Uitverkocht

Iedereen zat ineens rechtop, vorig jaar september tijdens de rede van de Leidse collegevoorzitter Loek Vredevoogd. Als het zo doorgaat met de bezuinigingen op de universiteiten, zei hij bij de opening van het academisch jaar, zou Leiden zich gedwongen kunnen zien om bijvoorbeeld zijn collecties simpelweg te verkopen....

Dat was meer dan een retorische wending. Vredevoogd meende het. Het college van bestuur van de eerbiedwaardige universiteit gaf bibliothecaris Paul Gerretsen opdracht te onderzoeken wat er in huis was en wat er eventueel weg kon.

Dat leidde niet alleen tot Kamervragen (staatssecretaris Nijs: 'Ik ga het ze niet verbieden'), maar ook tot paniek in cultuurminnend Nederland. Ging uitgerekend Leiden unieke oude handschriften op de markt brengen? Haalde men binnenkort de schilderijen van de muur?

Intussen huurde Gerritsen voor het hem opgedragen onderzoek de zelfstandig bibliotheek-consultant A. H. Laeven in om de collecties van de universiteitsbibliotheek in kaart te brengen. Diens 45 pagina's tellende rapport was eind maart af, waarna het universiteitsbestuur er vorige week een reactie op gaf.

Om kort te gaan: verkoop van delen van de collecties blijft denkbaar, mits de beoogde koopwaar niet van belang is voor onderwijs of onderzoek.

Maar haast zal er ook niet mee worden gemaakt, blijkt eveneens uit de brief. Het college schrijft in dit stadium geen behoefte te hebben aan gedetailleerd onderzoek naar de betekenis voor onderwijs en onderzoek van de collecties. Wel wordt gesuggereerd dat de bibliotheek eventuele dubbele exemplaren van de hand kan doen. Dat zou in een proefproject bekeken kunnen worden.

Het kan haast niet anders of het college is doordrongen geraakt van de ontnuchterende conclusies van onderzoeker Laeven. Die denkt dat de soms befaamde collecties van de universiteit een belangrijke wervende werking voor top-onderzoekers van buiten hebben. En bovendien rekent hij voor dat de markt voor de stukken wel eens danig zou kunnen tegenvallen.

Alleen aan absolute topstukken zou in de particuliere verkoop nog iets te verdienen zijn. Maar nooit genoeg om een universiteit mee te financieren, staat er tussen de regels. Bovendien zijn er talloze juridische problemen. Want van wie zijn die spullen? Einde proefbalonnetje? Woordvoerder Wim van Amerongen van de universiteit benadrukt dat de mogelijkheid van verkoop van stukken aan de orde blijft. 'Ook al heeft meneer Laeven op zijn geheel eigen wijze gerapporteerd dat de mogelijkheden daartoe beperkt zijn.'

Wat bedoelt de woordvoerder met 'op geheel eigen wijze'? 'Dat Laeven zich duidelijk zorgen maakt in een bepaalde richting, bijvoorbeeld als hij schrijft dat het niet verantwoord lijkt de uitermate sterke contra-indicaties te veronachtzamen.'

Is Laeven dan tegen verkoop, is de vraag aan de consultant zelf, die onder de naam Pallas Consultancy kantoor houdt in Molenhoek onder Arnhem? 'Voor of tegen is niet aan de orde', zegt die luchtig. 'Ik heb de gevraagde inventarisatie gemaakt en haken en ogen ingeschat.'

Over eventuele partijdigheid heeft hij ook niet gehoord tijdens het gesprek dat hij en Gerretsen in april met het college hadden.

Hij heeft om precies te zijn de collectiekwestie Leiden sindsdien helemaal niet meer gevolgd. Laeven: 'Een kleine ondernemer is altijd op weg naar de volgende klus. Als men de aannemer nog eens nodig heeft, weet men mij vast te vinden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden