Utrechter vindt referendum wassen neus

De Utrechtse gemeenteraad beslist vanavond welke twee kandidaten het tegen elkaar gaan opnemen in het burgemeestersreferendum van 10 oktober....

Van onze verslaggevers Ron Meerhof en Charlotte Huisman

Per 1 januari 2008 kunnen gemeenten geen subsidie meer krijgen voor een referendum, en de verwachting is dat de animo daarom snel zal dalen.

Bij de kiezers was die animo al mager. Sinds 2002 zijn zes burgemeestersreferenda gehouden. Bij slechts een was de opkomst boven de 50 procent. In Zoetermeer kwam maar 28 procent opdraven.

Het referendum was bedoeld als een tussenoplossing op weg naar de gekozen burgemeester. Maar het politieke momentum is weg. Initiator D66 staat op een zijspoor, de PvdA wil dat de gemeenteraad de burgemeester kiest en het CDA is nooit enthousiast geweest.

Met een fietsmobiel, wat posters en een tekenwedstrijd op de Utrechtse scholen probeert de gemeente het referendum onder de aandacht te brengen. Maar de publieksreacties zijn lauw. Enkele afgevallen kandidaten zijn bitter.

Henk Westbroek kreeg na een gesprek met de commissaris van de koningin de toezegging dat hij door was naar de volgende ronde, en vervolgens ontving hij een afwijzing. Theaterdirecteur Steef Schinkel, ook afgewezen, trof de burgemeester van De Bilt tegenover zich. ‘Die bleef maar vragen: waarom word je geen lid van een politieke partij? Ik heb een nare smaak in mijn mond gekregen van de procedure. Het wordt verdeeld achter de schermen van de grote politieke partijen. We moeten ons geld niet uitgeven aan zo’n nep-referendum.’

Een ‘heel slecht toneelstuk dat vanuit Den Haag wordt geregisseerd’, zegt fractievoorzitter Vincent Oldenborg van Leefbaar Utrecht. Volgens hem gaat het gerucht dat de vertrouwenscommissie van plan is twee kandidaten uit de PvdA voor te dragen. Veel partijen zouden daarmee niet kunnen leven, en dát zou de reden zijn dat de commissie woensdag de knoop nog niet had doorgehakt. De gedachte is als volgt: in Utrecht wordt relatief links gestemd. Een sterke VVD- of CDA-burgemeesterskandidaat zou zich wel twee keer bedenken om naar de post Utrecht te solliciteren, en vervolgens te verliezen in een referendum van een linkse kandidaat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden