Uitpakken met Kerst

Voor thuisblijvers de nieuwste kerst-cd's (én afspeellijsten), voor theatergangers de fijnste familievoorstellingen. V zette ze alvast op een rijtje.

De kerstcircussen kennen we natuurlijk als traditie. Jaarlijks met de hele familie tussen kerst en oudjaar in de piste de geur opsnuiven van zaagsel en stunts of adembenemende trucs aanschouwen in het hipperemensencircus. Utrecht heeft zijn Cascade, dat dit jaar zijn 25ste editie viert. In Amsterdam is het Wereldkerstcircus al 27 jaar vaste prik in Carré. Deze winter komt daar een concurrent bij: het Wintercircus in een tent op de parkeerplaats van de Arena.


Ook de Notenkraker heeft als kerstballet een naam hoog te houden. Of die nu voor de donkere dagen wordt ingevlogen vanuit Sint Petersburg en Tatarstan, door Het Nationale Ballet wordt vertaald naar de Amsterdamse grachten of door De Dutch Don't Dance Division in het Lucent Danstheater wordt gecreëerd met een gemixte cast van internationale professionals en Haagse amateurs. En dan zijn er nog ervaren theatergroepen die Kerst opvrolijken met hilarische parodieën (zoals het Ro Theater met de hit Lang & Gelukkig) en muzikale feelgoodvoorstellingen (zoals Het Filiaal met Een ijskoud wonder en Theater Terra met Het kerstverhaal van Kleine Ezel).


Nu komt daar een opvallende traditie bij. Net als in Engeland produceren Nederlandse schouwburgen steeds vaker hun eigen hand made kerstvoorstelling, met niet zelden grote namen op het affiche zoals Peter de Jong (de Maxi van Mini & Maxi), Joost Prinsen (van de tv-serie Met het mes op tafel) en René Groothof (van de film Brammetje Baas). Zij brengen de feestdagen door op regionale podia, met naast hen bijna altijd een groep lokale amateurs, een dames- of jongenskoor of leerlingen van een plaatselijke jeugdtheaterschool. Zij figureren als volk op de bühne, maar dienen ook als 'verzekering' voor voldoende volk in de zaal. Een enthousiaste figurant staat gemiddeld garant voor vier theaterbezoekers uit intieme kring.


Gouden regel, zo blijkt bij deze in huis geproduceerde voorstellingen: permitteer je niet te veel onbekende teksten, maar neem een doorgewinterd (kerst)verhaal als basis, liefst met armoede en eenzaamheid, een wijze les en een happy end. Denk aan A Christmas Carol, Oliver Twist, David Copperfield, Alleen op de Wereld, Peter & De Wolf en Hans en Grietje. Trommel een paar geesten op, met een theaterlichtje erop altijd goed voor optische illusie. En zing een liedje.


'Vroeger wenste ik onze medewerkers voor Kerst het beste voor het nieuwe jaar en trokken we met z'n allen na de borrel de deur dicht', zegt Harry Vermeulen, directeur van Theater a/d Parade in Den Bosch. 'Maar een schouwburg die met kerstvakantie gaat, dat wringt. Juist in deze wintermaanden behoort een theater een gezellig huis te zijn voor een collectieve viering van de feestdagen. Daarom pakken we nu uit in de kerstvakantie.'


Scrooge in de Stadsschouwburg Haarlem


Verhaal De verzuurde Ebenezer Scrooge begint aan een kille Kerst als hij zijn brave klerk geen tijd en geld geeft om met diens (deels zieke) familie door te berengen. Na bezoek van drie geesten komt Scrooge op de valreep tot inkeer. De punch kan op het vuur.


Grote namen Peter de Jong als gierigaard Scrooge, Joost Prinsen als geest van zijn dode vriend Marley en Elsje de Wijn als mevrouw Cratchit, een spook uit het verleden.


Opvallende figuranten Een vrouwenkoor (zingt muziek van Wiebe Gotink), een jongenssopraan, een puber als Geest van het Heden en tachtig Haarlemse amateurspelers


Regisseur Ira Judkovskaja maakt er beeldend spektakel van


Traditie Twee jaar geleden begonnen met Erik van Muiswinkel als Scrooge in regie van Bruun Kuijt.


Voor wie Iedereen vanaf 8 jaar


Wanneer 20/12 t/m 5/1.


scroogehaarlem.nl


David Copperfield in Theater a/d Parade


Verhaal Na de dood van zijn moeder stuurt zijn stiefvader de jonge David naar Londen om daar in zijn onderhoud te voorzien. Hij ontmoet er zijn grote liefde Agnes, maar trouwt op dringend advies met Dora. Als zij vroegtijdig sterft, durft David eindelijk zijn hart te volgen.


Grote namen geen; aanstormend talent van Koningstheateracademie uit den Bosch krijgt carte blanche.


Regisseur Anna Uitde Haag.


Traditie Eerder speelden studenten van de Koningstheateracademie in eigen huis (het Koningstheater) voorstellingen als Scrooge, Bambi en Hoe overleef ik de Kerst?


Na sluiting van het Koningstheater heeft Theater a/d Parade hen geadopteerd. Volgend jaar hernemen ze de succesvolle Koningstheaterbewerking van Scrooge.


Voor wie Vanaf 9 jaar


Wanneer 21/12 t/m 29/12


theateraandeparade.nl


4 Musketiers, een voor allen, allen voor één door Holland Opera in De Veerensmederij Amersfoort


Verhaal Drie grote vrienden - eens helden - runnen nu een koek-en-zopie. Ze proberen een inkomen bij elkaar te scharrelen.


Wanneer een meisje zich meldt als dochter van één van hen, zijn de rapen gaar.


Grote namen operazangers Wiebe Pier Cnossen als Athos, Florian Just als Aramis en Niek Idelenburg als Porthos.


Opvallende figuranten balletdanseresjes tussen 9 en 12 jaar uit Amersfoort.


Regisseur Joke Hoolboom.


Het libretto is van Herman van de Wijdeven. De muziek is van Oene van Geel.


Traditie Vorig jaar speelde Holland Opera Sneeuw Wit naar een libretto van Imme Dros, het jaar daarvoor het Zwanenmeer naar een nieuwe bewerking van Simon van der Geest.


Voor wie Vanaf 6 jaar.


Wanneer 21/12 t/m 5/1, Veerensmederij, Amersfoort.


hollandopera.nl


Oliver Twist in Hofpleintheater Rotterdam


Verhaal De wees Oliver wordt verkocht aan een doodskistenmaker, maar vlucht de straten van Londen op. Hij raakt bevriend met schurken en straatdieven en leert de kunst van het zakkenrollen. Als hij wordt opgepakt voor een misdaad die hij niet heeft gepleegd, moet hij met gevaar voor eigen leven zijn onschuld bewijzen.


Grote namen René Groothof als vrekkige bendeleider Fagin.


Opvallende figuranten: tachtig jonge spelers van Hofplein.


Regisseur Jaco van der Molen.


Traditie Vorig jaar speelden stagiairs van de MBO Theaterschool Rotterdam een bewerking van Scrooge onder de titel Om te janken zo mooi.


Wanneer 13/12 t/m 3/1.


hofpleinrotterdam.nl


Het kerstaanbod


Vervolg van pagina V9


Lees verder op pagina V10


Dickens


Geen Kerst zonder schrijver Charles Dickens (1812-1870), hofleverancier van vele kerstvoorstellingen. Zijn biografie kent alle ingrediënten die een verhaal tot een echte kerstklassieker maken: zijn ouders hadden geldzorgen, zijn vader wordt opgepakt en Charles belandt als 12-jarige in een fabriek. Pas als parlementair verslaggever boekt hij voorzichtig succes. In 1836 schrijft hij de beroemde Pickwick Papers. Hij blijft tot zijn dood ontevreden en rusteloos: in 1856 scheidt hij van zijn vrouw. Eenzaamheid, angst voor afnemende populariteit en fysiek ongemak blijven hem als spoken achtervolgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden