Nieuws Vaderschapsverlof

Vaders willen wel verlof opnemen, maar stuiten op heersende ‘moederschapsideologie’

Het wil nog niet vlotten tussen jonge vaders en het ouderschapsverlof. Ze wíllen het wel opnemen, maar durven het nog onvoldoende aan te kaarten bij leidinggevenden en collega’s en ervaren nog financiële belemmeringen. Dat schrijft stichting Rutgers in een rapport dat de organisatie vandaag aanbiedt aan minister Koolmees van Sociale Zaken.

Een jonge vader met zijn dochter. Beeld Marcel van den Bergh

Om vaders zo ver te krijgen dat zij wel gaan gebruikmaken van alle verlofregelingen is ‘een cultuuromslag nodig op alle niveaus van de samenleving’, denkt Rutgers. Want de traditionele opvattingen over het vaderschap en moederschap zijn ‘hardnekkig’. Terwijl betrokken vaders, aldus het rapport, hun gezin ervaren als hun belangrijkste bron van geluk, zij mentaal, fysiek en seksueel gezonder zijn en meer werkplezier ervaren als er een goede werk-privé-balans is. Ook plegen zij minder vaak geweld tegen hun partner, en profiteren ook de kinderen van hun betrokken vaders.

Tot kinderen 8 jaar oud zijn kunnen ouders 26 keer het aantal uur dat zij in de week werken onbetaald verlof nemen, om zo tijdelijk minder te werken en meer tijd bij hun jonge kinderen te zijn. Toch neemt slechts 11 procent van de vaders dat ouderschapsverlof op, blijkt uit cijfers van het CBS, een percentage dat al jaren stabiel is. Bij moeders ligt dat rond de 23 procent. Daarnaast gaan jonge moeders vaker deeltijd werken (81,6 procent) dan jonge vaders (16,8 procent). Een financieel motief is de belangrijkste factor voor vaders om fulltime te blijven werken, met minder inkomen kan het gezin eenvoudigweg niet toe. 

Voorzichtige verschuiving

Al is een ‘voorzichtige verschuiving’ merkbaar, schrijft Rutgers, in de opvattingen over ‘vaderschap, gender en mannelijkheid’ en ook nemen de verlofmogelijkheden toe. Het verlof voor vaders na de geboorte van hun kind is begin dit jaar uitgebreid van twee naar vijf dagen. Vanaf volgend jaar is het mogelijk om vijf weken verlof op te nemen, tegen 70 procent van het salaris. De werkgever kan dat dan aanvullen tot 100 procent.

Maar de heersende cultuur in Nederland is die van de moederschapsideologie, waarbij de zorgende rol van de moeder als vanzelfsprekend wordt ervaren, schrijft het instituut. Rutgers geeft een aantal concrete aanbevelingen die de cultuuromslag zouden kunnen bewerkstelligen. Vaders zouden baat hebben bij leidinggevende rolmodellen op het werk die ook verlof opnemen. HR-afdelingen zouden moeten wijzen op de voordelen en de mogelijkheden van verlof. 

Ook voor zorgverleners rondom de geboorte, zoals verloskundigen, gynaecologen en kraamverzorgers ziet Rutgers een rol weggelegd: er is geen enkele richtlijn die ingaat op de rol van de partner van de moeder. Onderwijsinstellingen zouden al eerder – vanaf de leeftijd voor de kinderopvang – aandacht moeten hebben voor gendergelijkheid. En ook de vaders zelf moeten aan de slag: zij moeten vaker in hun eentje voor de kinderen zorgen. 

Het voorbeeld van de baas bepaalt hoeveel verlofdagen vaders opnemen

Mannen nemen vaker verlof op om bij de kinderen te zijn als de leidinggevende dat zelf ook heeft gedaan, of als er relatief meer vrouwen op de werkvloer rondlopen. Dat blijkt uit onderzoek van socioloog Leonie van Breeschoten.

Lees deze interviews uit 2017 met jonge vaders, over vaderschapsverlof en het belang ervan. ‘Tien dagen betaald verlof heb je zeker nodig’ 

Is Nederland geëmancipeerd? Niet als het op zorg voor jonge kinderen aankomt. Wetenschaps-journalist Tonie Mudde gaf zichzelf en zijn baby op voor een onderzoek naar vaderschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden