UV-index verwarrend en overbodig; lang leve de zon!

De speelse kanttekeningen van Ad Lagendijk (de Volkskrant, 12 april) bij de voorspelling van het KNMI van de 'zonkracht', die deze zomer in het weerjournaal wordt opgenomen, zijn mij uit het hart gegrepen....

De gedrevenheid van het KNMI en de Nederlandse Kankerbestrijding om de zonaanbidders onder ons op deze wijze te waarschuwen voor overmatige blootstelling aan zonlicht is vanuit wetenschappelijk opzicht opmerkelijk te noemen. De recente aandacht voor het risico van zonlicht berust, kort samengevat, op twee ontwikkelingen. Allereerst is gedurende de afgelopen decennia een onrustbarende toename geconstateerd van het aantal kwaadaardige moedervlekken (melanomen), de meest kwaadaardige vorm van huidkanker. Verder geniet het dunner worden van de ozonlaag veel aandacht. Door het gat in de ozonlaag bereikt meer UV-straling het aardoppervlak, waardoor het aantal gevallen van huidkanker stijgt.

Met betrekking tot het melanoom wil ik opmerken dat de rol van zonlicht bij het ontstaan ervan onduidelijk, zoniet omstreden is. Wellicht belangrijker nog is het gegeven dat in de Verenigde Staten en Australië, waar het melanoom relatief vaak voorkomt, de laatste jaren een stabilisatie en zelfs een afname van het aantal melanoomgevallen wordt gezien. Ook in Nederland neemt het aantal patiënten met melanoom vanaf het einde van de jaren tachtig niet toe. Bij vrouwen wordt zelfs een lichte daling geconstateerd.

Zeer recente waarnemingen wijzen erop dat het gat in de ozonlaag niet meer groter wordt en zich naar alle waarschijnlijkheid gedurende de eerste helft van de volgende eeuw zal herstellen. Ook op dit front is er dus geen reden voor paniek.

Voor het KNMI en de Kankerbestrijding dienen een objectieve berichtgeving en argumentatie van voorgenomen acties centraal te staan. Een UV-index is naar mijn stellige overtuiging een overbodige, verwarrende en wetenschappelijk slecht onderbouwde uitbreiding van de weervoorspelling.

De negatieve effecten van zonlicht op de gezondheid zijn minimaal in vergelijking tot de positieve effecten. Zonlicht wordt door vrijwel iedereen als prettig ervaren en heeft bovendien een gunstige invloed op veel huidziekten. Lang leve de zon!

OSSF.H.J. Rampen

Zonkracht

Ad Lagendijk stelt dat de zonkrachtverwachtingen waarmee het KNMI vanaf 30 april de sterkte van het UV-zonlicht gaat aangeven - zeker in een land als Nederland, met zo weinig zon - overbodig zijn. Zo somber is het hier niet: in mei, juni en juli mogen we maandelijks rekenen op zo'n tweehonderd uur zon en soms schijnt de zon meer dan driehonderd uur in een maand.

Bovendien gaat Lagendijk voorbij aan de werkelijke reden voor de melding van de zonkracht. Door veranderingen in onze leefstijl (meer vrije tijd, minder bedekkende kleding, minder hoeden en meer vakanties naar zonniger oorden) worden we meer blootgesteld aan de zon.

Het aantal gevallen van huidkanker stijgt. Begin jaren tachtig ging het om een kleine vijftienduizend gevallen per jaar, nu zijn het er rond twintigduizend. Uit onderzoek blijkt dat vooral de verbrandingen voor ons zestiende jaar zwaar aantikken.

Zonkrachtberichten zijn een hulpmiddel voor mensen die verstandig willen genieten van de zon, hetzij om niet te verbranden, hetzij om het risico op huidkanker te beperken. De zonkrachtverwachtingen van het KNMI zijn verder niet alleen bedoeld voor Nederland, maar ook voor de Nederlander die op vakantie in het buitenland vaker de zon opzoekt.

Zoals Lagendijk terecht opmerkt, is het begrip UV moeilijk uit te leggen aan het gemiddelde publiek. Een UV-index zal de strandganger zeker koud laten. Om het publiek duidelijk te kunnen maken waar het om gaat, heeft het KNMI de suggestie van de Nederlandse Kankerbestrijding gevolgd om het begrip aan te duiden met de term zonkracht, waarmee voor iedereen duidelijk is dat het om de zon gaat. De benaming zonkracht is ook beter dan UV-index omdat het KNMI de hoeveelheid bewolking in de verwachting meeneemt, terwijl de UV-index alleen gedefinieerd is voor een onbewolkte hemel. Bij onbewolkt weer zijn beide gelijk, maar bij het overtrekken van bewolking neemt de zonkracht af, de UV-index niet.

De zonkrachtschaal van het KNMI volgt de internationale norm voor de UV-index zoals die door de Wereld Meteorologische Organisatie wordt gehanteerd. De terminologie is echter afgestemd op de gemiddelde Nederlander en ook dat rechtvaardigt een Nederlandse benaming voor dit begrip.

DE BILTH. Geurts

persvoorlichter KNMI

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden