Reportage

Utrechtse club Basis maakt zich op voor de eerste dansnachten in vijftien maanden: ‘Dat wordt janken’

Voor het eerst sinds de coronacrisis uitbrak, en als eerste in Europa, mogen clubs in Nederland de deuren wagenwijd opengooien. In de Utrechtse club Basis maken eigenaren en artiesten zich op voor een emotionele terugkeer.

Jort Vrijsen, een van de drie eigenaren van club Basis, installeert dj-apparatuur. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Jort Vrijsen, een van de drie eigenaren van club Basis, installeert dj-apparatuur.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Na één minuut al verscheen de onverbiddelijke melding ‘uitverkocht’ op de website van de Utrechtse nachtclub Basis. Razendsnel waren ze weg, de duizend kaarten voor de eerste twee dansnachten in vijftien maanden tijd.

‘Het was echt niet normaal’, grijnst Joost Holthuizen (30), een van drie eigenaren van de techno- en houseclub in een werfkelder aan de Oudegracht. De aardse geur verraadt dat hier al lange tijd geen publiek is geweest. Geen zwetende ruggen, geen plenzen bier, geen plakkerige vloer, geen opzwepende beats. Wel hangen aan de bar verse trossen bananen. Het is een befaamde brandstof in de technoscene om een nacht door te halen, en kan worden beschouwd als eerste levensteken na een langdurige winterslaap.

Het opengaan van de clubs is het sluitstuk van de ontmanteling van de lockdown. Voor het eerst sinds de coronacrisis in maart 2020 uitbrak, mag er weer legaal in een club worden gedanst.

Hier is al lange tijd geen publiek meer geweest. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Hier is al lange tijd geen publiek meer geweest.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Europese primeur

Het is uitzonderlijk dat premier Mark Rutte dat vorige week vrijdag op de persconferentie aankondigde: Nederland is daarmee het eerste land in Europa waar weer vrijelijk mag worden gefeest. Op één voorwaarde: bezoekers moeten bij de entree een negatieve PCR-test tonen. Daarmee is de spontaniteit van het uitgaan nog niet helemaal terug, maar voor de crew van de Utrechtse club Basis was dat geen reden om de deuren langer gesloten te houden.

Ook in andere Europese landen gaan clubs mondjesmaat weer open, maar dan wel onder striktere voorwaarden. Zo hanteren clubs in Duitsland en Spanje beperkte bezoekersaantallen en is een mondmasker een verplichte accessoire op de dansvloer.

‘We zijn meteen voorbereidingen gaan treffen’, zegt Holthuizen, ‘zodat we als een van de eerste open kunnen.’ Net als in een aantal andere clubs in het land gaat Basis los om middernacht, in de eerste minuten van zaterdag. ‘We gaan zeker tot 6 uur ’s ochtends door. Later op zaterdag houden we nog een 15 uur durende rave.’

Ingang van Basis aan de Oudegracht in Utrecht. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Ingang van Basis aan de Oudegracht in Utrecht.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Tranen van ontlading

Aan slapen is Holthuizen deze week nauwelijks toegekomen, zo veel moet er worden geregeld. Het geluid gecheckt, de vloer geboend, de lichtset – die na meer dan een jaar stilstand kuren vertoonde – hersteld, het assortiment aangevuld. En binnen een paar dagen moest er nieuw personeel worden opgetrommeld.

De club draait voornamelijk op losse krachten, voor wie er maandenlang geen werk was. De drie eigenaren leverden hun salarissen in en wisten met steunpakketten van de overheid de club overeind te houden. Ook andere clubs in Nederland konden op die manier overleven: de door de sector uitgesproken vrees dat een aanzienlijk deel de finish niet zou halen, lijkt vooralsnog niet bewaarheid.

Maar toch: het was geen gemakkelijke tijd. Al hoor je de eigenaren van Basis niet klagen nu het moment is aangebroken waar ze zo naar hebben uitgekeken. Gerwin van Viegen (51) verwacht dat er wat traantjes worden weggepinkt als de dansvloer straks weer volstroomt. ‘Laatst op de teamvergadering voelde je de spanning en emotie. Straks gaan die eruit komen. Iedereen gaat ontladen.’

Het belang van het nachtleven wordt nog weleens onderschat, vindt Jort Vrijsen (32), eigenaar nummer drie. ‘Normaal gesproken blijf je alleen in je eigen bubbel. Hier mengen verschillende groepen met elkaar. Op plekken als deze ontmoet je nieuwe mensen. Dat worden soms nieuwe vrienden, soms zie je elkaar nooit meer. Maar het levert altijd nieuwe ervaringen op. Dat heb ik erg gemist.’

Urinoirs in de club. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Urinoirs in de club.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Protest

In de clubscene hoor je het vaak: het nachtleven is zoveel meer dan plat vermaak. Bij een manifestatie op het Amsterdamse Museumplein, vorig jaar september, schamperden honderden nachtbrakers dat het kabinet het nachtleven niet serieus nam. Een protocol voor ‘een veilige heropening’ – zonder mondkapjes en afstand, maar met ventilatie en beperkte bezoekersaantallen – werd van de hand gewezen.

Een van de drijvende krachten achter het protest, Jorn Lukaszczyk, was op dat moment nog mede-eigenaar van club Basis. Inmiddels heeft hij het clubleven de rug toegekeerd. ‘Je bent toch geen clubeigenaar geworden om gezonde mensen te laten testen om te bepalen of ze wel of niet naar binnen mogen?’, zegt hij aan de telefoon. ‘Clubs zijn safe havens. Het zijn bij uitstek plekken waar mensen zich veilig wanen die zich in de normale maatschappij buitengesloten voelen. En die ga je nu alsnog uitsluiten? Ik vind het haast pijnlijk hoe paradoxaal dit is.’

Lukaszczyk noemt het opportunistisch dat clubs onder de voorwaarde van ‘testen voor toegang’ hun deuren openen. ‘Ik begrijp het best, ze staan al meer dan een jaar stil en grijpen nu de kans aan om ervoor te gaan. Maar daarmee leveren ze ook hun vrijheden in: die maatregelen gaan echt niet zomaar weg.’

Platenspelers en een mengpaneel. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Platenspelers en een mengpaneel.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Optimisme

Bij de drie huidige eigenaren van Basis kan de visie van Lukaszczyk op weinig begrip rekenen. ‘Wij zien het als een vorm van optimisme om weer open te gaan’, zegt Jort Vrijsen. Natuurlijk had hij dit ook liever zonder testverplichting gedaan. ‘Maar het is in het belang van de samenleving dat we het zo doen. We gaan er alles aan doen om het positieve eruit te halen.’

De Rotterdamse dj Cynthia Spiering (26), die zaterdag in Basis draait, zag de afgelopen maanden al haar boekingen in rook opgaan. Maar Spiering, een opkomende naam in de technoscene, maakte van de nood een deugd: ze gebruikte de vrijgekomen tijd om nieuwe muziek te maken. Die zal ze zaterdag voor het eerst aan een publiek laten horen.

‘Ik kan echt niet wachten’, zegt ze uitgelaten. ‘Ik ben zo benieuwd wat mensen ervan vinden. Voor mij gaat het echt als Bevrijdingsdag voelen. Ik heb zo lang mijn werk niet kunnen doen, zo lang niet met z’n allen kunnen samenkomen en kunnen genieten van de muziek. Ik denk dat het een partij janken wordt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden