Nieuws

Vaccinatiedrang kinderopvang is van de baan: Eerste Kamer stemt wetsvoorstel weg

Het wetsvoorstel om kinderopvangorganisaties meer mogelijkheden te bieden om ongevaccineerde kinderen te weigeren, is dinsdag gesneuveld in de Eerste Kamer. Hoewel in de Tweede Kamer een grote meerderheid vóór was, ligt de Eerste Kamer dwars omdat de coronavaccinatie inmiddels ook onder het voorstel valt. Alleen D66 stemde nog voor.

Raoul du Pré
Een kind wordt tegen het coronavirus gevaccineerd in de Jaarbeurs in Utrecht in januari 2021.  Beeld Jeroen Jumelet / ANP
Een kind wordt tegen het coronavirus gevaccineerd in de Jaarbeurs in Utrecht in januari 2021.Beeld Jeroen Jumelet / ANP

Het gaat om een initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Paul van Meenen en Rens Raemakers (beiden D66). In februari 2020, toen de Tweede Kamer over hun voorstel stemde, zag de wereld er nog anders uit. De vaccinatiegraad onder kinderen daalde, er waren uitbraken van mazelen. De kinderopvang was soms een besmettingshaard. Sommige kinderopvangorganisaties weigerden al kinderen en personeelsleden die niet meededen aan het Rijksvaccinatieprogramma, maar er waren twijfels of dat wel mocht.

Het wetsvoorstel wilde die twijfels wegnemen. Het stelt met nadruk dat de kinderopvang ‘een beleid mag voeren dat ertoe leidt dat uitsluitend of nagenoeg uitsluitend’ kinderen en personeelsleden worden toegelaten die deelnemen aan het Rijksvaccinatieprogramma. Ook voorziet het in de oprichting van een landelijk register waarin ouders kunnen nakijken wat voor beleid een kinderopvangorganisatie voert. Alleen de SP, SGP, CU en het CDA waren tegen in de Tweede Kamer.

Meer politieke en maatschappelijke spanning

In de afgelopen tijd sloeg in de Eerste Kamer bij meer fracties de twijfel toe. Dat is niet los te zien van de hoogoplopende vaccinatiedebatten tijdens de coronacrisis. Er staat inmiddels veel meer politieke en maatschappelijke spanning op.

Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer gooide minister Karien van Gennip van Sociale Zaken, verantwoordelijk voor de kinderopvang, de knuppel in het hoenderhok toen zij bevestigde dat de coronavaccinatie ook onder het Rijksvaccinatieprogramma valt. ‘Sinds maart vorig jaar’, aldus Van Gennip. De Gezondheidsraad heeft geadviseerd om die vaccinatie ook beschikbaar te stellen voor kinderen van 5 jaar en ouder.

Voor werknemers in de kinderopvang zou dat een vaccinatieplicht inhouden op werkplekken waar vaccinatie is vereist. Daar voelen weinigen voor. De Gezondheidsraad stelde bovendien in zijn advies dat de mogelijkheid om kinderen tegen corona te vaccineren er niet toe mag leiden dat zij kunnen worden geweigerd op school of anderszins sociaal worden uitgesloten. Het wetsvoorstel maakt dit wel mogelijk: kinderen die niet zijn gevaccineerd, mogen worden uitgesloten van de buitenschoolse opvang. ‘Het kabinet acht dit ongewenst, gezien het advies van de Gezondheidsraad’, aldus Van Gennip.

Ongewenste neveneffecten

Daar sloot een overgrote meerderheid van de Eerste Kamer zich dinsdag bij aan. Een voor een verklaarden alle fracties die in de Tweede Kamer nog voorstemden, op D66 na, dat ze het weliswaar een sympathiek wetsvoorstel vinden, maar dat ze de maatschappelijke consequenties te groot vinden nu ook de coronavaccinaties meewegen. ‘Dat heeft een onbedoeld effect voor werknemers en oudere kinderen’, aldus bijvoorbeeld VVD-senator Reina de Bruijn-Wezeman. ‘Nu zijn wij gedwongen tegen te stemmen.’ Ook de andere fracties spraken van ‘ongewenste neveneffecten’.

Van Meenen toonde zich na de stemming zeer teleurgesteld. ‘Ouders willen hun kind naar een veilige plek kunnen brengen en dat verdienen ze ook. Niet alleen als mede-indiener, maar ook als opa ben ik erg teleurgesteld. En vele ouders en grootouders met mij (...). De gezondheid van onze kinderen wordt op het spel gezet. Het baart me zorgen, zeker nu de vaccinatiegraad weer daalt en de kans op uitbraken opnieuw toeneemt.’

Een meerderheid lijkt nog steeds bereid de vaccinatiedrang in de kinderopvang op te voeren zolang het alleen gaat over de specifieke kinderziekten, zoals de mazelen. Maar als D66 dat alsnog nadrukkelijker wil regelen, zal dat wetsvoorstel eerst opnieuw naar de Tweede Kamer moeten.

Recht op informatie over gevaccineerde kinderen

Voorzitter Gjalt Jellesma van de Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang (BOinK) is geen voorstander van verplichte vaccinatie tegen bijvoorbeeld mazelen, maar vindt dat ouders het recht hebben om te weten of er in een kinderopvang kinderen verblijven die niet zijn geprikt. Mocht de privacywetgeving tegenhouden dat daar helderheid over wordt verschaft, dan moet de Kamer daarnaar gaan kijken.

De Brancheorganisatie Kinderopvang is tevreden met het oordeel van de Eerste Kamer. ‘De volksgezondheid is primair een overheidstaak en die moet ook vooral daar blijven,’ aldus een verklaring. ‘Het voorstel van D66 geeft de kinderopvang onbedoeld een verantwoordelijkheid over dit aspect van de gezondheid van onze kinderen, met alle gevolgen van dien.’ Bovendien zou het wetsvoorstel onbedoeld vaccinatieplicht voor Covid-19 voor kinderopvangmedewerkers betekenen, vreest de vereniging.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden