Uitmuntende dans mist diepte

Choreografe Godder neemt foto's Viviane Sassen als inspiratiebron.

The Toxic Exotic Disappearance Act van Yasmeen Godder en HOUSE van Sharon Eyal en Gai Behar, door Batsheva Dance Company.

21/4, Stadsschouwburg Utrecht. Springdance nog t/m 28/4. www.springdance.nl.

Voor de Stadsschouwburg in Utrecht stonden de anti-Israëldemonstranten en die ene, ogenschijnlijk in allerijl toegesnelde pro-Israëldemonstrant vreedzaam tegenover elkaar. De meerderheid protesteerde tegen het optreden van de Batsheva Dance Company uit Tel Aviv; de Israëlisch regering zou via kunst haar slechte imago als bezetter van de Palestijnse gebieden verdoezelen. Een culturele boycot zou dus gepast zijn.

Hoe medeplichtig is kunst? Hoe politiek moet en kan kunst zijn? Het zijn vragen die, eenmaal in het theater, niet meer aan bod kwamen, althans: niet zo direct en ook niet gekoppeld aan Batsheva's thuisfront. Batsheva is het meest gerenommeerde hedendaagse dansgezelschap uit Israël. Het werd opgericht in 1964 en staat nu al ruim twee decennia onder leiding van Ohad Naharin. De twee stukken die naar Springdance zijn gehaald, stellen kritische vragen over de echtheid van de werkelijkheid.

Gastchoreograaf Yasmeen Godder heeft zich voor haar kijk op de werkelijkheid laten inspireren door de veelbesproken foto's die de Nederlandse Viviane Sassen maakte van zwarte Afrikanen in Afrika. Het zijn vervreemdende, maar ook zeer esthetische beelden. In The Toxic Exotic Disappearance Act popt af en toe heel herkenbaar zo'n beeld op.

Wanneer een danser op zijn rug over de schouders van een andere danser gedrapeerd ligt, zie je de foto van de staande man aan zee die een ontspannen achterover bungelend jongetje op zijn hoofd draagt. En het tropisch gebladerte naast de hardhouten muur die midden op het toneel staat, kan net als in de foto's van Sassen prima als parasol dienen.

Maar het gaat verder dan deze citaten. Godder heeft de vervreemding uitvergroot. Is wat we zien dat wat het leven is? Gezichten verschuilen zich herhaaldelijk achter handen, omhooggetrokken T-shirts en strak gesloten capuchons. De vijf dansers zijn veelal dolende individuen, maar als ze een fysieke relatie met elkaar aangaan, ontstaan er de meest bizarre sculpturen van lastig verknoopte lichamen. Herhaaldelijk weet je niet of iemand een ander nou beschermt met zijn lichaam of verdrukt. Steeds 'dierlijker' wordt het ook, met vuisten als pootjes, een amazone op de rug van een paard, uitgestoken tongen. De vijf dansers zijn uitmuntend, hoewel de beeldenparade ontwikkeling mist en daardoor blijft steken in een sfeervolle schets.

Huischoreograaf Sharon Eyal en Gai Behar gooien in het spannende HOUSE met strak gecomponeerde beelden de vraag op tafel wat een lichaam welbeschouwd is. Gekleed in bodysuits die iedere glooiing accentueert, vertellen de dertien dansers een verhaal over vorm, over 'body sculptures and sculptured bodies', het thema van het festival. Maar natuurlijk gaat het ook over de aantrekkingskracht van die vorm. Wat is sexy?

De jonge vrouw die het stuk opent, keert later terug, maar dan zonder het keurig witte, meisjesachtige kraagje dat aanvankelijk boven haar zwarte lakpak uitstak. Parallel daaraan transformeert de groep ook. In een kluwen, halve cirkel of lange rij gaan de bewegingen van neutraal robotachtig naar vleselijk vloeiend en cliché verleidelijk, inclusief de onverbloemde rukbewegingen, hoge hakken en gelikte showballetformaties. Natuurlijk of hot: het zijn verschillende concepten die de werkelijkheid kleuren.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden