Uur U voor Rutte en CDA

Onder politieke hoogspanning begint het CDA vanochtend in Arnhem aan het partijcongres dat een oordeel moet vellen over de deelname aan het kabinet-Rutte. De ruim 4.100 aanwezige leden hebben het lot van de coalitie in hun handen.

Minstens twee christen-democratische Tweede Kamerleden laten hun finale oordeel afhangen van de mening van de achterban. Zonder hun ja-woord heeft het nieuwe kabinet geen parlementaire meerderheid achter zich staan.

Alle ogen zijn gericht op de Kamerleden Ad Koppejan en Kathleen Ferrier. Koppejan zegt voor het akkoord te stemmen als 'een overgrote meerderheid' van het congres dat ook doet. Exacter wil hij zijn afweging niet formuleren. Ferrier zegt niet alleen het stemgedrag van de leden mee te wegen, maar ook de sfeer en de gang van zaken. Als beiden hun steun aan het kabinet ontzeggen, is dat overgeleverd aan de gedoogsteun van de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP).
Belangrijkste congres

Voor het CDA wordt het hoe dan ook het belangrijkste congres in zijn bestaan. Onder aanvoering van oud-minister Cees Veerman waarschuwde een grote groep leden onlangs al voor een splitsing in de partij. Zelfs als een meerderheid van de leden vóór stemt, zal naar verwachting een substantiële minderheid principieel en fel tegenstander blijven van samenwerking met Wilders' PVV. Veel CDA'ers vrezen dat de partij gespleten en sterk verzwakt uit het congres tevoorschijn zal komen. Nogal wat leden dreigen hun lidmaatschap op te zeggen als het CDA gaat mee regeren. Een tegenstem echter betekent zo goed als zeker ook de politieke ondergang van fractieleider Maxime Verhagen.

Veerman zelf herhaalde vrijdag nogmaals zijn bezwaren. 'Ik kan het bereiken van doelstellingen niet verenigen met steun van een partij die mensen met een bepaalde levensovertuiging diskwalificeert.' Hij krijgt bijval van demissionair minister Hirsch Ballin van Justitie. Zijn eerder geuite zorgen hebben zich 'verdiept en versterkt' na lezing van het akkoord. In zijn speech tot het congres, vandaag in de Volkskrant, zal hij een zwaar beroep doen op de leden. 'De PVV, een beweging die geen leden heeft maar haar leider volgt, heeft een wig gedreven in onze samenleving, door een miljoen van onze medeburgers tot zondebok en tweederangsburgers te willen maken (...) Dit politieke akkoord met de PVV splijt ons land en het parlement (...) De acceptatie van Wilders als politieke partner moet worden gestopt, beter laat dan nooit, voordat er nog meer verdeeldheid in ons land wordt gebracht, nog meer uitsluiting en verdriet.'
Achter Verhagen

Andere prominenten stellen zich juist achter Verhagen op. Oud-partijleider Elco Brinkman spreekt van een 'redelijk verdedigbaar akkoord, dat moed geeft in termen van economische groei'. Hij raadt zijn partijgenoten aan door de retoriek heen te prikken. 'Of je nou blank of zwart bent, als je investeert in werk en opleiding heb je niks te duchten. Wie er met de pet naar gooit, heeft problemen.'

De oud-premiers Dries van Agt en Piet de Jong reizen naar Arnhem om demonstratief tegen te stemmen. 'Ik wil mijn tegenkaart in de lucht steken. Het is symbolisch, ik weet het, maar ik doe het', zegt Van Agt. Hij meent dat het CDA wordt 'besmeurd en verminkt' door de samenwerking met Wilders. Aftredend premier Balkenende komt niet naar Arnhem. Hij vindt dat hem terughoudendheid en bescheidenheid past.

De CDA-leden zullen zich vandaag een weg moeten banen door een woud van actievoerders. De gemeente Arnhem heeft voor het gebied rond de Rijnhal zes vergunningen afgegeven voor protestacties tegen het regeerakkoord.

Nu nog rustig, maar het CDA wacht zaterdag een spannend, historisch partijcongres in de Arnhemse Rijnhal. (ANP) Beeld
Nu nog rustig, maar het CDA wacht zaterdag een spannend, historisch partijcongres in de Arnhemse Rijnhal. (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden