ReportageVACCINEREN IN DE VS

Vaccineren in de VS is geruststellend analoog: karton, pen, handschrift, stickertje en een glimlach van een soldaat

De Verenigde Staten mogen dan niet bekendstaan om hun goede gezondheidszorg, voor grote logistieke projecten draaien ze hun hand niet om. In New York is de massale vaccinatiecampagne letterlijk een militaire operatie. ‘Iets overzees, dacht ik. Bleek het naar Brooklyn te zijn.’

Een vrouw krijgt een vaccinatie in New York. De vaccinatiecampagne verloopt in de VS erg voorspoedig. Beeld AFP
Een vrouw krijgt een vaccinatie in New York. De vaccinatiecampagne verloopt in de VS erg voorspoedig.Beeld AFP

De soldaat bij de deur staat stijf op wacht en lijkt met zijn camouflagekleding en serieuze stuurse blik de toegang tot een raketbasis te bewaken, ook al is dit een gymzaal. ‘Ik was zo opgewonden toen ik een brief kreeg dat ik zou worden uitgezonden’, zegt hij. ‘Iets overzees, dacht ik. Bleek het naar Brooklyn te zijn.’

Het is een militaire operatie, de massale vaccinatiecampagne in de Verenigde Staten, en dat is geen metafoor. Onder de basketbalborden van het Medgar Evers College in New York lopen tientallen soldaten met klappers en papieren, of ze staan bij halfopen hokjes klaar met pleisters en injectiespuiten.

Op hun schouders is een badge genaaid met het logo van de operatie: een plaatje van de Brooklyn Bridge met daarnaast een wollig bolletje waardoorheen een zwaard en een naald zijn geprikt, daaronder: 335th Expeditionary Medical Operations Squadron, een luchtmachteenheid. Dit is kennelijk een expeditie, de vijand moet worden verslagen op zijn eigen terrein.

Sinds half februari zijn de militairen hier om de Amerikaanse rampenbestrijdingsdienst Fema te helpen bij het prikken. In totaal zijn vijftig zogeheten type-1-teams van ruim tweehonderd soldaten over het land verspreid, ter ondersteuning in stadions en evenementenhallen, waar ze zesduizend prikken per dag zetten. Daarnaast zijn er vijftig type-2-teams van 140 soldaten die in ziekenhuizen en universiteiten drieduizend prikken per dag zetten. Daar bovenop zijn er nog wat kleinere teams, die in scholen en kerken prikken.

‘We doen het graag’, zegt soldaat Ellis, terwijl ze een pleister op een schouder plakt. Ze werkt van half 7 ’s ochtends tot 8 uur ’s avonds, twee weken op, één week af. ‘Het is indrukwekkend om hier te zijn, op een plek die zo zwaar getroffen is. Mensen zijn heel dankbaar, soms zelfs emotioneel.’

De gymzaal staat in Crown Heights, een van de zwarte wijken van de stad die vorig jaar het middelpunt van de Amerikaanse epidemie vormden. De plek is gekozen om ook bereikbaar te zijn voor mensen die geen eigen vervoer hebben. Op het podium staat een bord waarop kaartjes met dankwoorden hangen. ‘Ik voel me herboren’, schrijft ene Ramiro. ‘Ik ben weer trots om Amerikaan te zijn.’

Verrassend simpel

Voor in de zaal melden gouden ballonnen met ‘100k’ erop het aantal Pfizer-vaccinaties dat hier in anderhalve maand is uitgedeeld. In heel het land zijn ruim 120 miljoen prikken gezet, inmiddels is 22 procent van de bevolking volledig gevaccineerd en 28 procent van de Amerikanen van 18 jaar en ouder. Sinds vorige week kan iedereen boven de 16 een afspraak maken.

De logistiek is geavanceerd maar simpel. Er zijn 24 loketten, en als er ergens plek is stapt een soldaat zijn hokje uit en houdt een papiertje omhoog, zoals dat ook bij de lokale supermarkt Trader Joe’s gebeurt. Dan kan de eerste in de rij – die er deze vrijdag nauwelijks is – naar het loket. Je stroopt je mouw op, krijgt een prik en een pleister. In een minuut is het voorbij.

Vervolgens krijg je een kartonnetje met daarop ‘covid-19-vaccinatiebewijskaart’, waaronder de soldaat met pen je naam schrijft en de datum voor de tweede prik. Je krijgt een stickertje op je hand geplakt met daarop het exacte tijdstip dat je weer mag vertrekken, tien minuten later.

Daarna moet je op een van de vijftig klapstoeltjes gaan zitten in het midden van de zaal om eventuele duizeligheid te ondervangen. Aan de muur, naast de Amerikaanse vlag, hangt een klok die aangeeft wanneer je tijd erop zit.

Gevaccineerden nemen plaats op een van de vijftig klapstoeltjes in het midden van de zaal om eventuele duizeligheid te ondervangen.  Beeld AFP
Gevaccineerden nemen plaats op een van de vijftig klapstoeltjes in het midden van de zaal om eventuele duizeligheid te ondervangen.Beeld AFP

Als je naar buiten gaat, vraagt een militair je nog even te controleren of er geen vergissingen zijn gemaakt met je naam en geboortedatum. Het is geruststellend analoog allemaal: karton, pen, handschrift, stickertje. Als niet iedereen op zijn telefoon zat te kijken, tijdens het wachten, hadden dit de jaren twintig kunnen zijn.

Goed in logistiek

Het is nogal een verschil met vorig jaar, toen de pandemie uit de hand liep. ‘De VS zijn heel, heel slecht in publiek vertrouwen en openbare gezondheidszorg’, schreef tijdschrift The Atlantic deze week in een analyse. ‘Maar het land is heel, heel goed in grootschalige logistiek. En grootschalige logistiek, meer dan vertrouwen, is een groot voordeel gebleken in deze nieuwe fase van de pandemie.’

Overigens zijn er naast deze grote, door de overheid opgezette prikhallen ook apotheken waar Amerikanen hun inentingen kunnen halen, maar die zitten minder ruim in hun voorraad. Zeker nu dinsdag het vaccin van Johnson & Johnson werd opgeschort omdat een jonge vrouw was overleden aan trombose, het eerste slachtoffer na 6,8 miljoen prikken. Johnson & Johnson had al problemen, omdat bij de productie 15 miljoen doses besmet waren geraakt en moesten worden vernietigd.

Zaterdag zwaaien de eerste New Yorkers met hun vaccinatiekaart als ze bij het Barclays Center in Brooklyn naar binnen willen om een basketbalwedstrijd van de Nets te zien. Hier is een inentingsbewijs of een negatieve test verplicht om binnen te komen, in Texas en Florida hebben de gouverneurs dat verboden.

Buiten staan een paar demonstranten van middelbare leeftijd, die in een megafoon roepen dat ze worden gediscrimineerd omdat ze niet naar binnen mogen. Op hun borden staat dat hun vrijheid wordt ontnomen en dat dit ‘communisme’ het échte virus is.

Een man met een petje kijkt het hoofdschuddend aan. ‘Ik heb me nog nooit zo vrij gevoeld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden