Uw gids voor de komende verkiezingsnacht: dit kunt u verwachten

Vandaag maken de Amerikanen de keuze tussen Hillary Clinton en Donald Trump als hun nieuwe president. Wie live wil zien wie de verkiezingen wint, zal hoe dan ook lang op moeten blijven. Dit is wat u vannacht kan verwachten.

In het Hilton Hotel in Manhattan wordt het podium gereed gemaakt voor het feest van Donald Trump op verkiezingsavond. Beeld getty
In het Hilton Hotel in Manhattan wordt het podium gereed gemaakt voor het feest van Donald Trump op verkiezingsavond.Beeld getty

8 november, verkiezingsdag. In alle vijftig staten en in de hoofdstad Washington DC gaan de Amerikanen naar de stembus, verspreid over in totaal zes tijdzones. De staten aan de oostkust, van Maine in het uiterste noorden tot Florida in het zuiden, liggen zes uur achter op onze tijd. Hawaï in het westen is het andere uiterste met een tijdverschil van elf uur.

01.00 uur: Indiana, Kentucky, South Carolina, Vermont, Virginia, Georgia

De stemlokalen gaan dicht in de staten op het vasteland. Vermoedelijk zal Donald Trump de eerste staten relatief gemakkelijk op zijn naam kunnen schrijven: Indiana, Kentucky en South Carolina. Vermont gaat wellicht snel naar Hillary Clinton. Veel spannender wordt het in Virginia en Georgia. Doen de Republikeinen het in de eerste staat goed, dan wordt het een spannende nacht voor de Democraten. Omgekeerd is Georgia een goede graadmeter voor het succes van de Republikeinen: de staat kleurt al rood sinds 1996, maar recente peilingen wijzen op een mogelijk nipt resultaat.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant

01.30 uur: West-Virginia, Ohio, North Carolina

Drie andere oostelijke staten sluiten de stemlokalen: West-Virginia, dat vermoedelijk naar Trump gaat, swingstaat Ohio (die al sinds 1960 op de uiteindelijke winnaar stemt) en het zeer belangrijke North Carolina. Het is die laatste staat die dit jaar, samen met Florida, wel eens de doorslag zou kunnen geven. Hillary Clinton voerde er de afgelopen weken maniakaal campagne met de hulp van president Barack Obama om de zwarte kiezers te enthousiasmeren.

Maar vooral voor Trump is de staat van uiterst belang, wil hij enige realistische kans maken op de eindoverwinning. Vermoedelijk zal het resultaat er bijzonder nipt zijn, dus het is wachten tot 5 uur 's morgens of later tot de definitieve uitslag vastligt.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant

02.00 uur: It begins

Zeventien staten sluiten tegelijkertijd de deuren van de stembureaus. Daarbij acht Democratische bastions in de regio New England: Maine, Maryland, Massachusetts, New Jersey, Rhode Island, Delaware, Connecticut, Washington DC. Ook huidig president Obama's thuisstaat Illinois gaat naar verwachting naar Clinton. Trump mag meteen na 2 uur vijf extra staten aan zijn collectie toevoegen, bijna allemaal deep south: Mississippi, Missouri, Alabama, Tennessee en Oklahoma.

Rond deze tijd komen echter ook drie cruciale 'swingstaten' in het vizier van beide kandidaten. Pennsylvania is een must-win voor Clinton, maar ook een staat in de zogenaamde 'rust belt' met een aanzienlijke groep blanke kiezers zonder hogere opleiding, die in meerderheid voor Trump stemt. Ook New Hampshire, weliswaar omringd door blauwe staten, kan kantje-boordje worden en zou zelfs met maar 4 van de nodige 270 kiesmannen misschien wel eens cruciaal kunnen zijn.

Het meeste wordt echter uitgekeken naar Florida, met zijn 29 kiesmannen de grootste strijdstaat en cruciaal voor beide kandidaten. Clinton heeft nog wel wat alternatieven als ze hier niet wint, maar voor Trump is het 99,9 procent zeker over sluiten zonder de Sunshine State. De verschillen zullen er mogelijk bijzonder krap zijn - zo eindigde de strijd Bush-Gore er na 36 dagen tellen uiteindelijk met een verschil van 537 stemmen - dus de resultaten kunnen lang op zich laten wachten.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant
null Beeld reuters
Beeld reuters

2.30 uur: Arkansas

Arkansas is de hekkensluiter. Dit is weliswaar de thuisstaat van voormalig president Bill Clinton, maar sinds 2000 wordt hier op de Republikeinse kandidaat gestemd.

03.00 uur: storm aan resultaten

De stembussen in nog eens dertien staten gaan om drie uur dicht, terwijl de stemmen uit de andere staten blijven binnenstromen.

Trump zal waarschijnlijk snel zeven nieuwe staten achter zijn naam kunnen schrijven, vooral in de Midwest: Texas, Kansas, Louisiana, North Dakota, South Dakota, Wyoming en Nebraska. Met de 29 kiesmannen van New York zal echter ook Clinton een grote sprong richting 270 maken.

Spannend wordt het op dit moment in Colorado en New Mexico, de staten die de laatste jaren fors richting Democraten zijn opgeschoven, maar waar Trump nog voor een verrassing hoopt te zorgen. Let u ook op de drie grensstaten met Canada rond de Grote Meren: Michigan, Wisconsin en Minnesota. De drie staten stemmen traditioneel gezien Democratisch, maar dat is nu geheel onzeker door de ontevredenheid bij blanke arbeiders die getroffen zijn door de economische crisis en daarom Donald Trump steunen in zijn verzet tegen handelsverdragen met het buitenland.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant

4.00 uur: Nevada, Arizona, Utah, Iowa, Montana

Woestijnstaat Nevada is normaal gezien een eitje voor de Republikeinen, maar de instroom van latino's lijkt dit jaar in het voordeel van Clinton te werken. Bij verlies hier ziet het er slecht uit voor Trump. Datzelfde geldt overigens voor Arizona, al lijkt Trumps marge hier wel wat groter.

In Utah is het vooral kijken naar wat de onafhankelijke Evan McMullin kan doen. De ex-CIA-agent en mormoon zal naar verwachting veel stemmen afsnoepen van Trump, die het hier als Republikein gemakkelijk zou moeten hebben. Mitt Romney won hier vier jaar geleden met 72 procent, Trump en McMullin gaan in de recente peilingen kop aan kop rond de 30 procent. Iowa is een kleine strijdstaat met een lichte voorkeur voor Trump, Montana is een rood bastion.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant

5.00 uur: Californië, Washington, Oregon, Hawaï, Idaho

De stembureaus in de staten aan de westkust sluiten de deuren. Californië, met 55 kiesmannen de grootste prijzenpot, Washington, Oregon en eilandenstaat Hawaï gaan zo goed als zeker naar de Democraten, het kleine Idaho naar Trump.

Verwacht wordt dat vanaf dit uur ook de uiteindelijke winnaar bekend zal zijn, al blijft alles afhankelijk van hoe snel de stemmen geteld worden in elk van de staten. In 2008 werd Barack Obama om exact 5 uur tot winnaar uitgeroepen door de belangrijkste tv-stations, in 2012 gebeurde dat een kwartiertje later.

Vraag is of Trump, gezien zijn veelvuldige verwijzingen naar gesjoemel, snel een eventuele nederlaag zal toegeven of een hertelling zal eisen in een aantal staten. Mogelijk zitten we dan nog dagen, ja zelfs weken, in onzekerheid.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant

7.00 uur: Alaska

Alaska trekt elke vier jaar aan het kortste eind. Kiezers in de meest westelijk gelegen staat brengen nog altijd hun stem uit terwijl de overwinnaar (meestal) al lang bekend is. Pas om 7 uur onze tijd gaan de stembureaus er dicht.

19 december
De 538 kiesmannen komen in Washington DC bij elkaar in het Kiescollege en stemmen formeel over wie de nieuwe president van de VS wordt.

6 januari
Het Congres komt in gezamenlijke vergadering bij elkaar en telt de stemmen die de Kiesmannen hebben uitgebracht.

20 januari
De nieuwe president van de Verenigde Staten legt de eed af voor het Capitool in Washington DC.

null Beeld De Volkskrant
Beeld De Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden