Unesco kiest onverwacht voor 'niet-controversiële' Bulgaarse

Irena Bokova nieuwe directeur-generaal...

AFPAP en Reuters

Amsterdam De Bulgaarse diplomate Irena Bokova (57) is de nieuwe directeur-generaal van Unesco, de organisatie voor onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie van de Verenigde Naties. Bij een stemming van de Uitvoerende Raad van Unesco, waarin 58 van de 193 lidstaten zijn vertegenwoordigd, vergaarde Bokova 31 stemmen, vier meer dan de enig overgebleven tegenkandidaat, de Egyptische minister van Cultuur Farouk Hosni, aan wie tevoren de beste kansen waren toegedicht.

Tijdens de vijf stemronden die aan de verkiezing van Bokova voorafgingen, bleek de diepe verdeeldheid binnen de in Parijs gevestigde organisatie. Van beide kanten werd met toenemende bitterheid gelobbyd. Maandag, voorafgaande aan de vierde stemronde die tot een patstelling tussen Bokova en Hosni leidde, is volgens het persagentschap AP een persoon uit het Unesco-hoofdkwartier verwijderd nadat hij had geprobeerd een of meer gedelegeerden om te kopen.

Hosni, wiens kandidatuur enthousiast door de Arabische wereld werd ondersteund, kwam in opspraak met een onverhuld pleidooi voor de verbranding van boeken die door Israëliërs zijn geschreven. De 70-jarige Hosni distantieerde zich weliswaar van deze uitspraak, maar kon daarmee bij westerse gedelegeerden niet de indruk wegnemen dat hij een antisemiet is. Ook het feit dat hij twintig jaar heeft gediend in een autocratische regering werd in zijn nadeel aangevoerd. In vergelijking met haar Egyptische mededinger gold Bokova als niet-controversieel.

De 57-jarige carrièrediplomate, lid van de postcommunistische Socialistische Partij van Bulgarije, was onder andere ambassadeur in Parijs en Monaco en viceminister van Buitenlandse Zaken van 1995 tot 1997. In die hoedanigheid was de toegewijde Europa-fan belast met de voorbereiding van de Bulgaarse toetreding tot de EU (die in 2007 haar beslag kreeg). Van november 1996 tot februari 1997 was ze interim-minister van Buitenlandse Zaken.

Voor de val van het communistische bewind in Bulgarije studeerde Bokova aan het Moskouse Instituut voor Internationale Betrekkingen. In de jaren negentig studeerde ze economie aan de Amerikaanse Harvard-universiteit, en bezocht ze de Kennedy School of Government. Ze spreekt vloeiend Engels, Spaans, Frans en Russisch.

De verkiezing van Bokova werd door de regering in Sofia als een blijk van erkenning voor Bulgarije begroet. Zij is de eerste Oost-Europeaan die een zo hoge internationale positie heeft weten te bemachtigen.

Het nieuwe hoofd van Unesco, die voor een termijn van vier jaar is benoemd, sprak verzoenend over haar tegenkandidaat. Ze prees de ideeën waarmee Hosni campagne had gevoerd, en uitte haar gevoelens van ‘vriendschap en respect’ voor de Egyptenaar. Tezelfdertijd presenteerde zij zichzelf als bruggenbouwer – waarmee ze zich tegen Hosni leek af te zetten. ‘Ik heb nooit geloofd in de botsing der culturen’, zei ze. Bokova stelde een intensivering van de interculturele dialoog in het vooruitzicht.

Bokova, die de Japanner Koichiro Matsuura opvolgt, staat met ingang van 15 november aan het hoofd van een organisatie die in het verleden bij uitstek door politieke en levensbeschouwelijke controverses is getekend. De kritische houding van Unesco tegenover het apartheidsregime in Zuid-Afrika gaf in de jaren zestig aanleiding tot verhitte debatten. In de jaren tachtig gold Unesco als anti-Israëlisch. Mede om die reden waren de Verenigde Staten van 1984 tot 2003 niet in de organisatie vertegenwoordigd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden