'Undercoverjournalistiek is puur en echt'

Alberto Stegeman (40), presentator en maker van Undercover in Nederland, werd vorige week vrijgesproken van rechtsvervolging nadat hij een verboden deel van Schiphol had betreden.

WAT ZIJN DIT VOOR VRAGEN? - Rebel of brave burger?

'Een rebel, dat zit in mijn karakter. Ik was nooit de liefste jongen in de klas. En het past natuurlijk bij wat ik doe. Ik ben geen rebel om het rebels-zijn, maar als ik weet dat er een onbemande legertruck bij een kazerne staat, ben ik geen brave burger. Acht van de tien mensen zullen denken: laat maar zitten, maar ik rijd weg in die truck. Een brave burger is zo saai. Dan zie ik een man in pak met een brilletje voor me, met zo'n zure blik. Ik hoop nooit zo te worden. Het jongetje in mij is nog steeds niet tot rust gekomen. Dat probeer ik te bewaken.'


Schrijven of televisiemaken?

'Met pijn in mijn hart: televisiemaken. Vooral omdat ik het al heel lang doe en het effect beter zie dan toen ik schreef. Beelden hebben zo'n impact dat na die uitzending van Undercover in Nederland regeringsvliegtuigen niet meer onbewaakt op Schiphol staan. Als ik dat verhaal alleen had opgeschreven, weet ik niet of ik hetzelfde had bewerkstelligd. Aan de andere kant betekent televisiemaken vaak lang wachten. En al die techniek; veel te omslachtig. Schrijven vind ik vele malen leuker om te doen. Er is niets zo fijn als achter je laptop zitten en een stuk schrijven. Ik kan het ook nog, denk ik. Volgens mij verleer je schrijven niet.'


Hunter S. Thompson of Günter Wallraff?

'Günter Wallraff, kan niet anders. Ik was een jaar of 15 toen ik Ik (Ali) las, mijn allereerste aanraking met undercoverjournalistiek. Vanaf dat moment wilde ik hoe dan ook journalist worden. De romantiek van zijn vak - díe wilde ik later ook. Wallraff vermomde zich als Turkse gastarbeider en haalde daarmee het échte verhaal naar boven. Later weet je dat er veel haken en ogen aan zitten, maar toen dacht ik: dit is zo'n pure vorm van journalistiek, niemand heeft door wie hij echt is. Dat maakt zijn uiteindelijke verhaal zo echt als maar kan. Ik ben hem overigens altijd blijven volgen - hij is ver in de zeventig en nog steeds actief. Heel bijzonder.'


Undercover of en public?

'Undercover. Dat is puur en echt. Dat betekent overigens niet dat ik nooit met open vizier televisie maak. Volgende week kom ik met een nieuw programma voor de NCRV, De Confrontatie, waarin ik slachtoffers van zinloos geweld in contact breng met hun daders. Filmen met open vizier kan ook heel puur zijn, maar je weet het nooit helemaal zeker. Iemand kan voor je camera altijd een toneelstukje opvoeren. De directeur van Schiphol kwam ooit met het voorstel om mij met camera langs de beveiligingshekken van Schiphol te leiden; dan zou het er natuurlijk allemaal heel goed uit zien. Ik haal mijn grootste motivatie uit de mogelijkheden van mijn programma. Als je alle vragen hebt gesteld met een gewone camera en er blijven nog vragen over die je ook beantwoord wilt hebben, is de verborgen camera de enige mogelijkheid. Die zoektocht, dat Pietje Bell-gevoel, daar houd ik nog steeds van.'


60 Minutes of Dateline NBC?

'60 Minutes, absoluut. Bij Dateline denk ik vooral aan Chris Hansen die pedo's in de val lokte. Dat werd op een heel Amerikaanse manier gedaan. Op die manier wil ik niets met verborgen camera's te maken hebben - daar geloof ik niet in. Wij hebben wapenuitzendingen gemaakt, maar we doen ons niet voor als wapenverkopers om met criminelen in contact te komen. Wij zoeken mensen die al een wapen aanbieden, en met hen gaan wij in contact.'


Werk of de liefde?

'Haha, die vraag stond er twee dagen geleden nog niet in, denk ik. (De Telegraaf meldde deze week dat Stegeman en zijn vriendin na zeven jaar uit elkaar zijn, red.) In De Telegraaf wordt gedaan alsof mijn werk de enige reden is. Als je zeven jaar een relatie hebt, spelen veel andere dingen mee. Maar ja, helaas is het werk op dit moment. Ik heb natuurlijk de liefde voor mijn werk, en die is heel groot. Klinkt een beetje flauw, maar het is echt waar. Dat betekent niet dat daarnaast geen liefde kan bestaan, maar het werk dat wij misdaadjournalisten doen is écht arbeidsintensief. Je kunt het niet half doen. Dat is soms een beetje een zielig bestaan; je rent van afspraak naar afspraak en haalt eten bij de benzinepomp. Zeven dagen per week. Die weken heb ik te veel.'


Veiligheid of privacy?

'Oei, dat vind ik een moeilijke. Ik denk dat ik toch voor veiligheid kies. De kritiek dat ik geen echte problemen zou oplossen en alleen maar zorg voor meer beveiliging die de privacy beperkt, snap ik niet helemaal. Ik knip niet 's nachts stiekem hekken door om bij vliegtuigen te komen. Ik richt mij op gigantische veiligheidslekken die iedereen had kunnen verzinnen. Ik ben niet uit op meer beveiliging, maar de beveiliging die men belooft, díe check ik.'


Alberto Stegeman of Peter R. de Vries?

'Uiteraard Peter R. de Vries. Geen enkele discussie. Ik ben zeven jaar bezig, en hij heeft een cv van heb ik jou daar. Ik zie hem niet als mentor, maar heb wel veel respect voor wat hij doet. Ik vind Jeroen Pauw bijvoorbeeld ook heel goed, en Matthijs van Nieuwkerk is een ongelooflijk prettige persoonlijkheid op televisie. In het algemeen waardeer ik journalisten die te allen tijde kritisch blijven. Daar probeer je wat van op te steken. De maatschappij wordt sneller, dus de telexjournalistiek neemt toe. Berichten worden te vaak klakkeloos overgenomen, dus onderzoeksjournalistiek is essentieel - al zijn er gelukkig nog steeds goede journalisten en programma's.'


Ajax of FC Twente?

'Ik woon in Amsterdam en heb niets tegen Ajax, maar ik heb als jeugdspelertje het shirt van FC Twente gedragen. Het is dus geen enkel probleem om hier een keuze te maken. Mijn trainer was Issy ten Donkelaar. Een paar keer per week reed ik naar de club met Berthil ter Avest en André Karnebeek, later basisspelers in het eerste. Uiteindelijk was ik net niet goed genoeg. Op mijn achttiende kreeg ik nog wel een contract aangeboden bij Heracles, maar ik koos voor de School voor Journalistiek in Zwolle. In die tijd dacht ik nog even dat ik de sportjournalistiek in wilde, maar die persconferenties... Met tachtig man luisteren naar één iemand, waar iedereen vervolgens hetzelfde stukje over maakt. Het is hartstikke goed dat het gebeurt, maar ik word daar heel onrustig van. Ik denk overigens serieus dat FC Twente de dubbel pakt. Met Theo Janssen in je ploeg zou ik mij weinig zorgen maken. Zo'n type speler dat het verschil kan maken heeft Ajax niet.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.