Vaandeldrager Rilke rijdt zijn dood tegemoet in uitgebeende danspoëzie

Een koortsdroom van meer dan een eeuw oud. De Duitse dichter Rainer Maria Rilke schreef in 1906 een vroeg werk over een jonge vaandeldrager, Christoph Rilke, die zijn moeder verlaat om het leger te dienen en met jeugdige inborst in een mannenwereld belandt.

Beeld Anne Van Aerschot

Na een liefdesnacht met een vrouw rijdt hij zijn dood tegemoet, onderwijl proberend de brandende vlag te redden. Naar verluidt droegen Duitse frontsoldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog de tekst van Rilke op hun borst.

Nu gebruikt choreografe Anne Terese De Keersmaeker dit beroemde gedicht als bron voor haar uitgebeende voorstelling Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke, die donderdag tijdens de Ruhrtriënnale in Duisburg in wereldpremière ging.

In een imponerende hal vol stilgevallen compressors positioneert zij zich met danser Michaël Pomero en dwarsfluitiste Chryssie Dimitriou temidden van afgebladerde muren en hoog hangende katrollen. Op twee schermen tegen de achterwand verschijnt de tekst van Rilkes vertelling, als pagina's in een metersgroot boek. Maar pas wanneer De Keersmaeker zelf rustig dansend de Duitse tekst voordraagt, wordt de koortsdroom een visioen.

Hol van de leeuw

Met zorgvuldige Duitse uitspraak waagt ze zich in het hol van de leeuw. Het Duitse publiek kent zijn klassiekers en verwacht bovendien de zwierige dans van Rosas. De Keersmaeker geeft daar slechts sporen van. Net als Pomero trekt ze cirkelpatronen in een dun kleilaagje op de vloer. Ze houden voortdurend halt, ritmisch ademend en kijkend naar dat wat oorlog onder klei achterlaat. Ze hellen zachtjes over, soms naar elkaar en altijd onder het stof, berustend in zelfverkozen eenzaamheid.

Het oogt allemaal even puur en stoïcijns. Dimitriou eist even de grote hal voor haarzelf op, wanneer ze haar tanden zet in haar dwarsfluit, letterlijk: tikkend op het instrument, als percussie bij jachtige, ijle fluittonen. Nergens verliest de 55-jarige choreografe zich in dit trio in een moraal, geen verheerlijking of afwijzing van patriottisme, oorlogsretoriek of ridderromantiek. Geen splinter actualiteit.

Maar wel uitgebeende danspoëzie, modern en ongemakkelijk sober, in beweging en voordracht. In alles het tegendeel van gul, de touwtjes strak aangehaald. De Keersmaeker danst, draagt voor en doet zelf het zaallicht aan. En uit.

Dans. Die weise von liebe und tod des cornets christoph rilke. Door: Rosas/Anne Teresa De Keersmaeker. 24/9, Ruhrtriënnale, Gebläsehalle, Landschaftspark Duisberg-Nord. Aldaar t/m morgen. Tournee t/m 6/12, www.rosas.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden