Vaklieden 'lekken weg' na opleiding

De technische sector loopt jaarlijks bijna 30 duizend vaklieden mis doordat afgestudeerde jongeren met een technische opleiding voor een baan elders kiezen. Dat blijkt uit recent onderzoek van SEO Economisch Onderzoek. Een maandag gesloten Nationaal Techniekpact moet het tij zien te keren.

AMSTERDAM - De branche klaagt al jaren over een tekort aan vakkrachten, maar waarom technici toch elders aan de slag gaan is niet bekend. En de tekorten nemen voorlopig alleen maar toe. Door de vergrijzing gaan er tot 2020 meer dan 70 duizend bouwvakkers, installateurs, elektrotechnici en werktuigbouwers per jaar met pensioen.


'Wie eenmaal voor een baan in de techniek heeft gekozen, blijkt behoorlijk honkvast', zegt Ernest Berkhout van SEO Economisch Onderzoek in Amsterdam, die het onderzoek uitvoerde in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. 'Maar er lijkt een belangrijk lek te zitten in de aansluitingen tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Slechts de helft van de gediplomeerde technici werkt in een technisch beroep, hoger opgeleiden zelfs nog minder.'


Het heeft vermoedelijk te maken met het imago van de sector, zegt Ineke Dezentjé Hamming, voorzitter van de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie (FME-CWM). 'Mensen denken dat het om werk gaat waarvan je vuil wordt en dat slecht betaalt. Maar de lonen zijn goed en de automonteur komt allang niet meer onder de olie thuis. Techniek staat inmiddels voor banen bij bedrijven die vooroplopen met innovaties.'


Werkgevers, werknemers en onderwijsorganisaties sloten maandag met regionale overheden en het kabinet het Nationaal Techniekpact 2020. Dat moet ertoe leiden dat er per jaar 30 duizend technici extra bij komen. Zo moet er op alle zevenduizend basisscholen al aandacht voor techniek komen, bijvoorbeeld door lessen van gastdocenten uit de praktijk. In het voortgezet onderwijs moeten meer leerlingen kiezen voor Natuur en Gezondheid of Natuur en Techniek en komen er meer universitair geschoolde docenten voor de bètavakken. Bedrijven gaan jaarlijks de opleiding van duizend techniekstudenten betalen.


Hoewel het vooral gaat om een betere samenwerking tussen de partijen wordt er ook extra geld vrijgemaakt. Kabinet, bedrijfsleven en regio's storten ieder 100 miljoen euro in een investeringsfonds. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid trekt minimaal 300 miljoen euro uit voor om- en bijscholing van werknemers en werkzoekenden.


Onderzoeker Berkhout denkt dat er sneller resultaat wordt bereikt als er antwoord komt op de vraag waarom technici buiten de branche aan het werk gaan. 'Misschien heeft het te maken met de zogenoemde snijvlakopleidingen: studies die techniek combineren met bijvoorbeeld economie. Zijn die mensen niet technisch genoeg? Dat is misschien sneller op te lossen dan leerlingen vanaf de middelbare school opleiden tot technicus. Dan ben je al gauw vijf tot tien jaar verder.'


Minister Henk Kamp van Economische Zaken toonde zich gisteren tevreden over de afspraken. 'Veel bedrijven die groeikansen zien, moeten die laten lopen omdat ze niet aan genoeg technische vakmensen kunnen komen. Daar gaan we verandering in brengen.'


Studenten van de drie Technische Universiteiten en de Universiteit van Wageningen reageerden ook positief. Het kabinet gaat verkennen hoe meerjarige (technische) masters gecompenseerd kunnen worden in het toekomstige leenstelsel. 'Dat is een goed signaal richting aankomend techniekstudenten en zorgt ervoor dat bètastudenten niet onevenredig hard geraakt worden door het afschaffen van de basisbeurs', zegt Bas Vollebregt, voorzitter van de Delftse studentenvakbond VSSD.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden