United we

Geen tentoonstelling om de tentoonstelling maar bedoeld ter inspiratie.

Bed en woord lijken relikwieën uit lang vervlogen tijden. Het bed is een 'conversatiebevorderend stapelbed', waarbij de twee etages uit elkaar zijn geschoven om makkelijker met elkaar te praten. Pontificaal staat hij in het midden van het Haagse kunstcentrum Stroom.


Het woord is 'ontklonteren'. Architect Frank van Klingeren (1919-1999), die ook het bed heeft bedacht, muntte het in de jaren zestig. Hij wilde in zijn gebouwen mensen uit hun huizen en hokjes halen, 'ontklonteren', om het leven samen te vieren.


We weten hoe het met 'samen' is afgelopen. In diskrediet geraakt, besmet met het mislukte ideaal van de maakbare samenleving, verdwenen achter de horizon van het ik-tijdperk. In United We haalt Stroom het daar nu weer achter vandaan.


Over 'collectieve vormen van werken, denken, organiseren en leven' gaat de expositie, als gebruikelijk een mix van kunst, design en architectuur, van nu en vroeger. Dat klinkt als torenhoge ambitie, maar op zijn Strooms stipt de tentoonstelling de onderwerpen speels en lichtvoetig aan. Zo is er een plank vol vergeelde blikken, boeken en vlaggen uit het Nationaal Coöperatie Museum. Die toont dat vroeger werkelijk voor alles gezamenlijk werd gezorgd.


Met hedendaagse werken toont Stroom vooral mogelijkheden, zoals jonge grafische ontwerpers die een systeem hebben bedacht om gezamenlijk aan de keukentafel te ontwerpen. Spannender is het verhaal van kunstenaarscollectief Potential Estate, dat het publiek betrekt door het verhaal per hoofdstuk te veilen. Pas als alle onderdelen zijn verkocht, is het verhaal af.


Het wappert net te veel kanten op, deze tentoonstelling, totdat je je realiseert dat dit geen tentoonstelling om de tentoonstelling is. Het is bedoeld ter inspiratie, een aanloop om het onderwerp, mede door lezingen en debatten, uit de taboesfeer te halen en weer op de kaart te zetten.


Vooral de uitgesproken, destijds verfoeide architectuurexperimenten van Van Klingeren blijken aan herwaardering toe, zo aanstekelijk is de oude zwart-witfilm die laat zien dat zijn ideaal echt heeft gewerkt. In gemeenschapscentrum De Meerpaal in Dronten, een grote, open multifunctionele ruimte, zie je de nozems dansen terwijl de ouderen kaarten. Het ene moment is het gebouw disco of bioscoop, het andere moment sporthal, restaurant of markthal. Soms is het alles tegelijk, en iedereen vindt elkaar onder dat dak.


Iets van die ouderwetse saamhorigheid mag best in nieuwe vorm terugkeren. Graag zelfs.


United We, Er hangen ideeën in de lucht

t/m 14/7 in kunstcentrum Stroom, Den Haag

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden