Uitzonderlijk zware maatregel: Nederland verklaart hoogste Eritrese diplomaat tot persona non grata

Minister Zijlstra wil 'krachtig diplomatiek signaal' afgeven in nasleep Argos-uitzending

De hoogste diplomatieke vertegenwoordiger van Eritrea in Nederland moet het land uit. Minister Zijlstra van Buitenlandse Zaken besluit tot deze uitzonderlijk zware maatregel omdat Eritrea belastingbetalingen van Eritreërs in Nederland blijft eisen. Zijlstra heeft de Eritrese diplomaat Tekeste Ghebremedhin Zemuy daarom tot persona non grata verklaard en zijn vertrek geëist.

De Eritrese ambassade in Utrecht. Beeld anp

Zijlstra's besluit volgt op een uitzending van het radioprogramma Argos in december vorig jaar. Daarin liet Argos een heimelijk opgenomen gesprek met de consul van het Eritrese ambassadekantoor horen. Op papier staat deze Solomon Mehari in de pikorde onder de diplomaat die van Zijlstra moet vertrekken.

In het gesprek werd een Eritrese asielzoeker onder druk gezet om de zogeheten diasporabelasting te betalen. Ook moest de asielzoeker een document ondertekenen waarin hij verklaarde bereid te zijn 'de juiste straf' te ontvangen voor zijn 'fouten'. Wat de straf precies inhield, liet consul Mehari in het midden.

Geen begrip

Naar aanleiding van de Argos-uitzending dienden coalitiepartijen D66 en VVD een motie in waarin zij minister Zijlstra verzochten het Eritrese ambassadekantoor in Den Haag te sluiten. Zijlstra ontbood daarop de Eritrese ambassadeur voor Nederland en België, die in Brussel is gevestigd. Uit dat gesprek bleek dat Eritrea geen begrip heeft voor de Nederlandse weerstand tegen de diasporabelasting. Het Oost-Afrikaanse land zag geen enkele aanleiding om te stoppen met het innen van de belastingen.

Met het wegsturen van de hoogste Eritrese diplomaat in Den Haag hoopt de minister een 'krachtig diplomatiek signaal' af te geven, zo schrijft hij vandaag. De diplomaat moet vóór februari het land verlaten, laat een woordvoerder van het ministerie weten. Het sluiten van het ambassadekantoor in Den Haag gaat Zijlstra te ver. Zo'n stap zou de betrekkingen met Eritrea te zeer schaden. Bovendien zou de Eritrese gemeenschap in Nederland bij een sluiting voor ieder verzoek naar Brussel moeten reizen.

'Gevoelige klap'

Nederland en Eritrea liggen al jaren overhoop over de diasporabelasting, die 2 procent van het inkomen bedraagt. In 2016 verbood Nederland het innen van de belasting door middel van dwang, bedreiging of fraude. Ook stuurde de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) meermaals Eritrese tolken weg vanwege (vermeende) banden met het bewind in Asmara. Het Eritrese regime staat te boek als een van de meest onderdrukkende ter wereld. Mensenrechten worden in Eritrea op grote schaal geschonden.

Volgens hoogleraar en Eritrea-expert Mirjam van Reisen is het wegsturen van de hoogste diplomaat in Nederland 'een gevoelige klap voor de Eritrese autoriteiten'. 'Nederland maakt hiermee duidelijk dat de lange arm van Eritrea niet getolereerd wordt.' Van Reisen noemt het net als Zijlstra 'cruciaal' dat Eritreërs in Nederland aangifte gaan doen van intimidatie bij het innen van de diasporabelasting. 'Als die beschuldigingen dan gegrond blijken, is de volgende stap het sluiten van het ambassadekantoor.'


De lange arm van Eritrea is moeilijk te weren

Bedreigend, als het regime waarvoor je bent gevlucht zich hier manifesteert. Wat kan Nederland doen?

Deze man voedt het Eritrese nationalisme onder jongeren in het buitenland (+)
De voornaamste adviseur van president Afewerki, Yermane Gebreab, voedt in vaak ellenlange speeches op congressen in Europa het Eritrese nationalisme onder jongeren.

Conferentie Eritreeërs op last van rechter beëindigd; complex wordt ontruimd
De burgemeester van Veldhoven heeft rechtmatig gehandeld door in april 2017 een internationale conferentie van Eritreeërs in hotelcomplex Koningshof te verbieden, dit stelde de voorzieningsrechter in Den Bosch destijds.

Academicus of activist? Publiceren over Eritrea is glad ijs (+)
De Eritrese overheid profiteert van de handel in eigen onderdanen, concludeert hoogleraar Internationale Relaties Mirjam van Reisen in haar nieuwe boek. Andere wetenschappers bekritiseren haar onderzoeksmethode en vinden de Eritrea-expert meer activist dan academicus. Het publiceren over een land waar de vrijheid van meningsuiting aan banden ligt, is glad ijs.

Congres van de YPFDJ in Zwitserland in 2014, op staatszender EriTv.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.