Vakantieoudere komt tijd te kort

'Vakantieouderen' worden ze genoemd. 65-Plussers zijn de ideale doelgroep op de vakantiemarkt: veel vrije tijd en het hoogste besteedbare inkomen. 'Als we terugkomen, zijn we al bezig met de volgende reis.'

Betty Blankenstein (68) en Karel Nelis (66) hebben nog net even tijd voor een interview. 's Avonds gaan ze weer op vakantie, naar Mallorca dit keer. In de huiskamer van hun twee-onder-een-kapwoning in Soest staan de fotoboeken rijendik in de kast. Op de ruggen staan de vele plaatsen die ze al hebben bezocht: Birma, Roemenië, China, Marokko, Pakistan - Betty en Karel schuwen het avontuur niet.


Terwijl Geert Wilders zijn gedoogsteun intrekt omwille van de AOW'ers, er een fel debat woedt over de versnelde verhoging van de pensioenleeftijd en de kosten van de AOW en ouderenzorg de pan uit rijzen, is er een groep ouderen vrijwel permanent op vakantie. Deze 'vakantieouderen' zijn vroeg gepensioneerd, kerngezond en rijk genoeg om de hele wereld te bereizen.


Betty Blankenstein en Karel Nelis gaan sinds hun pensionering zo'n tien keer per jaar op vakantie: drie keer een grote reis van minstens twee weken, verder stedentripjes en fietsvakanties. 'Het is ontzettend opwindend. Je komt er helemaal vol van terug', zegt Karel, oud-kinderarts. Aan luxe- en luiervakanties doen ze niet. 'Ik wil graag zien hoe die mensen leven', zegt Betty die in het onderwijs werkte. 'Met de fiets kom je dichtbij. Wij proberen altijd een praatje te maken.'


'Als we terugkomen, dan zijn we alweer bezig met de volgende vakantie', zegt Karel. Reizen bepaalt hun levensstijl. 'Je hebt daarnaast een hele periode nodig om de indrukken van de voorbije vakantie te verwerken: fotomateriaal bewerken, er een audiovisuele presentatie van maken. Toen we uit Birma kwamen, is de hele buurt langs geweest.'


Kerngezond

Of het niet decadent is, tien vakanties per jaar? Betty vindt van niet: 'Wij zijn allebei nog kerngezond, dus dan is het eigenlijk fantastisch dat je het nog kunt doen. En ik vind het zonde om thuis te gaan zitten.'


Karel nuanceert dat hij het 'vanuit een bepaalde gezichtshoek' zou begrijpen als iemand het decadent zou vinden. 'Maar de vraag is in welke mate je het met andere dingen kunt compenseren.' Betty knikt: 'Tuurlijk, het is wel duur, dat is gewoon zo. Maar we doen niet aan dure hotels of strandstoelen. Het is juist leuk om bij mensen thuis te logeren.'


Vrijwel iedere ochtend staat er op de voorpagina van de Volkskrant een advertentie van Kras Vakanties. Een luxe Nijlcruise, een 24-daagse rondreis door Java, Nordic Walking in Portugal - ouderen zijn de ideale doelgroep. Ze hebben veel vrije tijd en het hoogste besteedbare inkomen van alle leeftijdscategorieën.


In 1990 boekten jongeren nog 1,5 keer zoveel vakanties als ouderen, inmiddels is die verhouding omgedraaid. Het aandeel van 65-plussers in de vakantiemarkt neemt naar verwachting toe van 15,3 procent in 2010 naar 19,7 procent in 2020, zegt Thérèse Ariaans van NBTC-NIPO Research. Ouderenvakanties worden ook steeds avontuurlijker. De GGD rapporteert dat eenderde van de reizen naar de (sub)tropen door 50-plussers wordt geboekt.


Hoe groot de groep van vakantieouderen precies is, dat is niet duidelijk. Het Centraal Bureau voor Statistiek splitst cijfers niet uit binnen leeftijdscategorieën. Maar dat lang niet alle ouderen trouwe vakantiegangers zijn, is wel duidelijk. Volgens een enquête van het Nationaal Ouderenfonds blijft 40 procent van de 65-plussers het hele jaar thuis. Geldgebrek en een zwakke gezondheid worden opgegeven als redenen.


George van der Zande (67) en Jeanne Geerts (64) zijn zes jaar gepensioneerd - de eerste was hoofd personeelszaken bij een uitgeverij, de tweede werkte in de verslavingszorg. In hun ruime appartement in Den Bosch staan de koffers bij de deur, niet alleen omdat ze over een paar dagen weer weg gaan (Malta), maar ook omdat het zo'n gedoe is om ze na iedere vakantie weer op te bergen. Zo'n tien keer per jaar gaan ze op reis: fietsen door Vietnam, ziekenhuizen bezoeken in Niger, op rondreis door Marokko en stedenstripjes van enkele dagen.


Andere mensen ontmoeten, cultuur snuiven, rituelen meemaken - 'We willen het beleven', zegt Jeanne. Niet dat ze alles onthouden. Het bijhouden van de fotoboeken werd te vermoeiend. George: 'We plannen ook niets hoor. Het is niet zo dat we thuis zijn en denken: waar we gaan we nu weer naar toe? Ik kom gewoon af en toe iets tegen op internet en dan denken we: hé, dat is leuk.'


Kritiek

Begrijpen ze iets van de kritiek op de babyboomgeneratie? 'Wij ouderen zijn eigenlijk lastig hè', zegt Jeanne. 'We kosten alleen maar geld. Maar ja, wij hebben ook ons hele leven gewerkt en het gaat zoals het gaat.'


George: 'Ik zou het wel goed vinden als er een andere verdeling van de lasten zou komen. Maar soms merk je in discussies dat het je haast kwalijk wordt genomen dat je nog bestaat'. Jeanne: 'Toen ik achttien was, kon ik niet een jaar naar Australië. Onze zoon had voor zijn dertigste al meer gezien dan ik in mijn hele leven.'


De vitaliteit van de vakantieouderen uit zich ook op een andere manier. Betty doet veel vrijwilligerswerk, meestal in de kerk en ook met gehandicapten. Ook Jeanne en George zijn actief in het vrijwilligerswerk: zij geeft taallessen aan immigranten en hij schrijft de 'vrijwilligersnieuwsbrief'.


George: 'We zoeken wel een balans tussen maatschappelijk actief blijven en genieten omdat het kan.' Jeanne: 'Het zou slecht voelen als ik niets voor de maatschappij zou doen. Alleen vakantie zou me geen voldoening geven.'


Het Nationaal Ouderenfonds vraagt geregeld aandacht voor de meer dan een miljoen ouderen die zeggen eenzaam te zijn. Vooral de zomermaanden, als kinderen en kennissen op vakantie gaan, zijn een kwelling. Maar niet voor de vakantiegangers: George, Jeanne en Betty zeggen zich nooit eenzaam te voelen. Alleen Karel zegt soms eenzaam te zijn. Als hij alleen aan de fotoboeken aan het werken is.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden