiezingsjaar zijn geweest, geen moment voor flinke heroverwegingen. Bovendien had dit kabinet dan het laatste jaar over zijn graf heen geregeerd. Een nieuw kabinet kan vier jaar vooruit kijken met een vooraf krachtig neergelegde visie.’

Arnoud Boot:

‘Partijen worden nu gedwongen eerst te bepalen wat hun visie is. Daarop moeten ze hun begroting enten. Cruciaal is volgens mij de verbreding van de fiscale grondslag. Dan groeit de economie en vervallen aftrekposten. Daarmee speel je geld vrij en dán komen de politieke keuzen: belastingverlaging of investeren in zorg, onderwijs of infrastructuur.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden