Nieuws Koloniale collecties

Universiteit van Cambridge geeft koninklijke bronzen haan terug aan Nigeria

De universiteit van Cambridge heeft besloten een kunstschat terug te geven aan Nigeria. Het gaat om een bronzen haan die eind 19de eeuw door Britse militairen was meegenomen tijdens een strafexpeditie. 

De Okudor, de bronzen haan die wordt teruggegeven aan Nigeria.

De beslissing kan grote gevolgen hebben voor koloniale collecties van musea, niet alleen in Groot-Brittannië maar ook elders in Europa, zoals het Rijksmuseum.

De koninklijke haan, de Okudor, behoort tot de collectie van Jesus College, sinds die in 1905 was geschonken door een vader van een student. Deze repatriëring vindt plaats op advies van de Legacy of Slavery Working Party, een werkgroep van het Jesus College die de banden met de slavernij onderzoekt. De haan behoort toe, zo concludeerde de groep, ‘aan de huidige Oba (koning) van het Hof van Benin’. Benin is niet alleen een land, maar ook een stad in het zuiden van Nigeria.

Kunst van het bronsgieten

De kunst van het bronsgieten in het koninkrijk van Benin gaat terug naar de 12de eeuw. Voor die koningen  waren de bronsgieters wat de hofschilders waren voor de Engelse koningen. Bronzen herdenkingshoofden en andere voorwerpen vormen het geheugen van het antieke koninkrijk. Na de 15de eeuw raakte deze hofkunst in verval, maar in de 19de eeuw beleefde ze een wedergeboorte.

Tot 1897, toen de Britten tijdens een strafexpeditie overgingen tot het plunderen van de hofkunst. Hiermee werd het in brons gegoten geheugen van een volk uitgewist. Een deel ervan kwam terecht in het British Museum, ooit omschreven als een zeeroversmagazijn. Wanneer de haan teruggaat naar land van herkomst, en of deze zal worden tentoongesteld, is nog onbekend.

Druk op andere musea

Hiermee neemt nu ook de druk toe op andere musea met veel kunstschatten uit de voormalige koloniën, zoals The British Museum en het Victoria and Albert Museum (V&A), om dit voorbeeld te volgen. Deze musea zijn al aan het bekijken welke kunstvoorwerpen op illegale wijze in de collectie zijn terechtgekomen. Het V&A is bereid de teksten bij de voorwerpen aan te passen, maar is vooralsnog niet voornemens ze terug te geven.

Het Manchester Museum had eerder al besloten ceremoniële voorwerpen van de Aboriginals, meegenomen door Britse militairen, te retourneren aan de inheemse bevolking van Australië. De Grieken vragen al jaren om teruggave van de Elgin Marbles en willen dit misschien ter sprake brengen bij de aanstaande onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord tussen de EU en de Britten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden