Ultra-orthodoxe Joden moeten toch in dienst

Het Israëlische parlement heeft woensdag met overweldigende meerderheid de veelbesproken wet aangenomen die voorziet in militaire dienstplicht voor ultra-orthodoxe studenten. Ultra-orthodoxe parlementariërs spraken van een 'zwarte dag'.

VAN ONZE BUITENLANDREDACTIE

AMSTERDAM - 'Israël heeft het recht verloren om zich een Joodse en democratische staat te noemen', reageerde het ultra-orthodoxe parlementslid Moshe Gafni. 'Wij zullen dit niet vergeten of de premier en zijn bondgenoten vergeven', zei hij over premier Netanyahu en zijn coalitieleden.

De wet werd met 65 stemmen voor en slechts één tegenstem aangenomen na jaren van protesten en politieke strijd. Alle 52 oppositieleden boycotten de stemming uit protest tegen de haast van de coalitie om deze week diverse wetten in het parlement aan te nemen.

Honderdduizenden ultra-orthodoxe demonstranten protesteerden afgelopen week nog in Jeruzalem tegen de omstreden wet die gelijke dienstplicht voor alle Joden regelt. Sinds de oprichting van de staat Israël in 1948, werd het ultra-orthodoxen toegestaan geen dienstplicht te vervullen om een religieuze studie in een seminarie te volgen.

Ultra-orthodoxe Joden zijn niet de enige Israëliërs die uitgezonderd zijn van de dienstplicht. Ook minderheidsgroepen en getrouwde vrouwen, evenals vrouwen met kinderen, hoeven niet te dienen.

Het Israëlische leger is met een kleine 200 duizend soldaten is het, qua ervaring en militair materieel, de sterkste militaire macht van het Midden-Oosten. De militaire dienstplicht geldt zowel voor mannen als vrouwen. Hiermee is de IDF (Israeli Defense Forces) uniek in de wereld. Mannen vanaf 18 jaar dienen drie jaar, vrouwen iets minder dan twee jaar. De IDF kan bij oorlog in korte tijd, dankzij de reservisten, vele malen groter worden. Al binnen uren kan de landmacht honderdduizenden reservisten mobiliseren. Reservisten zijn actief tot rond hun vijftigste jaar.

De vrijstelling voor ultra-orthodoxen zal tot 2017 in fases worden afgebouwd met jaarlijks grotere quota's. Medio 2017 moeten er 5.200 ultra-orthodoxe Joodse soldaten dienst hebben genomen in het leger. Wordt dit aantal niet gehaald, dan krijgen op 1.800 na alle ultra-orthodoxe religieuze studenten een oproep. Zij zullen dan, net als alle andere jongeren, drie jaar in het leger moeten dienen.

Zo'n 10 procent van Israël's 8 miljoen inwoners is ultra-orthodox, ook wel de 'Haredim' genoemd. Het verschil in behandeling van deze groep duurt voort tot op latere leeftijd. Oudere religieuze mannen zijn vaak werkloos en bekostigen hun religieuze studie door te leven van overheidsuitkeringen. Deze praktijk wordt echter door steeds meer Israëli's bekritiseerd,

Seculiere en moderne orthodoxe Israëli's vinden dat de groep nu ook hun steentje moet gaan bijdragen aan de veiligheid van Israël. 'Is het te veel om van mensen, die hier wonen en wiens leven elke dag worden beschermd door soldaten, te vragen hun steentje bij te dragen?', zei minister van Financiën Yair Lapid. 'Niet meer en niet minder dan elke andere Israëlische burger.'

Ultra-orthodoxe Joden benadrukken dat hun studenten de samenleving ook dienen met hun religieuze studies en door te bidden.

'De verandering begint morgen', zei een opgewekte Yaakov Peri van de partij Yesh Atid na aanname van wet. Deze partij, geleid door Lapid, speelde een leidende rol bij de hervorming van de militaire dienstplicht. 'Het zal de Israelische samenleving ingrijpend gaan veranderen.'

Introductie van militaire dienstplicht voor ultra-orthodoxe studenten, of zelfs discussie erover, was jarenlang onmogelijk vanwege het verzet van de streng religieuze partijen. Coalitieregeringen hadden deze partijen vaak nodig om te overleven. Maar voor het eerst in zo'n tien jaar zitten er in de regering, geleid door premier Netanyahu, geen ultra-orthodoxe ministers.

'We begrijpen de noodzaak om te participeren in de samenleving', aldus parlementslid Yitzhak Vaknin van Shas, een ultra-orthodoxe partij. Hij stemde tegen de wet omdat het voorziet in straffen voor ultra-orthodoxe dienstweigeraars. Vaknin: 'Het volk van Israël heeft ook de plicht om de Torah te bestuderen.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden