Utrechtse wijkraden: waterput of echoput?

De emoties liepen hoog op toen tijdens het lijsttrekkersdebat in Utrecht de wijkraden ter tafel kwamen. De één ziet het adviesorgaan van gewone burgers als volksverlakkerij, de ander vindt het een uitgelezen manier om mee te praten....

Het debat in het stadhuis over de Utrechtse wijkraden was een dikke twee seconden onderweg of vijf boze mannen waren opgestaan.

‘Boe!’, riep een man.

‘Volksverlakkerij!’, riep een ander.

Een man op de achterste rij zei ook iets, even hard als onverstaanbaar. Maar boos was-ie.

Geen onderwerp tijdens het lijsttrekkersdebat dat zo veel emotie teweegbracht als de wijkraden. Utrecht voerde in 2002 wijkraden in: gewone burgers konden het college van burgemeester en wethouders gevraagd en ongevraagd advies geven.

‘De waterput van de gemeente’, noemde de verantwoordelijk Leefbaar Utrecht-wethouder ze. Bij de dorpspomp werden vroeger immers de meningen gepeild.

Meer een echoput, zei Kees van Oosten van Luis in de Pels dinsdagavond, tijdens een debat met Leefbaar-lijsttrekker Walther Lenting. ‘De gemeente roept er iets in wat zij wil horen en krijgt hetzelfde terug.’

Niet waar, zei Lenting. De wijkraad heeft de kloof tussen de burger en politiek verkleind. ‘Bouwplannen in parken zijn afgeblazen, nadat de wijkraad protest had aangetekend.’

‘Jaja, boe!’, riepen twee nieuwe boze mannen.

Soms bleek de wijkraad inderdaad een echoput, zegt Anneke van Mispelaar (28) van de wijkraad Leidsche Rijn. ‘Onze wijkwethouder Lenting zei vorig jaar dat het toch wel handig zou zijn als we een positief oordeel zouden geven over de aanleg van een café in het Amaliapark.’ Dat wekte haar verbazing.

Ergernis was er toen de wijkraad werd meegedeeld dat de Veemarkthallen worden verplaatst naar Leidsche Rijn. ‘Ons was niets gevraagd. Het college excuseerde zich.’

En zo hebben de wijkraden wel meer kritiek op hun behandeling door de gemeente: adviezen werden genegeerd, adviezen over dikke dossiers werden op een veel te laat moment gevraagd en klagen over een gemeenteplan moest bij de ambtenaar die het plan zelf had bedacht.

Een ander kritiekpunt is dat de wijkraden buurt- en actiecomités buitenspel zouden zetten. ‘Bij een verkeerskwestie wilden we inspraak, maar de wethouder zei dat ze de wijkraad al had gesproken’, zegt Ger Hoogenberg van de Huurdersvereniging Kanaleneiland, een van de boze mannen uit het publiek. ‘We hadden onze kans gehad.’

Het omgekeerde gebeurde ook, volgens Ad Hilhorst, voormalig voorzitter van de wijkraad Oost. Het college vroeg Oost een advies over de aanleg van een bruggetje. ‘Wij zeiden: niet doen. Plots organiseerde de gemeente hier een informatieavond over de brug. Er kwamen twaalf mensen, acht van hen waren vóór. Een meerderheid, zei het college, en de brug kwam er.’

Toch moeten de wijkraden blijven, vindt hij. ‘Juist dat de gemeente die informatieavond belegt, toont aan dat ze zich wat van ons advies heeft aangetrokken. Het college zal niet nog eens wegkomen met zo’n truc.’

Ook Van Mispelaar van Leidsche Rijn zegt niet van de wijkraden af te willen. Zo is een plan voor woningbouw in het Leidsche Rijn Park tegengehouden, nadat de wijkraad daarover negatief had geadviseerd, zegt Van Mispelaar.

‘Al is niet te zeggen of en hoe een beslissing zou zijn genomen als de wijkraad er niet was geweest.’ Tenslotte kunnen de wijkraden alleen adviseren, en niets besluiten.

Geef wijkraden de tijd, zegt Anton Verbunt, voorzitter van de wijkraad Oost. ‘Bureaucratische veranderingen gaan altijd traag’, zegt hij.

De gemeenteraad stemde in februari voor een jaar verlenging van de raden, maar Verbunt twijfelt of die steun er na de verkiezing ook nog is. ‘Elke politicus zegt in verkiezingstijd de kiezer meer te zeggen te willen geven.’

Collegepartij VVD steunt de wijkraden, beweert lijsttrekker Halbe Zijlstra. ‘Gedwongen door het collegeprogramma. Na de verkiezingen zijn we er tegen. De wijkraden werken matig en actiecomités zijn voor bewoners efficiënter.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden