Zes vragenVerkiezingen VS

Uitstel van de verkiezingen, krijgt Trump dat echt voor elkaar?

De Amerikaanse president Donald Trump wierp donderdag de vraag op of de verkiezingen van 3 november uitgesteld moeten worden. Stemmen per post, dat door de coronapandemie nodig is, zou te fraudegevoelig zijn. Kan dit zomaar? Zes vragen over verkiezingsuitstel in de VS.

Alleen al door het idee van verkiezingsuitstel te opperen heeft president Trump iets dat onbespreekbaar was ineens bespreekbaar gemaakt. Beeld AP

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

‘Als iedereen per post mag gaan stemmen, wordt 2020 de meest onnauwkeurige en frauduleuze verkiezing in de geschiedenis’, twitterde president Trump gisteren. ‘Het wordt een beschamende vertoning voor de VS. Verkiezingen maar uitstellen tot de mensen normaal, betrouwbaar en veilig kunnen stemmen?’

Is dit serieus?

Het is een proefballonnetje. Maar de afgelopen vier jaar hebben laten zien dat Trumps proefballonnetjes door de thermiek van (sociale) media altijd opstijgen. Het idee om Groenland te kopen leidde ook tot serieuze diplomatieke spanningen met Denemarken. Alleen al door het idee te opperen heeft Trump iets dat onbespreekbaar was ineens bespreekbaar gemaakt. Het feit dat u dit nu leest is daar onderdeel van.

Kan hij de verkiezingen uitstellen?

Formeel niet. De datum van de verkiezingen is in 1845 bij wet door het Amerikaanse Congres vastgesteld op de dinsdag na de eerste maandag van november. Uitstel vergt een nieuwe wet, en aangezien de Democraten de meerderheid hebben in een van de twee kamers van het Congres, het Huis van Afgevaardigden, zal die er niet komen. Bovendien is veel uitstel onmogelijk: de Amerikaanse Grondwet stelt een maximale termijn van vier jaar aan een presidentschap. Op 20 januari, om 12 uur ’s middags, is Trump geen president meer, als hij niet herkozen is.

Kan Trump de verkiezingen op een andere manier dwarsbomen?

Als de afgelopen drieënhalf jaar iets hebben laten zien, is het dat institutionele regels en normen bestaan totdat ze doorbroken worden. Trump verlegt en overschrijdt grenzen – wat vaak op rechtszaken uitdraait die worden uitgevochten tot aan het Hooggerechtshof. Wat kan Trump als hij bijvoorbeeld de noodtoestand uitroept? In een rapport eerder dit jaar schreef de Congressional Research Service dat ‘het uitoefenen van de macht tijdens een noodtoestand afhangt van de opvattingen van de president over het ambt van president’.

Hoe staan de Republikeinen erin?

Donderdag hebben veel Republikeinen, onder wie Senaatsleider Mitch McConnell, hun afkeuring uitgesproken over het eventuele uitstel. Dat is belangrijk: in gecompliceerde scenario’s zouden de parlementen van de staten de kiezers kunnen negeren en zélf de kiesmannen van het Electoral College kunnen aanwijzen, de figuren die in het archaïsche Amerikaanse stelsel uiteindelijk de president kiezen. Omdat de Republikeinen genoeg staatsparlementen controleren om een meerderheid van de kiesmannen te benoemen, zouden zij via deze theoretische weg Trump een tweede termijn kunnen bezorgen. Kennelijk schrikken de Republikeinen, vaak zeer loyaal, nu toch van Trumps hypothetische gemorrel aan de verkiezingen.

Is stemmen per post eigenlijk fraudegevoelig?

In veel staten wordt al grootschalig per post gestemd. Het aantal fraudegevallen is klein. Maar er zijn incidenten. Eerder dit jaar werden in Paterson, New Jersey, ruim driehonderd (bijna 20 procent) opgestuurde stembiljetten ongeldig verklaard, die gebundeld waren gesignaleerd op een distributiecentrum van de USPS, de nationale postdienst. De blanco stembiljetten waren in gemeenschappelijke ruimtes van flats bezorgd en niet in brievenbussen, waardoor fraudeurs ze hadden kunnen bemachtigen.

Probeert Trump het stemmen per post veiliger te maken?

Nee. Het door hem aangestelde hoofd van de (overheidsinstantie) USPS, een bevriende donateur aan zijn campagne, is juist aan het bezuinigen. Daardoor wordt de post overigens ook later bezorgd. Bij Democraten leeft daarom een grotere zorg dan fraude: of de stembiljetten straks wel op tijd geretourneerd zullen zijn om mee te tellen.

Meer over de VS en Trump

Paniek onder miljoenen Amerikanen: houden ze hun corona-uitkering wel?
Tenzij er een wonder gebeurt, kunnen zo’n 30 miljoen Amerikanen straks niet meer pinnen, geen huur meer betalen en niet meer naar de supermarkt. Vrijdag stopt de uitkering die vanaf maart is uitgekeerd aan mensen die geen baan meer hebben sinds de corona-uitbraak.

Trump is een campagne van angst begonnen
Met een angstcampagne tegen zijn rivaal Joe Biden probeert president Donald Trump de Amerikaanse kiezer voor zich te winnen. Maar het is nog maar de vraag of dat de beste strategie is, nu steeds meer Amerikanen inzien dat er structurele veranderingen nodig zijn.

Trump draait maatregel Obama terug die bedoeld was om diepgewortelde segregatie in de VS tegen te gaan
Niet veel eerder maakte Trump met één tweet zo goed duidelijk wat hij met zijn presidentschap wil, wie hij daarbij voor ogen heeft, en hoe zijn ideale Amerika eruitziet. Woensdag lukte hem dat, in een toelichting op een besluit dat vorige week al is genomen.

Biden noemt Trump in felle aanval Amerika’s ‘eerste racistische president’
Niet George Washington of een andere president die slaven had, maar Donald Trump is ‘de eerste racist’ in het Witte Huis. Met deze felle aanval op Trump heeft Joe Biden een voorproefje gegeven hoe hij hem in de komende maanden zal bevechten in de presidentsstrijd.

Trump gebruikte het ‘n-woord’ als hij bij familie was, beweert zijn nicht
Donald Trump wordt al zijn hele leven achtervolgd door beschuldigingen van racisme. Zijn nicht Mary, die een bestseller schreef over de Trumpfamilie, heeft die verhalen nieuw leven ingeblazen. De miljardair bezigde in de familie niet alleen het ‘n-woord’, maar ook antisemitische taal, volgens haar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden