UvA gedaagd voor discriminatie

De Universiteit van Amsterdam heeft een vrouwelijke kandidaat voor de functie van universitair docent op de faculteit Economie en Bedrijfskunde gepasseerd omdat de voorkeur werd gegeven aan een man. De UvA zou haar daarom een schadevergoeding moeten betalen van 10 duizend euro.

Beeld Thinkstock

Omdat het geen incident is, moeten bestuurders, universitair (hoofd)docenten en hoogleraren bovendien verplicht een 'gender awareness training' volgen, zodat ze zich bewust worden van eventuele discriminatie bij benoemingen. Die eis klonk maandag bij de Amsterdamse rechtbank in de, voor zover bekend, eerste rechtszaak over discriminatie bij een wetenschappelijke benoeming.

Shortlist
De econome Edith Kuiper (53) kwam in 2008 niet op de shortlist voor de functie van universitair docent bij de vakgroep geschiedenis en methodologie, hoewel ze naar eigen zeggen eerder door het hoofd van de vakgroep nog was gevraagd mee te doen.

Er solliciteerden zeven vrouwen en achttien mannen. De uit drie mannen bestaande selectiecommissie gaf uit vier mannelijke kandidaten uiteindelijk de voorkeur aan een jonge Portugees, nadat de functie-eisen gedurende het proces diverse keren veranderd waren. De personeelsafdeling van de UvA was niet bij de benoeming betrokken. 'Zo werd het een onderonsje, in plaats van een professionele sollicitatieprocedure', betoogde Kuipers advocaat Marlies Vegter maandag.

De zaak diende al eerder bij de Commissie Gelijke Behandeling. Die oordeelde eind 2009 dat er een vermoeden was van onderscheid naar geslacht en dat de UvA dat vermoeden niet kon weerleggen. Daarop steunde het Proefprocessenfonds Clara Wichmann de zaak. Dat steunt principiële zaken om de positie van vrouwen te verbeteren.

Botswana
Het aantal vrouwen in de wetenschappelijke top loopt in Nederland wel iets op, maar is al jarenlang laag, internationaal gezien en gezien het totale aantal vrouwen op de universiteiten. Inmiddels is krap 15 procent van de hoogleraren in Nederland vrouw. Bij Economie is dat 8,5 procent, hoewel eenderde van de studenten vrouw is. Nederland bevindt zich hiermee net boven het niveau van Botswana.

Het Proefprocessenfonds heeft bij deze zaak niks te zoeken, betoogde de UvA maandag. Volgens de universiteit - landelijk in de middenmoot met 17,4 procent vrouwelijke hoogleraren - kwam Kuiper niet op de shortlist omdat de andere kandidaten beter waren; een individuele zaak dus. Dat de selectiecommissie bestond uit drie mannen is niet vreemd, stelt de UvA verder, omdat de onderzoeksgroep voornamelijk uit mannen bestond.

Volgens de in feministische economie gespecialiseerde Kuiper werd een deel van haar wetenschappelijke publicaties niet meegeteld, omdat ze volgens de commissie onder 'vrouwenstudies' werden gerangschikt in plaats van onder economie. Bovendien waren diverse van haar internationale publicaties in samenwerking met anderen, kreeg Kuiper te horen.

Onderwijservaring
In de vacaturetekst stond echter niet dat die niet telden. In die tekst stond wél dat onderwijservaring noodzakelijk was, net als het kunnen lesgeven in het Nederlands. Aan beide eisen voldeed de gekozen kandidaat niet. Hij had wel een prijs behaald, maar dat bleek pas later een criterium.

De UvA noemde het maandag 'interpretatie' dat naar een bepaalde kandidaat is toegewerkt. Wel paste het specialisme van Kuiper minder bij de 'specifieke signatuur' van de onderzoeksgroep. 'We zijn ook mens', aldus de UvA-advocate. Maar volgens Kuiper, sinds 2009 universitair docent aan de State University of New York, gaat het om willekeur bij wetenschappelijke benoemingen en wordt het tijd dat daaraan iets wordt gedaan.

De UvA heeft het charter Talent naar de Top ondertekend, voor meer vrouwen in de top, maar houdt zich niet aan de verplichting uit het handvest om doelen te stellen en die bij te houden. De universiteit is misschien wel van goede wil, aldus Kuiper, maar kan in de praktijk bij de faculteiten weinig uitrichten. Zo zou onlangs bij de benoeming van een hoogleraar geschiedenis opnieuw een vrouwelijke kandidaat zijn gepasseerd.

De rechter doet naar verwachting eind februari uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.