Vakbewegingen moeten meewerken aan een loopbaan-apk

Hoe sta ik ervoor op de arbeidsmarkt? Zou er buiten mijn huidige baan bij werkgevers vraag zijn naar wat ik kan? Wat voor soort banen zijn dat dan? En niet om het een of ander: maar wat zou dat dan zo'n beetje verdienen?

Beeld de Volkskrant

Als u zich dit soort vragen nooit heeft gesteld, dan moet ik u helaas verplichten dit stukje te lezen. Als u dat wel heeft gedaan, dan weet u dat het best lastig is antwoorden te vinden. Je kunt eens naar vacatures kijken, een salariswijzer of -kompas invullen, en erover praten. Maar er is hoop.

In Den Haag en omstreken wordt al langer gesproken over het idee van een 'loopbaan-apk', een periodieke keuring van de arbeidsmarktpositie. De metafoor is niet zo gelukkig gekozen - 'ik ben afgekeurd voor mijn loopbaan-apk en moet nu naar de sloop' - , maar het idee om mensen inzicht te geven in hun positie is goed. Werknemers die een goede arbeidsmarktpositie blijken te hebben, kunnen rustig in hun huidige baan blijven (of hun positie door een switch verbeteren), en wie er minder goed voorstaat, kan hier iets aan gaan doen, bijvoorbeeld door bij te leren.

De lastige vraag in Den Haag was: wie gaat dat oppakken? Wie gaat werkenden helpen bij het bepalen van hun arbeidsmarktpositie? Wie organiseert deze dienstverlening en wie betaalt de rekening?

Mijn favoriete antwoord op deze vraag is al jaren: de vakbeweging. Bijdragen aan de weerbaarheid van de leden, de emancipatie van de werkenden bevorderen opdat zij sterk staan tegenover werkgevers (en opdrachtgevers) maakt de leden sterker. En tegelijkertijd is het precies de missie die de afgebladderde vakbeweging zelf nieuw elan en aantrekkingskracht kan geven. Dienstbaar, praktisch, behulpzaam.

De vakbeweging gaf niet thuis, helaas.

Gelukkig hebben we het grootkapitaal nog.

In het FD stond deze week een stukje over de 'arbeidsmarktwaardescan' die is ontwikkeld door Randstad. De scan combineert antwoorden van deelnemers op persoonlijke vragen met arbeidsmarktdata en biedt zo inzicht in hoe het ervoor staat. Interessant is dat de scan ook een (gestandaardiseerde) persoonlijkheidstest bevat. Zo lezen we in het voorbeeld op de site (over een 50-jarige systeembeheerder) niet alleen de mededeling 'uw huidig functieprofiel sluit goed aan bij wat gevraagd wordt op de huidige arbeidsmarkt', maar ook: 'We zien een mogelijke belemmering in de mate waarin u openstaat voor verandering. U bent hierin wat afwachtend en laat mogelijk kansen voor uzelf liggen.'

Het FD merkt op dat de scan dus 'nogal confronterend kan zijn'. Maar, zegt de strategiedirecteur van Randstad die de scan hielp ontwikkelen hierop terug: 'Een realistisch zelfbeeld is de eerste stap op weg naar persoonlijke groei.'

Randstad zet de scan voor 500 euro per deelnemer in de markt en daar komen dan de kosten van vervolggesprekken nog achteraan. Immers: als de arbeidsmarktpositie is bepaald, is de vervolgvraag: welke actie volgt hierop? De markt voor de scan is dus vooralsnog beperkt tot grote organisaties met personeelsproblemen. Dat is ook te merken aan het taalgebruik in de scan, waarin het doodleuk gaat over een 'krappe arbeidsmarkt', 'conjunctuurgevoeligheid' en de 'ISCO-kwalificatie van beroepen'. Dat is niet bepaald de taal van de steiger, de terminologie in het schafthok, de woordkeus op de winkelvloer.

Het goede nieuws is dus dat de markt het vraagstuk heeft opgepikt en een aardige eerste proeve van een product heeft gemaakt. Het slechte nieuws is dat dit product vooralsnog niet breed toegankelijk is, juist niet voor doelgroepen die het allicht het beste kunnen gebruiken. De slechte toegankelijkheid geldt zowel de prijs als het taalgebruik.

Zou ik voorzichtig mogen suggereren dat het grootkapitaal en de vakbeweging de handen ineenslaan?

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek.
Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.