Uitstel behandeling wet tegen polygamie

De Tweede Kamer houdt op 15 mei een hoorzitting over vormen van huwelijkse dwang. De behandeling van het wetsvoorstel over de strafrechtelijke aanpak van polygamie, huwelijksdwang en genitale verminking, voor vandaag gepland, wordt opgeschort.

AMSTERDAM - Dit is het resultaat van een politieke lobby van Femmes for Freedom (FFF), een nieuwe organisatie die opkomt voor onzichtbare vrouwen die leven in 'huwelijkse gevangenschap'. Er is een ruime Kamermeerderheid (PvdA, VVD, CDA, SP) voor zo'n hoorzitting.


FFF vindt dat het wetsvoorstel een te beperkt begrip hanteert van huwelijksdwang. De focus ligt louter op het moment van het aangaan van een strikt juridisch huwelijk. 'Vrouwen die gedwongen worden in een (religieus) huwelijk te blijven, zijn vergeten', zegt Shirin Musa (34), de drijvende kracht achter FFF.


Vaak gaat het om vrouwen die wel burgerlijk gescheiden zijn. Omdat hun man een religieuze scheiding weigert, wordt hun vrijheid beknot. De vrouwen hebben allerlei religies.


Vooral de situatie van Nederlandse vrouwen, afkomstig uit landen waar het islamitisch familierecht geldt, is penibel. Als die een nieuwe relatie aangaan, plegen zij volgens die wetten overspel en bigamie. Musa: 'In Iran worden overspelige vrouwen geregeld ter dood veroordeeld. In Afghanistan en Pakistan is verminking van het gezicht met zoutzuur en het afsnijden van de neus geaccepteerd.'


In Nederland treft de vrouwen sociale uitstoting. Musa leefde zelf jaren in huwelijkse gevangenschap. Ze slaagde er in 2010 als eerste en tot dusverre enige moslima in haar religieuze scheiding via het Nederlands burgerlijk recht af te dwingen.


De Memorie van Toelichting van het wetsvoorstel meldt 1.347 in Nederland geregistreerde polygaam gehuwde personen. Cijfers over huwelijkse gevangenschap kent Musa niet. 'Het moeten er veel zijn, in mijn eigen kring tel ik er al zestien.' De daders gaan vaak vrijuit. Musa: 'De mannen maken zich schuldig aan chantage, polygamie, het dreigen met eerwraak, het plegen van geestelijke en fysieke mishandeling en ontvoering van kinderen. En ze blijven hun vrouw seksueel opeisen.'


De FFF wil hen strafrechtelijk aanpakken. Volgens PvdA-Kamerlid Arib noemt minister Opstelten (Justitie en Veiligheid) uitbreiding van het wetsvoorstel met huwelijkse gevangenschap 'symboolwetgeving'. Zijn woordvoerder zegt dat de minister wel bereid is erover na te denken. 'Dit is geen eenvoudige materie.'


Mogelijkheden voor een islamitische echtscheiding


Een islamitisch huwelijk kan op meerdere manieren ontbonden worden. De meest voorkomende:


Talaq Eenzijdige verstoting door de man. Hiervoor is geen grond vereist.


Talaq khul Verstoting met wederzijds goedvinden. De vrouw moet de man een compensatie betalen, omdat het initiatief van de vrouw uitgaat.


Tatliq Gerechtelijke echtscheiding. Er moet een echtscheidingsgrond zijn voor de vrouw die te maken heeft met de tekortkoming(en) van de man, zoals impotentie, lichamelijke gebreken, afwezigheid, verzuimen onderhoud van vrouw en kinderen, seks, toebrengen van schade.


In Egypte, Pakistan en Marokko kunnen vrouwen via de rechter de Khul aanvragen. Het progressievere Marokko kent de Shiqaq, die is opgenomen in de nieuwe familiewet. Deze scheiding op basis van duurzame ontwrichting is het populairst in Marokko.


Veel vrouwen zitten gevangen in een huwelijk dat om religieuze redenen niet wordt ontbonden. Femmes For Freedom wil via een hoorzitting de Kamer bewegen tot een wet die écht leidt de strafvervolging van de daders.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.