UNDP gaat de grote lijnen in de gaten houden

Minister Herfkens hoeft zich geen zorgen te maken over de UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de VN. In haar nota over de VN van september maande ze de organisatie op te houden met al die kleine projecten en zich te concentreren op hoofdpunten, het bevorderen van goed landsbestuur voorop....

Van onze verslaggever

Verwonderlijk is dat niet. De UNDP stond in Herfkens' nota wel in het rijtje VN-organisaties die een waarschuwing kregen, maar de minister schreef toen al veel te verwachten van de Brit Malloch Brown. Die was tot 1 juli vice-president van de Wereldbank, de vroegere werkkring van Herfkens. Nederland subsidieerde het team dat Malloch Brown plannen liet maken om de organisatie drastisch te hervormen.

De UNDP is een betrekkelijk onbekende, maar belangrijke VN-organisatie. In veel ontwikkelingslanden treedt het UNDP-kantoor op als een soort VN-ambassade en als coördinator van buitenlandse hulpinstanties. De organisatie heeft echter ook een reputatie van bureaucratie, gebrek aan daadkracht en een onoverzichtelijke praktijk van projecten en projectjes. Die reputatie is terecht, zo blijkt uit het zeer kritische rapport van Malloch Browns reorganisatieteam eerder deze maand.

Er moeten ingrijpende veranderingen worden doorgevoerd, omdat de UNDP in een financiële crisis verkeert. De vaste donorbijdragen daalden van 1,2 miljard dollar in 1992 tot 700miljoen dollar dit jaar. De donorlanden leggen tegenwoordig de nadruk op goed landsbestuur in ontvangende landen. Dat is misschien een modeverschijnsel, maar de UNDP kan niet achterblijven, zei Malloch Brown.

Hij ziet een speciale taak voor zijn organisatie. De voorwaarde van goed landsbestuur doet steeds meer landen uit de boot vallen. 'Iemand moet het opnemen voor de rest. Dat zijn wij.'

De UNDP is voor veel landen 'een huisarts', een 'vertrouwde vriend'. Dankzij de lange aanwezigheid in de meeste landen kan de organisatie ook regeringen met een slecht bestuur aanzetten tot hervormingen, wetgeving voor de mensenrechten of het organiseren van verkiezingen, denkt hij. De UNDP hoort niet bij het betuttelende Westen. 'Wij zijn een organisatie van de Groep van 77', de club van ontwikkelingslanden bij de VN.

Maar juist bij de Groep van 77 heerst grote verontrusting over de nieuwe koers van de UNDP. De Groep gaf forse kritiek op het reorganisatierapport in een brief aan Malloch Brown. De UNDP zou er beter aan doen meer fondsen te werven om de arme landen te helpen. Veel van de projecten en programma's die de UNDP wil stoppen, zijn van groot belang voor ontwikkelingslanden. De UNDP is opgericht om ontwikkeling te bevorderen en de armoede te bestrijden; dat moet zo blijven.

Adviezen over goed bestuur zijn welkom, maar dat is nu juist niet de sterkste kant van de UNDP, meent de Groep van 77. Dat mag niet de kern worden van het beleid. Ook het voornemen om meer energie te steken in landen die een conflict achter de rug hebben, vindt geen genade in de ogen van de Groep. Dat doen andere VN-organisaties al. De Groep van 77 vreest dat de UNDP zich louter op beleidskwesties zal storten, waarvan het nut niet te meten valt.

Malloch Brown is niet onder de indruk van deze kritiek. Ministers vinden nu eenmaal niets leuker dan ergens een projectje van een of andere vrouwengroep te openen, zei hij. Bovendien: 'We hebben eenvoudig weg niet de middelen om door te gaan met armoedebestrijding. Dat is weggelegd voor donoren met diepe zakken, zoals de EU en de Wereldbank.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden