Vacuüm gevuld met decors en kostuums

DANS Toverfluit, door het Nationale Ballet. Choreografie: Wayne Eagling en Toer van Schayk. Decor en kostuums: Toer van Schayk. Muziek: W.A....

13, 14, 17, 19, 20, 25, 26, 27, 28 februari en 1 en 2 maart.

Zelden zal de toneeltoren van het muziektheater zo volhangen als voor

aanvang van Toverfluit. In de kleine twee uur die deze co-productie van Toer van Schayk en Wayne Eagling in beslag neemt, dalen paleismuren, zuilen, een De Chirico-achtige citadel en allerhande voordoeken uit den hoge neer. Van tussen de coulissen verschijnen tempelwanden, regimenten wonderlijke diertjes en pilaren die zich als

palmbomen openvouwen, en uit de gewelven verrijzen trappen, vlammetjes en golven in mensengedaante. Tot het rollend materieel behoren een draak met koplampen, drie Mozarts op een skateboard en een gouden variant op de pausmobiel, en ook de gevechtsmachine in de gedaante van een reuzeninsect mag niet onvermeld blijven. Dit alles consequent uitgevoerd in Azteeks/Egyptische fantasiestijl.

Toverfluit is een spektakel.

En als er van dat woord een overtreffende trap zou bestaan, dan had dat gebruikt moeten worden. Decors, kostuums en snoeperige muziek vechten om de aandacht. Een kindervoorstelling voor volwassenen, met elke paar minuten een 'ach, kijk eens die kleintjes' of 'hoe bestaat het, rook uit z'n neusgaten'.

Maar is het ook dans?

Natuurlijk, er wordt volop - en soms zeer verdienstelijk - gedanst in

deze zeer vrije bewerking van het libretto van Mozarts opera Der Zauberfl"te. Er zijn beslist knappe pas de deux voor het centrale koppel, de caractère-dans is inventief, en het corps de ballet wordt royaal ingezet voor showy decoratie. In dat opzicht kan het antwoord volmondig ja zijn. Maar als dans meer is dan beweging, dan wordt het anders.

Eagling en Van Schayk hebben lang gezocht naar een passend vervolg op

Notenkraker en Muizenkoning, hun vorige - succesvolle - sprookjesproductie. Hun probleem was dat veel van de grote erfstukken

uit het balletrepertoire voor eeuwig veroordeeld zijn tot gelegenheidsmuziek van figuren als Ludwig Minkus en Adolphe Adam. Vandaar Toverfluit.

Daarmee maakten ze het zich niet gemakkelijk. Want hoe je ook over de

balletklassiekers mag denken, de verhalen ervan zijn even bekend als doeltreffend. Dat kan van deze Toverfluit niet worden gezegd. Personages draven zonder zichtbare aanleiding het podium op en af, wie ze zijn is zonder uitvoerige bestudering van het programmaboek niet te volgen.

In dramaturgisch opzicht is het grootste manco dat Tamino en Pamina, het centrale koppel, amper geprofileerd worden. Daardoor kantelt de voorstelling naar de bijrollen, en dan vooral naar Papageno en zijn liefje Papagena, sympathieke ragebollen voor wie bovendien de treffendste danspassen apart zijn gezet. In het hart van de voorstelling ontstaat een vacuüm, dat wordt volgestort met decorstukken en kostuums.

Met hun manoeuvre hebben Eagling en Van Schayk de suffe balletmuziek weten te omzeilen, maar hun voorstelling is een even zwak gemotiveerd

vehikel als Paquita of Don Quichot, beruchte spektakelstukken uit de vorige eeuw. De vraag is of dat het publiek zal storen. Het Nationale

Ballet concurreert niet met het Nederlands Dans Theater of de Nederlandse Opera, maar eerder met De Efteling en Ponypark Slagharen,

zei het toenmalige hoofd marketing van het gezelschap al ruim tien jaar geleden.

Deze Toverfluit is geen artistiek statement, geen test voor de actualiteit van die prachtige klassieke danstechniek waarvan het Nationale Ballet de schatbewaarder is, maar een volgende fase in de strijd om de aandacht. Toverfluit maakt deel uit van een overlevingsstrategie, een poging om publiek, sponsors en subsidiënten

te behagen. Als overleven een doelstelling van kunstorganisaties is, mag Toverfluit geslaagd worden genoemd.

Ariejan Korteweg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden