V.d.Biest verkiest dood boven moordproces

De dikke bundel van geruchtmakende maar nooit geheel opgehelderde affaires in België krijgt er een kloek hoofdstuk bij. Na de zelfmoord van voormalig PS-minister van Pensioenen Alain van der Biest houdt de natie er rekening mee dat de liquidatie van André Cools, godfather van de Parti Socialiste, niet meer kan...

Van der Biest (58) werd maandagmorgen vroeg gevonden door zijn vrouw, in het bescheiden huis van zijn moeder in Grâce-Hollogne. Hij had een overdosis medicijnen genomen. Later op de dag citeerde zijn advocaat, Jean-Luc Dessy, uit de afscheidsbrief aan zijn echtgenote. 'Ik wil dat mijn lijdensweg stopt. Vergeef me. Ik ben onschuldig.' Het laatste woord had hij onderstreept.

Een leven van jaren in het vizier van justitie in Luik was de vaak depressieve en kwetsbare politicus, die zich liever op zijn kwaliteiten als romancier liet voorstaan, kennelijk teveel geworden. In december zat hij op verdenking van betrokkenheid bij de moord op Cools weer drie dagen in de cel. In 1996 zat hij ook al enige tijd vast, nadat iemand hem als opdrachtgever had aangewezen. Een jaar later volgde een veroordeling wegens fraude en ambtsmisbruik. De dood van zijn moeder, anderhalve maand geleden, zou hem verder uit zijn evenwicht hebben gebracht.

Sommigen rekenden de moord op Cools al wat langer tot de verzameling blijvende mysteries van België, die varieert van de ontvreemding in 1934 van een paneel van de Lam Gods-triptiek uit de Gentse Sint Baafs-kathedraal tot aan de bloedbaden door de Bende van Nijvel in de jaren tachtig. Van der Biests gewezen politieke mentor werd op 18 juli 1991 in Luik doodgeschoten; zijn vriendin raakte gewond. Voor die aanslag zijn in 1998 in Tunis twee huurmoordenaars veroordeeld tot 25 jaar cel. Wie hen had betaald is al die tijd onduidelijk gebleven.

De veronderstelling dat een proces tegen Van der Biest klaarheid zou scheppen, zal nu zeker niet worden bewaarheid - dat is althans de dominante toon in de reacties op de dood van de oud-minister. Een geheim gaat mee het graf in. Aangenomen wordt dat de andere verdachten, onder wie Van der Biests privé-secretaris Richard Taxquet en chauffeur Guiseppe (Pino) Di Mauro, hem nu alle schuld in de schoenen zullen trachten te schuiven.

Procureur-generaal Anne Thily van het parket in Luik gaf toe dat 'zich een probleem stelt'. 'Dit zal het proces beïnvloeden.' De partner van Cools, Marie-Hélène Joiret: 'Zijn dood zal deuren sluiten. Zijn breekbaarheid zou hem in de rechtszaal misschien hebben doen praten.' Oud-premier Martens, die Van der Biest in zijn kabinet had: 'Ik vrees dat we nooit de echte waarheid zullen kennen.'

Menigeen blijkt nog te twijfelen of Van der Biest wel een geheim had. Martens: 'Persoonlijk kan ik moeilijk geloven dat hij de moord beraamde.' Waals minister van Landbouw en partijgenoot José Happart: 'Nooit heb ik in hem de mogelijke opdrachtgever gezien.' PS-voorzitter Elio Di Rupo: 'Justitie moet nu maar eens snel een definitief antwoord geven.'

Of er hard bewijs tegen Van der Biest bestond, heeft het parket in Luik nooit onthuld. De speurders geloofden dat hij Cools uit de weg liet ruimen uit vrees dat zijn beschermheer hem politiek wilde kraken. Aanvankelijk had het PS-kopstuk de regie in een glanzende carrière voor de gewezen student Romaanse talen en literatuur. Maar liederlijk drankgebruik en dubieuze contacten met het Italiaans-Luikse misdaadmilieu, dat aasde op lucratieve orders van de overheid, brachten de protégé geregeld in opspraak. Cools zag hem steeds meer als een risicofactor voor de partij.

Na de dood van Van der Biest wint de roep om verdachten in België sneller voor de rechter te brengen weer aan kracht. Marc Dutroux, in 1996 opgepakt op verdenking van de ontvoering van zes kinderen en de moord op vier van hen, wacht nog altijd op een proces. De leden van de hormonenmaffia die dierenarts Karel van Noppen in 1995 vermoordden moeten ook geduld hebben: de verdachten zijn een jaar na de aanslag gearresteerd, de rechtszaak begint onder voorbehoud volgende maand.

Raadsman Dessy van Van der Biest zei gisteren over zijn cliënt: 'Zijn dood moet voor hem een verlossing zijn geweest. Slechts weinig mensen hadden de druk van deze zaak kunnen doorstaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden