Vaderkindliedjes

Het verschijnsel is van alle tijden, dwars door alle stijlen heen duiken ze op, de liedjes die vaders voor hun kinderen schrijven. Speciaal voor Vaderdag een overzicht met de mooiste en bijzonderste liedjes.

Jay Z spant de kroon. Dochter Blue Ivy Carter (7 januari 2012) was amper een etmaal oud of er stond een compositie voor haar op het internet. Glory heet het nummer, waarin de rapper het van de daken schreeuwt. Words can't describe the feeling - en dát blijkt dan ook in de loop van het nummer.


Voor een goed getimed en magistraal babyhuiltje kreeg kindeke Blue officieel de credits van haar vader ('featuring B.I.C.'), waarmee ze in één zucht door de jongste opname-artiest aller tijden werd. Alsof de verwachtingen nog niet hooggespannen genoeg zijn met zo'n vader en zo'n moeder. Wie dat is? Beyoncé.


Haar voormalige werkkring wist Jay Z te inspireren tot een wel heel fraai potje associatief woordpunniken. 'You're a child of destiny / You're the child of my destiny / Youre my child with the child from Destiny's Child.'


Inderdaad, onmetelijk geluk brengt niet vanzelf het beste in een kunstenaar naar boven. Maar je gunt zo'n man zijn uitlaatklep. Alsof het niet erg genoeg is voor een vader dat hij het toekijken heeft, terwijl z'n geliefde als een bezetene opzwelt, baart en zoogt. Als je Jay Z, Stevie Wonder of Jan Smit heet, kun je tenminste iets dóen, de zinnen verzetten. Je grijpt de mike, je zet jezelf aan de piano of achter het Hammondorgel en geeft lucht aan die overweldigende gevoelens. 'Niemand zo mooi als jij / Niemand zo trots als wij.' En ja, er zijn ook wonderschone gemaakt.


Vaderkindliedjes is het thema van deze muzikale grabbelton, omdat het zondag vaderdag is. De moeders laten we aan hun lot over. Al is het erg aanlokkelijk om Niemand heeft je ooit gezien van zangeres Helga, een oerversie van het genre (met de onvergetelijke regels: 'Hier onder mijn hart begint jouw leven / hier onder mijn hart groeit het geluk'), toch even te noemen. Doen we niet.


Het verschijnsel is van alle tijden, dwars door alle stijlen heen duikt het op. Met uitzondering van de deathmetal wellicht; daar blijft het verdacht stil. De kenmerken? Vader is idealiter zowel uitvoerder als schrijver, de naam van het kind komt erin voor (liefst als titel) en er is, als kers op de taart, babygekraai of kleuterpraat tussen de strijkers door te horen. Strikt noodzakelijk is dat niet.


Zo bezien is Stevie Wonders Isn't she lovely baas boven baas. Life is Aisha / the meaning of her name, zingt hij voor dochter Aisha Morris (1975). En: 'I can't believe what God has done / through us he's given life to one.' Tegenwoordig dient het liedje vele doelen en deinst vadertje Wonder er niet voor terug de tekst te verbouwen ter gelegenheid van Oprah's Farewell Show: 'I can't believe how much you've done / since the first day your show began'. Of het diamanten jubileum van koningin Elizabeth: 'I can't believe what God has done / let's celebrate the royal one'. Het is een goede eigenschap, als het geen kenmerk is: de multi-inzetbaarheid.


Zwijmelklassieker

Waarmee we meteen een lans willen breken voor Sinatra's Nancy (with the laughing face). Dat nummer hoort echt wel in deze hitparade thuis, hoewel het oorspronkelijk Bessie (with the laughing face) heette en in 1942 was gecomponeerd voor de verjaardag van ene mevrouw Bessie Burke. Toen de songwriters (Jimmy Van Heusen & Phil Silvers) het in de Nancy-uitvoering vertolkten op een kinderpartijtje ter ere van Nancy Sinatra (geboren in 1940) en vader Frankie tot tranen toe geroerd was, durfde het duo niet op te biechten dat ze het eerder al voor Bessie (en Peggy en Mary) zongen. Sindsdien is het een Sinatra-zwijmelklassieker. 'No angel could replace / Nancy with the laughing face / Keep Betty Grable, Lamour & Turner / She makes my heart a charcoal burner'. Kopen voor vaderdag!


Afijn, waar waren we gebleven? Juist. Van Aisha is het slechts één letter naar Alisha, Fresku's dochter, en belanden we meteen in zorgelijkere sferen. Want het is echt niet alles zoetgevooisd wat er klinkt, het vaderkindliedje kent vele gedaanten. We onderscheiden het - hush my baby - slaapliedje als protoype (Mia, Aerosmith), naast de levensles (Kleine jongen, André Hazes) en het welkomstlied (Kom der beej, zingt Jack Poels in Kleine man van Rowwen Hèze). En toch gaat het in alle gevallen om een onversneden liefdeslied.


'Baby, soms wil ik je uit mijn hoofd zetten, omdat ik anders moet huilen, want ik mis je en het doet me zeer. Maar als ik analyseer, de pijn kanaliseer, dan kan ik alweer'. In Alisha van de Eindhovense rapper Fresku is die liefde gedrenkt in wanhoop en gemis door een scheiding. 'Richt je kamer in / voor op de dagen dat m'n baby komt.'


Op die subcategorie - van de getormenteerde, van zijn kind gescheiden vader - lijkt rapper Eminem het patent te hebben. Zijn dochter Hailie Mathers (1995), inmiddels een beauty van een puber, zal in Eminems oeuvre altijd het kleine meisje blijven voor wie de rapper, gescheiden van haar moeder Kim, zelfs in zingen uitbarst: 'But then I see my baby / suddenly I'm not crazy / It all makes sense / when I look into her eyes' (Hailie's Song, 2002). Uit een heel ander vaatje tapt hij trouwens in My dad's gone crazy, een vrolijke dialoog van een uitgelaten vader die lol trapt met zijn kind. 'You're funny, daddy!'


Hiphop

In een academische exercitie zou 'Het Vaderschap in de Hiphop' goed zijn voor een substantieel deel. Het is een terugkerend thema in de egodocumenten van jongemannen die redelijk jong kinderen krijgen, maar niet noodzakelijk een gezinsleven leiden. En het lijkt in die kringen bovendien de nodige sexappeal te hebben. Zie: Ali B., Kleine Viezerik, Brownie Dutch; als ook: T-Mobile en: reclamespot. Me boy van Ali B., Lange Frans en Yes-R mag hier dus niet ontbreken. 'Je daddy heeft gehangen en gestroggeld op de straten. Maar nu is alles anders, zal me netter gaan gedragen'.


In zijn tijd keek David Bowie daar heel anders tegenaan. Hoezo netter gaan gedragen? Hij doet heus zijn best ('Will you stay in our lovers' story?'), koopt een wiegje voor de kleine Zowie (1971) waarvan de verf slecht wil drogen. Maar als het op spierballenvertoon aankomt, zal hij weinig kunnen uitrichten: 'I'm not much cop at punching other people's dads'. Bowie zet een relaxte vaderfiguur neer, allerminst een superheld, en niet voor niets heet het liedje Kooks. Met koekjes heeft dat niks te maken. Kook of kookie staat voor 'buitenissige persoonlijkheid', 'excentriek type'. Centrale zin: 'Cause if you stay with us you're gonna be pretty Kookie too'.


Daar heeft Bowie's zoon in het echte leven kennelijk daadwerkelijk mee geworsteld en uiteindelijk voor bedankt. Wat we weten van de reclamemaker/filmregisseur: dat hij op zijn 9de naar een dure Schotse kostschool werd gestuurd en vanaf zijn 12de meermaals zijn voornaam veranderde, van Zowie in Joey en toen Joe. Tegenwoordig gaat hij heel gewoon als Duncan Jones door het leven.


Anne van Herman Veen: ontkomen we niet aan ('Van de pot naar de wc / gaat een, twee, huppekee. Anne'). Flowers for Zoë van Lenny Kravitz: ook een goeie. Net als Sail to the moon van Radiohead, geïnspireerd door Noah ('you'll build an arc'), het zoontje van Thom Yorke.


Een persiflage? Is er ook, van Coldplay alias The Nappies, naar aanleiding van de geboorte van een dochter voor leadzanger Chris Martin en Gwyneth Paltrow: 'Your cups gone up from an A to D / it's bad for you but it's fun for me'.


Slaapliedje

Maar als we toch moeten kiezen, staan we nog even stil bij de Beatles-discografie. Waarin Julian (1963), de oudste zoon van John Lennon, goed beschouwd liefst twee vermeldingen krijgt. Hij inspireerde Paul McCartney tot Hey Jude (aanvankelijk Hey Jules), een troostliedje uit de tijd dat John en zijn eerste vrouw Cynthia Powell in scheiding lagen. En vader John schreef voor hem Good Night, de door Ringo Starr gezongen afsluiter van The White Album, een heerlijk slaapliedje, suikerzoet georkesteerd als de titeltune van een ouderwetse Disneyfilm.


Een echo van dat nummer klinkt door in Beautiful Boy voor zijn halfbroertje Sean (1975), dat begint met: 'Close your eyes / have no fear / The monster's gone / he's on the run and your daddy's here'. En eindigt met Lennon die zacht fluistert: 'Good night, Sean'.


Ook fijn om te weten, mocht deze grabbelton bij iemand thuis of in het café uitdraaien op een quiz: dat het liedje te vinden is op Double Fantasy, de laatste plaat van John en Yoko, die een paar maanden voor Lennons dood in 1980 verscheen. En dat het vermaard is, natuurlijk om de fijngevoeligheid die eruit spreekt, maar meer nog om die ene tekstregel: 'Life is what happens to you while you're busy making other plans'.


En zo hebben we meteen een conclusie: alle vaderlijke goede raad kan net zo makkelijk meteen bij het vuilnis, want het is een en al bezwering, er komt toch niks van terecht.


Of is het voor de gelegenheid beter af te sluiten met Jimmy van Boudewijn de Groot? 'Als-ie maar geen voetballer wordt / Ze schoppen 'm misschien half dood'.


Kleine Man (Rowwen Heze)

Oaver alle berge


Urges hiel ver weg


Begint enne nijje merge


Zo nij als ik 't zeg


In 't halve duuster


't Allerierste licht


Wear ik stil en luuster


En kiek nar ow gezicht


Kleine Jan, kom d'r beej


Kleine man, kom bij meej


Nou is 't good, nou is 't good


't Is good, alles keumt good


Nou is 't good, nou is 't good


't Is good, alles keumt good


Wet niks van sigarette


Wet niks van jaloezie


Van woar ge op mot lette


Noeit gehuurd van ien, twieje, drie


Wet niks van beware


Wet niks van groet of klein


't Geluid van de fanfare


Hoe 't ruukt in enne trein


Kleine Jan, kom d'r beej


Kleine man, kom bij meej


Nou is 't good, nou is 't good


't Is good, alles keumt good


Nou is 't good, nou is 't good


't Is good, we hebbe 't good


[Chorus]


Oaver alle berge...


Kooks (David Bowie)

Will you stay in our Lovers' Story


If you stay you won't be sorry


'Cause we believe in you


Soon you'll grow so take a chance


With a couple of Kooks


Hung up on romancing


Will you stay in our Lovers' Story


If you stay you won't be sorry


'Cause we believe in you


Soon you'll grow so take a chance


With a couple of Kooks


Hung up on romancing


We bought a lot of things to keep you warm and dry


And a funny old crib on which the paint won't dry


I bought you a pair of shoes


A trumpet you can blow


And a book of rules


On what to say to people when they pick on you


'Cause if you stay with us you're gonna be pretty Kookie too


[...]


And if you ever have to go to school


Remember how they messed up this old fool


Don't pick fights with the bullies or the cads


'Cause I'm not much cop at punching


Other people's Dads


[Chorus]


Beautiful boy (Lennon)

Close your eyes


Have no fear


The monster's gone


He's on the run and your daddy's here


[Chorus]


Beautiful, beautiful, beautiful


Beautiful boy


Beautiful, beautiful, beautiful


Beautiful boy


Before you go to sleep


Say a little prayer


Every day in every way


It's getting better and better


[...]


Out on the ocean sailing away


I can hardly wait


To see you come of age


But I guess we'll both just have to be patient


'Cause it's a long way to go


A hard row to hoe


Yes it's a long way to go


But in the meantime


Before you cross the street


Take my hand


Life is what happens to you


While you're busy making other plans


[Chorus]


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden