Unicum in Spaanse politiek: spijtbetuiging over corruptie

Voor het eerst in de Spaanse parlementaire geschiedenis heeft een politieke partij, de Catalaanse Unió Democrática, toegegeven haar partijkas te hebben gevuld met geld dat via zwendel en corruptie werd verkregen.

MADRID - Partijleider Josep Antoni Duran i Lleida weigert evenwel zijn belofte na te komen om af te treden nu de corruptie is aangetoond.

Onbetrouwbaarheid en corruptie van politici behoren tot de grootste zorgen van de Spanjaarden. Een recente peiling in dagblad El País gaf aan dat bijna alle Spanjaarden (95 procent) denken dat ze worden bedonderd door hun politieke partijen en dat corrupte politici worden beschermd. Er lopen ruim tweehonderd rechtszaken tegen Spaanse politici die van corruptie worden verdacht.

Zestien jaar duurden het onderzoek en de rechtszaak rond de partijfinanciering van Unió Democrática. Die corrupte financiering ging ingenieus in zijn werk: via een opleidingsinstituut voor werkloze Catalanen.

Nauwe banden

De directeur van het instituut, Fidel Pallarols, onderhield nauwe banden met de toenmalige nationalistische regioregering van Catalonië. Vijf jaar lang betaalde die regering in totaal bijna 9 miljoen aan EU-subsidies uit, terwijl de cursussen voor de werklozen deels nep waren. Een flink deel van de EU-gelden werd - na aftrek van de uitbetaling aan Pallarols - in de partijkas van Unió gestort.

Nadat de rechtszaak zich in het chronisch overbelaste rechtssysteem jarenlang had voortgesleept, volgde er vorige week plotseling een uitspraak: inderdaad, er was geknoeid met de EU-subsidies, oordeelde de rechter. Maar verder liep het met een sisser af. In ruil voor een schuldigverklaring hoeven de verdachten niet het gevang in.

Unió zal enkele tonnen aan smeergeld terugstorten. De partij bood publiekelijk haar excuses aan.

Dat laatste is uniek. De regerende Volkspartij van de Spaanse premier Rajoy is nog altijd verwikkeld in een groot financieringsschandaal, maar doet daar zorgvuldig het zwijgen over. De socialistische partij moest in de jaren negentig het veld ruimen door een reeks financieringsschandalen waar nooit een excuus over klonk.

Omdat Duran weigert af te treden, kan het excuus van zijn partij de Spanjaarden niet echt imponeren. Ze herinneren zich al te goed de oorspronke lijke belofte van de Catalaanse partijleider mocht de corruptie worden aangetoond. 'Geen denken aan', liet Duran nu weten vanuit Chili. Zelf was hij niet bij de zwendel betrokken geweest, onderstreepte hij, en de verantwoordelijken waren de partij uitgegooid.

Pikant

De kwestie is pikant omdat de veteraan Duran, samen met de Catalaanse regiopresident Artur Mas, deel uitmaakt van de nationalistische partijcombinatie die zich heeft uitgesproken voor een referendum over de vorming van een eigen Catalaanse staat. Duran behoort van tot de categorie Catalaanse nationalisten die de plannen voor afscheiding te radicaal vinden. Hij heeft zich publiekelijk uitgesproken om deze plannen bij te stellen.

Dat komt premier Rajoy goed van pas. Diens volkspartij toonde zich dan ook opmerkelijk mild over de positie van Duran.

Voor de meeste Spanjaarden bevestigt dit slechts het beeld van een corrupte politieke klasse die elkaar de hand boven het hoofd houdt. Dat lijkt bij te dragen aan een forse daling in de bereidheid om nog naar de stembus te gaan. In 2011 kwam bijna driekwart van de stemgerechtigden opdagen bij verkiezingen. Nu zou de opkomst volgens peilingen op 60 procent uitkomen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden