Urenco moest zich schamen

In Amsterdam kwam maandag de nucleaire industrie bijeen om te praten over de veiligheid in hun sector. De captains of industry werden door actievoerders opgewacht.

AMSTERDAM - Terwijl Den Haag in de ban is van de nucleaire top vindt in Amsterdam een schaduwtop plaats voor de nucleaire industrie. Onder luid boegeroep betreden tweehonderd directeuren van bedrijven in de nucleaire sector maandag de Beurs van Berlage, waar ze zullen bespreken hoe ze de veiligheid in de sector kunnen verbeteren.


Deze Nuclear Industry Summit is georganiseerd door Urenco. Het bedrijf levert sinds 1971 verrijkt uranium - de stof die kan worden gebruikt voor het opwekken van kernenergie - aan 170 kerncentrales en is daarmee wereldmarktleider met een aandeel van ruim 30 procent. Directeur Huub Rakhorst hoopt dat de schaduwtop bijdraagt aan internationale afspraken over nucleaire veiligheid: 'Het feit dat de belangrijkste mensen uit de nucleaire industrie bij elkaar komen en ervaringen delen over veiligheid, dat is al winst.'


Niet iedereen ziet dat zo. Het is nog vroeg in de ochtend als voor de Beurs van Berlage gejoel opstijgt. 'Shame, shame, shame on you', roepen enkele tientallen betogers naar minister Henk Kamp van Economische Zaken, die vriendelijk naar de menigte zwaait voordat hij naar binnen gaat om de top te openen.


De schaduwtop is hypocriet, vinden de betogers. 'Deze bedrijven zijn juist verantwoordelijk voor het maken en het verspreiden van nucleair materiaal', zegt Dirk Bannink (55), als activist verbonden aan het Landelijk Platform tegen Kernenergie. 'Ik snap dat de nucleaire industrie nu eenmaal winst moeten maken en erop gericht is zo veel mogelijk te verkopen. Dat de NIS direct aan de nucleaire top wordt gekoppeld, die er juist op is gericht om nucleair terrorisme te voorkomen, dat vinden wij tegenstrijdig.'


Urenco

Grootste mikpunt van het protest is Urenco. De actiegroep Enschede voor de Vrede zal vandaag voor de ingang van de fabriek in Almelo demonstreren. 'Wij willen dat Urenco de deuren sluit', zegt demonstrant Jan Peters (66). 'Kernenergie is geen onderdeel van de oplossing, maar van het probleem. De geschiedenis heeft ons geleerd hoe gevaarlijk het is als nucleair materiaal in verkeerde handen komt.'


Hij doelt op een incident uit het verleden, dat nog steeds in één adem met Urenco wordt genoemd: de Khan-affaire. In de jaren zeventig wist de Pakistaanse atoomgeleerde Abdul Khan als spion bij Urenco geheime nucleaire kennis te vergaren over uraniumverrijking. Kennis die hij meenam naar zijn geboorteland, waar hij als 'de vader van het Pakistaanse kernprogramma' wordt gezien. Pakistan bracht in 1998 voor het eerst een atoombom tot ontploffing. Verder verkocht Khan volgens inlichtingendiensten nucleaire technologie aan onder meer Noord-Korea, Libië en Iran.


In 1983 werd Khan door een Amsterdamse rechtbank bij verstek veroordeeld, een vonnis dat in hoger beroep werd vernietigd vanwege een procedurefout. De Pakistaanse regering plaatste hem in 2004 onder huisarrest voor het verkopen van informatie aan andere landen. Dat oordeel werd vijf jaar later weer opgeheven. Khan is sindsdien een vrij man.


Imago

Directeur Rakhorst erkent dat dit soort incidenten schade toebrengt aan het imago van de industrie. Een doelstelling van de top is om aan de buitenwereld te laten zien dat de industrie zich serieus met veiligheid bezighoudt. 'Voor de toekomst van onze bedrijfstak is het essentieel dat wij een goede nucleaire beveiliging in stand houden. Anders heb je dit soort zaken die heel lang blijven hangen.'


Op de top in Amsterdam wordt maandag gesproken over cyberaanvallen, een relatief nieuwe dreiging. De deelnemende bedrijven werken aan richtlijnen om daarmee om te gaan. Verder wordt besproken hoe de productie van hoogverrijkt uranium vervangen zou kunnen worden door laagverrijkt uranium. Dat laatste is niet sterk genoeg voor een kernbom, maar wel voor kernenergie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden