Reportagedemocraten New York

Uren in de rij om Trump weg te stemmen: ‘Ik wil hem weg hebben. Daar ben ik voor gekomen’

Mensen staan in de rij om hun stem uit te brengen in Garden City, een stadje nabij New York City.Beeld EPA

Ook kiezers in New York kunnen vervroegd naar de stembus, en dat gebeurt massaal. Uren staan ze ervoor in de rij. ‘Ik wil kunnen zeggen dat ik meegeholpen heb hem weg te krijgen.’

‘Dit is het eerste wat ik écht kan doen’, zegt Jessica Belle, een jonge zwarte vrouw die met haar peuter en haar ouders voor het Brooklyn Museum in New York staat, in een rij die zich over het plein kronkelt – de rij komt van ver, het begin is niet eens zichtbaar, uren terug. Haar buurvrouw: ‘Je kunt demonstreren wat je wilt, maar uiteindelijk vul je alleen de straten. Nu staan we op straat om ergens uit te komen. Hier hebben we vier jaar op gewacht. En dan kunnen die paar uur er nog wel bij.’

Deze week kunnen kiezers in New York vervroegd naar de stembus, en dat doen ze en masse, net als in andere staten waar je vóór de echte dag van de verkiezingen kunt stemmen. In Texas hebben al bijna evenveel mensen gestemd als in 2016 in totaal, in Georgia staan ook nog elke dag rijen voor de stembussen. ‘Dit jaar is het echt belangrijk’, zegt Belle. ‘Ik wil zeker weten dat mijn stem telt.’

Zelfs al woont zij in New York – waar eigenlijk al vaststaat dat Joe Biden als winnaar uit de bus zal komen – toch heeft ze er die uren in de rij voor over. Er staat ook een lid van het Congres op het stembiljet en wat lokale bestuurders, maar het gaat haar toch vooral om de presidentsverkiezing. ‘Daar ben ik voor gekomen. Ik wil hem weg. Ik wil kunnen zeggen dat ik daaraan heb meegeholpen.’

Postbiljet

De drukte hier is geen uitzondering. Verderop, in de arme zwarte wijk Brownsville, stonden dit weekend ook van tien uur ’s ochtends tot vier uur ’s middags steevast honderden mensen te wachten tot ze het gemeenschapscentrum tussen de torenflats in mochten. In het wat rijkere Prospect Heights, ging de rij het hele blok om, en beet de kop weer in de staart. En nog wat verderop, in het witte Astoria, kostte het ook vier uur om bij de stemcomputers te komen. Er staan etens­tentjes geposteerd bij sommige rijen, er wordt soms muziek gemaakt, en dit weekend zorgde in Brooklyn een enorme marsband voor feestelijk ­rumoer.

‘Ik ben zo trots op deze mensen’, zegt Sharon Cross (46), die als zogeheten verkiezingswaarnemer zaterdag voor het museum in Brooklyn staat. ‘Ze staan er uren maar ze glimlachen nog steeds.’ Wat zij al de hele dag hoort, en wat je overal in de rijen hoort: de wachtenden willen geen risico nemen. Dinsdag bleek dat het versturen van een simpele brief in veel staten gemiddeld meer dan zes dagen kost - een gevolg van de bezuinigingen van de door Trump aangestelde opperpostbode Louis DeJoy. Veel stembiljetten die nu per post worden teruggestuurd zullen te laat binnenkomen om te worden geteld. ‘Mensen hebben een post-stembiljet aangevraagd, maar dat is nog steeds niet gearriveerd. Kun je het dan op tijd terugsturen? Nee, dat weet je niet.’ En dit is New York, hier hebben we sowieso al jaren problemen met de stembiljetten. Ik denk dat mensen die nu in de rij staan, willen laten zien: ik ben er helemaal klaar mee, nu neem ik het heft in ­eigen hand.’

In de rij, dinsdag, bij het stembureau in het Brooklyn Museum: een van de 88 stembureaus die al geopend zijn voor de presidentsverkiezingen.Beeld AP

De paradox

Het is de paradox van deze rijen: de wachtenden zijn boos dat ze er in moeten staan, maar ook trots dat ze erin mogen staan. De gang naar de stembus als kleine lijdensweg, een offer om de god van de democratie gunstig te stemmen.

En dit gebeurt dus in de wereldstad New York. Geen swing state, waar elke stem meer of minder beslissend kan zijn, zoals Pennsylvania of Wisconsin, en waar Republikeinen dus op allerlei manieren proberen het aantal stemmen op Democraten te beperken, middels zogeheten ­voter suppression. Nee, dit is pure incompetentie van een Board of Elections die is volgestopt met familieleden van lokale politici, die al jaren blunderen bij de verkiezingen.

In 2016 schrapten ze per ongeluk honderdduizenden kiezers uit de administratie. In 2018 lieten ze kiezers uren wachten voor de stembureaus. Bij de primaries dit jaar stuurden ze de post-stembiljetten pas een dag voor de verkiezingen op. En voor de algemene verkiezingen dit jaar hebben ze tienduizenden kiezers de verkeerde formulieren toegestuurd. Bovendien waren ze natuurlijk totaal niet voorbereid op de enorme toeloop van vroege stemmers: er zijn in de stad 88 stembureaus geopend, terwijl er op de echte dag van de verkiezingen 1.201 zijn.

‘Racist ass’

Dat geblunder geeft extra motivatie, zegt Cross, net als de zittende president veel wachtenden hier de extra motivatie geeft. Observaties rond stembureaus zijn altijd al anekdotisch, en dit jaar, nu alles anders is door corona, is er al helemaal geen peil meer op te trekken, maar van deze vroege stemmers is de meerderheid overduidelijk van plan om Trump weg te stemmen, zoals dat ook in staten als Texas en ­Georgia de tendens is. ‘We moeten zijn racist ass uit het Witte Huis schoppen’, zegt iemand in de rij, en de mensen om hem heen knikken en zeggen ‘that’s right’ en ‘hm-hm’, het instemmende geluid dat zo goedmoedig klinkt maar waarin vaak diepgevoelde woede of verdriet schuil gaat.

Tekst gaat hieronder verder

- Een recordaantal Amerikanen heeft al gestemd. Tot woensdag hadden 71.063.593 kiezers hun stem uitgebracht, zo blijkt uit cijfers van het US Elections Project. Dit is zo’n 24 miljoen meer vergeleken met 2016.

- De meeste van hen brachten hun stem per post uit: 47.753.131, een ongekend aantal. Bij de stembureaus stemden 23.310.462 kiezers. 

- In totaal hebben zo’n 91 miljoen kiezers een poststem aangevraagd. Uit gegevens van dertien staten blijkt dat de meeste aanvragers Democraten waren, bijna 25 miljoen. Zo’n 14,7 miljoen Republikeinen in deze staten vroegen om per post te stemmen.

- Vergeleken met de opkomst in 2016, toen zo’n 137 miljoen kiezers op een presidentskandidaat stemden, heeft nu al 51.6 procent gestemd. Verwacht wordt dat de VS afstevenen op een recordopkomst.

KIezers wachten bij het Brooklyn Museum in New York om hun stem alvast uit te kunnen brengen.Beeld Spencer Platt / Getty

‘Biden is niet mijn ideale kandidaat’, zegt Aaliyah Feliz (26), die stemmen werft voor het Democratische Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez in het stadsdeel Queens, ‘maar ik weet in elk geval wie de minst ideale kandidaat is’.

Dat Trump zijn aanhangers heeft opgeroepen om bij stembureaus te gaan posten om te kijken of er geen fraude plaatsvindt heeft ook tot een reactie geleid. Veel zwarte Democraten zien dat als poging tot intimidatie van kiezers, zegt Cross, zeker nu een rechter in Michigan het verbod op vuurwapens in de buurt van stemlokalen heeft geschrapt. ‘Overal in de gemeenschap ging het rond, in kerken, in scholen, dat we extra waarnemers nodig hebben bij de stembureaus. Daarom ben ik hier. Mijn ooms en tantes hebben in de jaren zestig in het Zuiden voor stemrecht gestreden, die lieten zich ook niet tegenhouden door angst en intimidatie. Ik sta in die traditie.’

(Er staat om diezelfde reden ook bij elk stembureau een politieauto.)

Jongeren

Eerder dit jaar was de vrees dat er door de coronapandemie te weinig stem­bureaumedewerkers zouden zijn, veelal zestigplussers die niet meer zouden durven komen. Dat probleem is ondervangen door de komst van tienduizenden jongeren, soms nog maar zestien jaar oud, die via een initiatief van topbasketballer ­LeBron James (More Than A Vote) en via een initiatief van studenten zelf (The Poll Hero Project) zijn geworven om de lacunes te vullen. ‘Ik wilde iets bijdragen aan deze verkiezingen’, zegt Patrick Keohane, een twintiger in Astoria, normaal theaterreclamemaker, die alle negen dagen van de vroege verkiezingen de rij wachtenden in goede banen leidt. ‘Bovendien krijg je honderd dollar per dag, dat is als aanvulling op mijn werkloosheidsuitkering meer dan welkom.’

LEES VERDER

Recordaantal Amerikanen heeft al per post gestemd
Een recordaantal Amerikanen heeft al gestemd, precies een week voor de verkiezingsdag. Al bijna 65 miljoen kiezers brachten hun stem uit, de meeste per post. Dit zijn zo’n 18 miljoen meer dan tijdens de verkiezingen van 2016. Als dit aanhoudt, stevenen de VS af op de hoogste opkomst in meer dan honderd jaar.

Zelfverzekerde Biden bezoekt nu ook Republikeinse staten om Trump te verslaan
De Democratische presidentskandidaat Joe Biden blaakt van zelfvertrouwen. Zozeer dat hij nu ook Republikeinse bolwerken probeert te veroveren. Met nog maar zes dagen te gaan tot de verkiezingen, verscheen Biden dinsdag in Georgia. Ook gaat hij naar Iowa.

Uitspraak Hooggerechtshof VS over stemmen per post is in het voordeel van de Republikeinen
Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gehaald door het verruimen van de regels voor het meetellen van stemmen die per post worden uitgebracht in Wisconsin, een van de staten waar het erom spant bij de presidentsverkiezingen van volgende week.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden