Vakantie op rijm van Piet Paaltjens

'Souvenir Beekhuizen 17 Juni tot 29 Juli 1870.' Dat zette de Schiedamse predikant en dichter François HaverSchmidt, beter bekend als Piet Paaltjens, op het titelblad van een klein dagboekje waarin hij zijn notities over een vakantie in hotel Beekhuizen bij Velp had vastgelegd....

François HaverSchmidt (1835-1894) ging naar Velp met zijn vrouw en twee kinderen (een derde kind was twee jaar eerder op 2-jarige leeftijd overleden). Ook enkele familieleden en kennissen verbleven in het hotel. In 1867 had hij zijn naam als dichter gevestigd met de publicatie van Snikken en grimlachjes, waarover Conrad Busken Huet oordeelde dat de daarin gebundelde gedichten 'meer cachet hebben dan enig ander voortbrengsel der Nederlandse dichtkunst in de negentiende eeuw'.

De rijmelarijtjes uit het dagboekje - HaverSchmidt noteerde zijn aantekeningen in de van hem bekende versvorm - doen vermoeden dat HaverSchmidt, die leed aan regelmatig terugkerende depressies, in Velp een redelijk gelukkige tijd doorbracht. Het dagboekje 'toont ons hem in de toen al schaarser wordende perioden van opgewektheid', zo citeert Jansen van Galen een van zijn biografen, Rob Nieuwenhuys. 'Dat hij weer dichten of rijmen kon, is voor hem altijd een teken geweest van welbevinden.'

Zo noteert hij op 18 juni, de huwelijksdag van koning Willem III en koningin Sofia:

Op dit nationale en huislijke feest

Zijn wij naar Oosterbeek geweest;

En de waarheid is, dat het ons allen

Daar dan bijzonder best is bevallen.

Terwijl de anderen uit wandlen zijn gegaan

Heb ik bij van Lennep's graf ge staan.

Zacht ruste 's mans asch! Maar mag ik het zeggen,

Dan logeer ik hier liever, dan daar te leggen.

Op 25 juni meldt zijn dagboekje:

Roosje ging naar Kleef

Maar de regen bleef

'k Wou er wat voor geven,

Was Roos hier en de regen te Cleve.

PS

Niet te Kleef, verneem ik met schrik

Zit onze Roos, doch te Emmerik.

Hoe het zij, ik voor mij wou maar

Roos zat hier en de regen dáár.

'Is HaverSchmidt na zijn verblijf op Beekhuizen ooit nog gelukkig geweest?', vraagt Jansen van Galen zich af. 'Bij vlagen. Allengs worden de perioden van depressie frequenter en langduriger.' Op 19 januari 1894 pleegt hij zelfmoord.

Han van Gessel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden