Un-quote

Men dacht dat hij het een jaar zou uithouden als hoofdredacteur. Het werden er vier, maar nu vertrekt Sjoerd van Stokkum. Uit zichzelf.

Wekelijks belde er wel iemand naar de redactie van Quote: of Jort Kelder aanwezig is. 'Moest ik weer uitleggen dat er al vier jaar een nieuwe hoofdredacteur zit', zegt Sjoerd Van Stokkum, die begin november zelf afzwaaide als baas van de zakenglossy. Hoewel hij geregeld met Kelder in de clinch lag, heeft Van Stokkum de schaduw van zijn charismatische voorganger niet als last ervaren. 'Ik heb nooit een tweede Jort Kelder willen zijn.'


Van Stokkum hamerde juist op zijn eigen authenticiteit. 'Tegen iedereen zei ik: je krijgt mij met al mijn plussen en tekortkomingen. Ik ben vrij impulsief en was als journalist erg gewend eigen beslissingen te nemen. Als hoofdredacteur kwam ik opeens in zo'n overlegmodel. Dat was wennen; ik ben niet zo goed in democratie. Het was meer van: heeft iedereen zijn plasje erover gedaan? Mooi, maar we gaan toch linksaf. Ik denk niet dat ik word herinnerd om mijn empathische vermogens.'


Exact vier jaar was Sjoerd van Stokkum (40) hoofdredacteur van Quote, de zakenglossy waar hij in 1998 voor 600 gulden per maand als stagiair binnenkwam. 'Ik was soms een ongeleid projectiel, maar ik ben wel altijd duidelijk geweest. Ergens had ik ook een sterke drang mij te bewijzen. Er waren mensen die dachten dat ik het niet eens een jaar zou uithouden. Dat heeft mij veel verantwoordelijker gemaakt. Het heeft waarschijnlijk veel mensen verrast dat ik er vier jaar heb gezeten, en ook nog vrijwillig ben opgestapt.'


Ongepolijst

Net als zijn opvolger Mirjam van den Broeke, die onlangs voor de camera's van De Wereld Draait Door hakkelend haar vuurdoop beleefde, moest Van Stokkum het 'allemaal' leren. 'Er is geen school voor hoofdredacteuren. Ik werd ook maar in het diepe gegooid. Ik wilde geen management- of mediacursus. Dan krijg je zo'n voorlichter - verschrikkelijk. Ik ben altijd mijn wat ongepolijste ik gebleven. Volgens mij heeft dat zich in the end wel uitbetaald.'


Van Stokkum is naar eigen zeggen 'innig' bevriend met een twintigtal mensen uit de Quote 500, de lijst met Neerlands rijksten die het blad jaarlijks publiceert. Soms was het lastig laveren tussen de vriendschappen en de onderwerpen waar zijn blad over schreef, zegt hij. 'Ik organiseer nog steeds de Quote Challenge. Daar deden veel van die vrijbuiters en vastgoedjongens aan mee. Daarvan hebben er ook genoeg niet altijd even positief de kolommen in Quote gepasseerd. Daar heb ik de meeste ruzies gehad. Mensen die twee edities met mij zijn 'meegereden' en daarom dachten dat ze mij goed kenden. Voor hen ben je dan opeens niet meer te vertrouwen. Ik ben toch altijd met je meegegaan, hoorde je dan. Ja - ik heb wel een dikkere huid gekregen.'


Het was tot de laatste dag wennen, hoofdredacteur van Quote. 'Eerder dit jaar werd ik tijdens de afscheidsborrel van een Quoteredacteur gebeld door RTL Boulevard. Of het klopte dat ik ontslagen was. Ik zou geld hebben aangenomen van rijke mensen om ze uit de Quote 500 te houden. Onzin natuurlijk. Ik stond net naast mijn uitgever Luc van Os en vroeg gekscherend: Luc, ben ik ontslagen? In de uitzending werd vervolgens doodleuk verteld dat ik mijn ontslag ontken. Echt zo'n Boulevardstukje.' Lachend: 'Moest ik wéér continu uitleggen dat ik zelf was opgestapt. Maar zo werken media. Als je daar niet tegen kunt - stay out of the kitchen.'


Een van zijn eerste interviews als redacteur omschrijft hij als 'een compleet ontnuchterende ervaring'. Van Stokkum mocht op bezoek bij Ronald de Waal, eigenaar van winkelketen WE. Van Stokkums eerste vraag: wat verdien je? 'Ik had meteen ruzie met die man. Hij vond dat allemaal heel impertinent, stond op en liep weg. Zijn pr-manager belde meteen met Jort: wie heb jij nou op ons afgestuurd? Na heel veel sussende telefoontjes kwam er alsnog een heel onhandig interview tot stand. Ik vond het belachelijk, maar het was meteen mijn eerste les. Ik wilde dat Quotesque laten zien, dat brutale, maar je krijgt niets voor elkaar als je alleen maar op tenen gaat staan.'


Grauw zakenblad

Jort Kelder, die in 1993 aantrad als hoofdredacteur, transformeerde Quote van een even serieus als grauw zakenblad 'met lelijke mannen op de cover' tot een blad met schreeuwerige koppen en een ironische ondertoon. De zelfverklaarde lachspiegel van de nieuwe rijken. Het beursklimaat liep parallel aan de stijgende oplage van Quote, en het was aan Van Stokkum de boel vanaf eind 2007 in stand te houden. 'Toen ik instapte, zat de wereld aan het kookpunt. Je schreef over wie de langste boot had in St. Tropez, wie de meeste miljoenen cashte. Niet veel later piekte de beurs.'


Exact een jaar nadat Van Stokkum was aangetreden als hoofdredacteur ging de Amerikaanse bank Lehman Brothers failliet. Het werd ook voor Quote het begin van een nieuw tijdperk. 'We schreven niet alleen meer over de successen, maar ook over de schaduwkant van het geld. Slecht nieuws verkoopt minder goed, mensen lezen liever over successen, maar daar zijn er op dit moment nu eenmaal minder van.'


Het laatste coververhaal waar hij aan heeft meegewerkt gaat over 'het failliet van de snelle vastgoedcowboys'. Van Stokkum: 'Dat is op zich een negatief verhaal - je moet sowieso niet te vaak het woord failliet op een cover zetten, maar het is wel iets dat je wil lezen. Het illustreert deze tijd perfect. En het verhaal over het failliet van Dirk Scheringa, hoe lullig dat voor de man ook is, betekende voor ons een goede verkoop.'


Maar een alles-voor-de-verkoop-mentaliteit heerste er niet, haast Van Stokkum zich te zeggen. 'Je moet ook achtergrondinformatie brengen. Maar je hoofdverhaal moet een commercieel onderwerp zijn. Een interview met de baas van DSM is heel leuk, maar daar had ik geen blad méér om verkocht. Ik kom wel uit de Quoteschool - ik weet dat je schreeuwerige coverteksten nodig hebt om in de kiosk op te vallen.'


Toch vindt ook Van Stokkum het beeld dat de bekendheid van zijn voormalige blad te veel rust op de jaarlijkse ranglijst met de vijfhonderd rijkste Nederlanders. 'Veel mensen denken dat we maar één keer per jaar een blad uitgeven. Ik had graag een nieuwe rel à la Nina Brink willen hebben, maar dat is verdomd moeilijk. Er is minder tijd en geld voor onderzoeksjournalistiek. En er staan nog steeds zóveel bladen in de schappen; laat er eerst maar een aantal omvallen.'


Ondertussen werd voor Van Stokkum 'de drang naar meer vrijheid en ondernemersschap' groter. 'Ik was een beetje uitgeleerd. Ik schreef weinig meer, zat veel achter een bureau en had vaak boze mensen aan de lijn. Ik heb een heel mooie tijd gehad, maar het was tijd voor mij om door te gaan.'


Nu plukt hij de vruchten van zijn Quote-netwerk. Met 'iemand uit de Quote 500' regelt hij bijvoorbeeld een herfinanciering bij een Zwitserse bank. 'Niet dat ík daar verstand van heb, maar ik ken wél een goede bankier in Zwitserland. Omschrijf mij vanaf nu maar als koffiedrinker.'


Het is tijd zelf rijk te worden, had zijn opvolger Van den Broeke alvast namens hem gezegd. Lachend: 'En dat lees je vervolgens óók weer overal. Maar met geld verdienen op een eerlijke manier is niets mis. En een beetje geld om te leven is altijd fijn. Het afgelopen jaar heb ik een ton verdiend, ik hoop dat ik daar volgend jaar overheen ga.'


Drie jaar geleden raakten Sjoerd van Stokkum en Jort Kelder betrokken in een moddergevecht over de Quote 500. Kelder plaatste een eigen lijst op zijn website omdat Quote het effect van de kredietcrisis niet zou hebben doorberekend. September jongstleden, tijdens een diner ter ere van het 25-jarig jubileum van Quote, werd de strijdbijl begraven. Van Stokkum: 'Hadden wij nou ruzie? Hoe zat het ook alweer?' Kelder: 'Ik vond dat je een aantal dingen onhandig deed, maar dat zal je van mij in het begin ook hebben gevonden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.