De Gids Smeerhulp

Uv-apps en -gadgets die je manen tot insmeren: werken ze?

Heerlijk, die zon, maar ondertussen verbrandt verraderlijke uv-straling de huid, wat de kans op huidkanker vergroot. Helpen apps en gadgets op tijd te smeren?

Beeld Marloes Haarmans

Gratis uv-apps

De eenvoudigste én goedkoopste manier om de zonaanbidder eraan te herinneren dat het tijd is om te smeren, is gewoon een wekker. De op een na makkelijkste manier is het installeren van een uv-app. Daarvan zijn er diverse beschikbaar, zowel voor Android als iOS. De meeste zijn gratis, extra functies (zoals alerts) zijn soms betaald.

Een van de bekendere apps is UV Radar van KWF Kankerbestrijding. Nadat je hebt aangegeven wat voor huidtype je hebt, komt de app iedere dag met een ‘persoonlijk zonadvies’ op basis van de locatie en de zonkracht van die dag.

De UV Radar van KWF Kankerbestrijding. Beeld UV Radar

In de praktijk bevalt de app matig. Allereerst worden alerts dat het tijd is om te smeren simpelweg niet gestuurd. Verder zijn de adviezen wat vreemd. Bij een zwaarbewolkte dag meldt UV Radar: ‘Zonbescherming is vandaag nodig tussen 11 en 16 uur. Smeren met factor 15, zonnebril op, schaduw opzoeken.’ Klinkt vrij heftig. Daarentegen is het advies een paar dagen later, op een veel mooiere dag met hogere zonkracht, doodleuk: ‘Een petje of hoedje beschermen je gezicht tegen de zon.’ Blijkbaar is er nu geen zonnebrand nodig.

Beter bevalt de eveneens gratis app UVLens. Ook hier, per uur, adviezen op basis van huidtype, maar ze komen logischer (en op bewolkte dagen minder hysterisch) over. En ook eenduidiger: ‘Je kunt in 50 minuten verbranden.’ Alerts komen bij UVLens gelukkig wel aan.

Het hoofdscherm van UV Lens. Beeld UV Lens
Op basis van uw huidtype vertelt UV Lens in hoeveel tijd u zonder bescherming kunt verbranden. Beeld UV Lens

Sensor

Het nadeel van al die apps is dat deze niet kunnen zien of iemand daadwerkelijk in de zon is of niet. De draagbare sensor van cosmeticabedrijf La Roche-Posay (onderdeel van L’Oréal) kan dat wel. Bij de My Skin Track UV (65 euro, te koop bij Apple) hoort een app die advies op maat biedt nadat het huidtype is doorgegeven.

De sensor, aan een horloge vastgemaakt. Beeld Laurens Verhagen

Het sensortje dat de zonkracht meet, is niet veel groter dan een knoop en kan aan hoed, kraag of horloge worden gespeld. De sensor communiceert met een iPhone via NFC (Near Field Communication), de techniek die ook in betaalpassen zit. Daardoor is geen batterij nodig. Daar staat echter een fors nadeel tegenover: het sensortje moet handmatig worden ‘wakker geschud’ door de iPhone ertegenaan te houden. Pas dan geeft de sensor zijn metingen door.

Een ideale sensor zou constant bijhouden hoeveel zon is opgevangen, en op basis daarvan alerts sturen. Dat is helaas niet het geval: pas als je scant, weet je hoeveel uv-straling je te verduren hebt gekregen. Wel worden er  alerts gestuurd dat je niet moet vergeten de sensor te scannen.

Een ander nadeel is dat de app geen rekening houdt met de vraag of je hebt gesmeerd of niet. Dus loopt het percentage al rap op. Zo kan het dat je al halverwege een zonnige dag het afschrikwekkende percentage van 539 procent (100 procent is de aangeraden maximum zonneblootstelling voor een dag) ziet verschijnen.

De app van La Roche-Posay houdt niet bij of je bent ingesmeerd met afschrikwekkende percentages maximale zonneblootstelling tot gevolg. Beeld La Roche-Posay

Verder is de app bijzonder uitgebreid, met naast de persoonlijke gegevens als huidtype ook algemene informatie over de zonkracht van die dag en polleninformatie. En, uiteraard, tips om dure producten van La Roche-Posay te kopen.

Bandje van de drogist

Ruwweg een euro per stuk voor een papieren wegwerpbandje. Dat is wat je noemt low tech. We bestelden de roze UV SunSense-bandjes online bij een drogisterij.

De bandjes zijn gevoelig voor uv-licht; je smeert ze gelijktijdig met de eigen huid in met zonnebrandcrème. In de zon neemt het bandje een paarse kleur aan. Hierna kleurt hij bruin als het tijd is om weer te smeren, is het idee. Zodra het bandje bleekroze is, is het verstandig helemaal uit de zon te gaan.

Beeld De Volkskrant

We hingen een bandje een volle dag in de zon met één portie zonnebrandcrème (factor 30). Dat was geen succes. Op termijn werd het bandje weliswaar iets lichter, maar een echt helder signaal dat het tijd werd opnieuw te smeren, bleef uit. Terwijl je bij de die dag heersende zonkracht kon verbranden na een kwartier. Bandjes die – onder meer diezelfde zonnige dag – om de pols werden gedragen, reageerden al helemaal niet op de zon, op het initiële paars verkleuren na. 

Veel meer dan dit verkleurde het ingesmeerde UV-bandje niet, ook niet na uren zon. Beeld Niels Waarlo

Dit zegt de dermatoloog

Nederlanders smeren ‘absoluut te weinig’, aldus dermatoloog Ellen de Haas van het Erasmus MC in Rotterdam. Elk appje of bandje dat het bewustzijn rond smeren vergroot, juicht zij daarom van harte toe.

Tijdens extra verraderlijke periodes, zoals een koele lentedag met strakblauwe hemel, kunnen apps en gadgets erop wijzen dat de zonkracht hoger is dan je zou denken, vervolgt ze.

Een dure uv-sensor is leuk, maar wat De Haas betreft vooral als speeltje voor de ‘gezondheidsfreak’. Het gaat erom dat je een indicatie krijgt van hoe vaak je moet smeren en hieraan eventueel wordt herinnerd. Dan kan een gratis app al afdoende zijn. ‘Voor mijn part doe je dat door een kruisje op je hand te zetten, als je maar smeert.’

Tot slot nog wat tips van de kenner. Verstandig met de zon omgaan draait niet alleen om smeren: draag bedekkende kleding en blijf op het heetste moment van de dag uit de zon. ‘En bijna iedereen smeert te dun. Ik zeg altijd: smeer zo dik als pindakaas op brood.’

Lees meer over zonkracht, smeren en hitte

Het hitteplan redde al duizenden levens. Sterker nog, ouderen zijn soms zelfs veiliger tijdens hete perioden, berekende de Volkskrant.

Hoe waterbestendig is waterbestendige zonnebrandcrème nu echt? Lees het hier.

Het is eenvoudig om Benidorm weg te zetten als ‘massatoeristenhel’, maar er bestaat ook nog een parallel universum waarin geen stomdronken Engelsen zijn te bekennen, ontdekte verslaggever Paul Onkenhout.

Zit er een limiet aan het aantal mensen dat je kunt kennen? Wat bewijst de uitslag van een schriftelijke test eigenlijk? In onze Grote Vragen Podcast beantwoorden we ‘vragen waar je nooit over na hebt gedacht maar plotseling dolgraag een antwoord op wilt hebben’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden