Vakbonden in Europa mijden 'Dutch disease'

Mooie woorden, leuke plannen en gloedvolle ideeën. Met als dank een plichtmatig, maar niet overdadig en bijna koel applaus uit de zaal....

THOM MEENS

Van onze verslaggever

Thom Meens

BRUSSEL

Vertegenwoordigers van de drie Nederlandse vakcentrales die lid zijn van het EVV (FNV, CNV en sinds dinsdag ook de MHP), gebruikten hun spreektijd om de rest van Europa te overtuigen van de meerwaarde van wat in de wandelgangen van het congres de 'Dutch disease', de Nederlandse ziekte, wordt genoemd: arbeidstijdverkorting en herverdeling van arbeid. Als het aan de Nederlanders ligt, is de ziekte in hoge mate besmettelijk.

De gedachte dat de werkloosheid effectief kan worden bestreden door de bestaande hoeveelheid banen over meer mensen te verdelen, vindt buiten de landsgrenzen nog steeds heel weinig weerklank. En als vervolgens blijkt dat de Nederlanders ook nog eens bereid zijn geld in te leveren om desnoods gedwongen korter te gaan werken, slaan bij menig congresganger de stoppen door.

Van Noorwegen tot Frankrijk en van Zweden tot Italië wordt vooral afwijzend gereageerd op de Nederlandse suggesties, hoewel bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland wordt geëxperimenteerd met van Nederland afgekeken systemen. Elders in Europa betekent bestrijding van de werkloosheid nog steeds vooral mikken op meer economische groei, meer banen en hogere lonen, vat de Zweedse L. Ringsand van de witte-boordenvakbond TCO het samen.

Het gebruik van uitkeringsgelden bij het creëren van banen is misschien het idee dat nog het minst aanslaat buiten Nederland. 'Laten we gedwongen nietsdoen met een uitkering omzetten in zinvol werk met gebruik van een uitkering', zei vice-voorzitter E. Vogelaar van de FNV in een betoog tot het congres. Dat was dapper, want alle eerdere pogingen om dit op de agenda van het congres te krijgen leden in de voorbereiding van 'Brussel' al schipbreuk.

En ook gisteren bleef het bij het pleidooi van Vogelaar . Met de Fransen voorop vindt de meerderheid van Europa voorlopig dat uitkeringsgeld is opgebracht door werknemers. Mensen hebben dus recht op een uitkering; dat geld moet niet worden gebruikt voor werkgelegenheidsmaatregelen, luidt de filosofie. Het moet de Nederlanders bekend in de oren hebben geklonken, want die discussie is de afgelopen jaren ook in eigen land gevoerd.

Toch heeft de goed gecoördineerde actie van de vakcentrales wel enig nut gehad: de discussie is op gang gekomen . 'Arbeidstijdverkorting en bedrijfstijdverlenging kunnen helpen om het verdwijnen van werkgelegenheid tegen te gaan', opende MHP-bestuurder W. Muller gisteren de Nederlandse aanval op het Europese bolwerk. 'Herverdeling van arbeid en deeltijdwerk moeten wezenlijke onderdelen zijn van een aanval op de werkloosheid', zette vice-voorzitter Vogelaar van de FNV de discussie voort.

Daarna riep CNV-voorzitter Westerlaken de goegemeente op toch vooral niet terug te schrikken voor het fenomeen van de flexibiliteit. 'Zekerheden die nu nog een zekerheid lijken, kunnen op termijn wel eens een onzekerheid blijken te zijn. Daar moeten we adequaat op inspelen. Dat vraagt lef om te kiezen voor andere vormen van arbeid. Daarom moeten we deeltijdarbeid als volwaardige arbeid realiseren.'

Voorzitter M. Spanjers van de FNV Dienstenbond schilderde de successtory van de herverdeling van werk bij de banken en in de detailhandel. Hij toonde er zelfs enig begrip voor dat sommige collega's in de zaal wellicht vinden dat de bond te veel concessies heeft gedaan om de vierdaagse werkweek in die sectoren te bereiken. 'Maar wij denken daar anders over', sprak Spanjers.

Hij was de op drie na laatste spreker in een lange rij van zestig. Het is onduidelijk of het aan de Nederlandse volhouders ligt of aan de tien uur lange zit, maar na Spanjers rede verschoot de discussie op de gang van kleur: de 'Dutch disease' werd het 'modèle néerlandaise'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden