Universiteit moet luie student ruw wekken

Waar Maartje ter Horst de overbevolking van universiteiten en het gebrek aan docenten de schuld geeft (O&D, 2 november), schrijft Fatma Capkurt dat de mentaliteit onder studenten verantwoordelijk is voor de uitholling van het universitair onderwijs (O&D, 5 november). Beide argumentaties zijn niet onjuist, maar bieden geen oplossing.


Maar is de zesjescultuur de studenten te verwijten? Al hun hele schoolcarrière wordt er ingespeeld op middelmatigheid en door de recente ontwikkelingen in het universitair beleid zijn er nog minder prikkels om te excelleren. Als je je hele leven bemoederd wordt, ga je vanzelf luieren.


Het moedergedrag van universiteiten komt voort uit de financiële druk van de overheid op het vlot afronden van een studie, in de vorm van langstudeerboetes en door de universiteit te betalen per afgestudeerde. Daardoor worden studenten steeds meer als kinderen behandeld: aanwezigheidsplicht bij colleges is eerder regel dan uitzondering en er worden vaak voldoendes gegeven voor slecht afgeleverd werk, de 'oprot-zes'.


Studenten worden overal in begeleid, gementort, begrepen en voor hun fouten vergeven. Ze worden door de opleiding geloodst en pas als ze afgestudeerd zijn mogen ze op eigen benen staan. Maar een student die nooit eigen verantwoordelijkheid heeft gedragen, gaat niet ineens hard werken. Het beleid speelt de leuncultuur in de hand. Uiteraard is de student eindverantwoordelijke, dus de schuld bij hem leggen is niet geheel onjuist, maar lost het probleem niet op. Er moet over de hele breedte een cultuurverandering komen.


Die cultuurverandering kun je alleen maar in gang zetten door het beleid bij universiteiten harder te maken. Constructies als numerus fixus moeten wél afgeschaft worden om academisch onderwijs toegankelijk te houden en iedereen een kans te geven, maar vervolgens moeten studenten zelf verantwoordelijk zijn.


Stop met aanwezigheidsplicht, verplichte tutoraten, minima aan contacturen en andere knuffelsessies en leg de nadruk op efficiënte kennisoverdracht. Als de universiteiten van-af dag één slecht werk simpelweg niet accepteren, zal dit de luie studenten wakker schudden en uitdagen.


Docenten moeten studenten die ondermaats presteren geen zesje geven, maar gewoon de vier die ze verdienen. De waarde van een zes moet omhoog, dan mag de zesjescultuur blijven. Laat studenten die het niets kan schelen maar zakken, schop wanpresteerders van de opleiding en koester hen die zich wel inzetten.


Dan worden diploma's meer waard, werken studenten harder en stijgt de kwaliteit. Studenten die nu de harde kern van de zesjescultuur vormen, zullen door de strengere regels afvallen; dat is niet verkeerd. We moeten af van het streven naar een zo hoog mogelijk percentage universitair geschoolden; eerst moet de kwaliteit van universitaire scholing omhoog. Een luie student die nu afstudeert met een zes, blijft een luie werknemer en is zijn diploma niet waard.


Willem van Uijen

is pas afgestudeerd als geoloog aan de Universiteit Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden